กฎหมายค่าไฟหอพักและห้องเช่า 2569: เจ้าของคิดเกินได้ไหม?
อยู่หอพัก ห้องเช่า หรือคอนโด แล้วสงสัยว่าค่าไฟหน่วยละ 7-8 บาทที่เจ้าของเก็บนั้น “ถูกกฎหมายไหม” หน้านี้สรุปสิ่งที่กฎหมาย สคบ. กำหนดเรื่องค่าไฟห้องเช่า สิทธิของคุณในฐานะผู้เช่า วิธีดูว่าโดนคิดเกินหรือไม่ และช่องทางร้องเรียนที่ใช้ได้จริง
ตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ที่กำหนดให้ “การให้เช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัย” เป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญา เจ้าของหอพัก/ห้องเช่า “ห้ามเรียกเก็บค่าไฟเกินกว่าอัตราที่การไฟฟ้าเรียกเก็บจริง” กล่าวคือห้ามบวกกำไรจากค่าไฟ ถ้าสัญญาเช่าเขียนให้คิดค่าไฟแพงเกินจริง ข้อสัญญานั้น “ไม่มีผลทางกฎหมาย” แม้คุณจะเซ็นไปแล้วก็ตาม ประกาศฉบับล่าสุด (พ.ศ. 2568) กำหนดเพดานชัดเจนว่าคิดค่าไฟกับผู้เช่าได้ “ไม่เกิน 4.88 บาท/หน่วย” ส่วนอัตราที่ควรจ่ายจริงตามการไฟฟ้าอยู่ราว 3.95–4 บาท/หน่วย (เปลี่ยนตามค่า Ft แต่ละงวด) ไม่ใช่ 7-8 บาทที่หลายหอเก็บ ถ้าสงสัยว่าโดนคิดเกิน รวบรวมบิล/สัญญา แล้วร้องเรียนได้ที่ สคบ. สายด่วน 1166 หรือ complaint.ocpb.go.th — ดูว่าค่าไฟห้องเช่าที่เป็นธรรมหน่วยละกี่บาทได้ที่ หน้าค่าไฟห้องเช่า
กฎหมายค่าไฟหอพัก 2569 เก็บได้สูงสุดหน่วยละเท่าไร?
ตามประกาศ สคบ. ฉบับ พ.ศ. 2568 (มีผลบังคับ 4 ก.ย. 2568) เจ้าของหอพัก/ห้องเช่าเก็บค่าไฟจากผู้เช่าได้สูงสุด ไม่เกิน 4.88 บาท/หน่วย และห้ามบวกกำไรเกินอัตราการไฟฟ้า (ค่าไฟบ้านจริงงวดปัจจุบันราว 3.95–4 บาท/หน่วย) ข้อสัญญาที่คิดเกินถือว่าไม่มีผลทางกฎหมาย ถูกคิดเกินร้องเรียน สคบ. สายด่วน 1166 สาระสำคัญที่เกี่ยวกับค่าไฟมีดังนี้:
ห้ามคิดค่าไฟเกินอัตราการไฟฟ้า
เจ้าของห้องเรียกเก็บค่าไฟจากผู้เช่าได้ “ไม่เกินอัตราที่การไฟฟ้า (MEA/PEA) เรียกเก็บจากผู้ใช้ไฟประเภทที่อยู่อาศัยจริง” และตามประกาศ พ.ศ. 2568 ต้อง “ไม่เกิน 4.88 บาท/หน่วย” ห้ามตั้งราคาค่าไฟเองเพื่อทำกำไร เช่น คิดหน่วยละ 7-8 บาท ทั้งที่การไฟฟ้าคิดราว 3.95–4 บาท
ข้อสัญญาที่คิดเกิน = ไม่มีผลทางกฎหมาย
ถ้าในสัญญาเช่ามีข้อความที่ขัดกับประกาศ สคบ. (เช่น กำหนดค่าไฟเกินจริง หรือเรียกเงินประกัน/มัดจำเกินกรอบ) ข้อความนั้น “ถือว่าไม่มีผลทางกฎหมาย” แม้ผู้เช่าจะลงชื่อยอมรับไปแล้ว ผู้เช่าจึงไม่ผูกพันต้องจ่ายตามอัตราที่ผิดกฎหมายนั้น
ต้องแจกแจงให้โปร่งใส
ค่าไฟที่เก็บควรอ้างอิงจำนวนหน่วยที่ใช้จริง (เลขมิเตอร์) × อัตราต่อหน่วยที่ชัดเจน ผู้เช่ามีสิทธิขอดูวิธีคิดและตัวเลขที่มา ไม่ใช่จ่ายเป็น “ค่าไฟเหมา” ลอย ๆ ที่ตรวจสอบไม่ได้
หมายเหตุสำคัญ: ตัวเลข “อัตราการไฟฟ้าที่เป็นธรรม” ไม่ใช่ค่าคงที่ตายตัว แต่เป็นอัตราค่าไฟบ้านอยู่อาศัยในงวดนั้น ๆ ซึ่งเปลี่ยนตามค่า Ft ทุก 4 เดือน ปัจจุบันค่าไฟบ้านเฉลี่ยราว 3.95 บาท/หน่วย (รวม Ft งวดปัจจุบัน) ขณะที่เพดานสูงสุดที่คิดกับผู้เช่าได้ตามกฎหมาย 2568 คือ 4.88 บาท/หน่วย ดูอัตราล่าสุดที่ ค่าไฟหน่วยละกี่บาท 2569 เพื่อใช้เทียบกับบิลของคุณ ส่วนบทลงโทษเฉพาะกรณีฝ่าฝืน แนะนำให้สอบถาม สคบ. 1166 โดยตรง เพราะขึ้นกับลักษณะความผิดและฐานกฎหมายที่ใช้ อนึ่ง กติกาชุดนี้ใช้กับกรณีที่มีผู้ให้เช่าเป็นคนเก็บค่าไฟต่อ ถ้าห้องของคุณเป็นคอนโดที่มีมิเตอร์ของการไฟฟ้าอยู่ในห้อง เงื่อนไขจะต่างออกไป ดูการแยกสามกรณีที่ ค่าไฟคอนโดหน่วยละกี่บาท
อัปเดต ก.ค. 2569: มาตรการ "200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาท" เกี่ยวอะไรกับผู้เช่า
มติ กพช. กำหนดให้บิลการไฟฟ้าคิดค่าไฟ 200 หน่วยแรกไม่เกิน 3.00 บาท/หน่วย โดยอัตโนมัติ (ไม่ต้องลงทะเบียน) เริ่มกับการใช้ไฟเดือน ส.ค. 2569 เรียกเก็บในบิลรอบ ก.ย. 2569 และขยายนิยามบ้านอยู่อาศัยให้ครอบคลุมหอพัก อพาร์ตเมนต์ และบ้านเช่าด้วย — จุดที่ต้องระวังคือฐานของตัวเลข: 3.00 บาทที่ประกาศเป็นอัตรา "ค่าพลังงานไฟฟ้า" เท่านั้น ยังไม่รวมค่า Ft ค่าบริการรายเดือน และ VAT 7% ซึ่งบิลไทยบวกเป็นบรรทัดแยกทุกใบ บ้านประเภท 1.2 ที่ใช้ไฟ 200 หน่วยพอดีจึงจ่ายรวมทุกค่าราว 3.52 บาท/หน่วย (จากราว 4.04 บาท/หน่วยถ้าไม่มีมาตรการ) ไม่ใช่ 3.00 บาท/หน่วย จึงเทียบตรง ๆ กับเพดาน สคบ. 4.88 บาท/หน่วยไม่ได้ เพราะ 4.88 เป็นตัวเลขรวมค่า Ft และ VAT แล้ว — และสิทธินี้เกิดที่ "มิเตอร์การไฟฟ้า" ของอาคาร (บัญชีเจ้าของหอ) ไม่ใช่มิเตอร์ย่อยของผู้เช่า ต้นทุนของเจ้าของหอจึงถูกลง ขณะที่เพดานที่เก็บกับผู้เช่ายังเป็นกติกา สคบ. ตามหน้านี้เหมือนเดิม (ตามวิธีคำนวณทางการ 4.88 บาท/หน่วย รวมทุกค่าแล้ว ห้ามบวกกำไร) ใครโดนเก็บเกินแจ้งได้ที่ 1567 / 1111 / สคบ. 1166 — อ่านคำอธิบายละเอียด วิธีคิดจาก 3.00 บาทถึง 3.52 บาท เทียบกับ 4.88 และไทม์ไลน์ทั้งหมดที่ ค่าไฟ 200 หน่วยแรก 3 บาท ผู้เช่าหอพักได้สิทธิไหม
ค่าน้ำหอพักใช้หลักเดียวกับค่าไฟ
ประกาศ สคบ. ฉบับเดียวกันคุมค่าน้ำด้วย: เจ้าของเรียกเก็บได้ไม่เกินอัตราที่การประปา (กปน./กปภ.) เรียกเก็บจริง ห้ามบวกกำไร และต้องแสดงวิธีคำนวณ ต่างจากค่าไฟตรงที่ค่าน้ำไม่มีตัวเลขเพดานตายตัวเป็นบาท/หน่วย เพราะอัตราทางการเป็นขั้นบันไดตามปริมาณ (บันไดที่อยู่อาศัยของ กปน. เริ่ม 8.50 บาท/ลบ.ม. ส่วนของ กปภ. เริ่ม 10.20 บาท/ลบ.ม. ตามประกาศปัจจุบัน ไม่รวม VAT) และเจ้าของอาคารซื้อน้ำผ่านมิเตอร์รวมซึ่งไต่ขั้นบันไดสูงกว่าอัตราเริ่มต้น ตัวเทียบที่ถูกต้องจึงเป็นบิลประปาจริงของอาคาร ไม่ใช่ตัวเลขใดตัวเลขหนึ่ง ผู้เช่ามีสิทธิขอดูบิลจริงและร้องเรียน สคบ. 1166 ได้เช่นเดียวกับค่าไฟ — ดูสถิติค่าน้ำจากการสำรวจ 400 ที่พักทั่วประเทศ (ราคากลางที่ประกาศ กรุงเทพฯ เทียบต่างจังหวัด และรูปแบบการคิดค่าน้ำ) ได้ที่ ผลสำรวจค่าน้ำหอพักในดัชนีค่าไฟหอพัก
วิธีดูว่าโดนคิดค่าไฟเกินหรือไม่
ทำ 4 ขั้นตอนนี้ก่อนตัดสินใจว่าจะร้องเรียน:
ดูอัตราต่อหน่วยในสัญญา/บิล — หาว่าหอคิดค่าไฟหน่วยละกี่บาท ถ้าเกินเพดานกฎหมาย 4.88 บาท/หน่วย ถือว่าเกินกรอบชัดเจน และถ้าเกินอัตราการไฟฟ้าจริง (ราว 3.95 บาท/หน่วย) ให้สงสัยไว้ก่อนว่าโดนบวกกำไร
เทียบกับอัตราการไฟฟ้าจริง — ค่าไฟบ้านอยู่อาศัยปัจจุบันเฉลี่ยราว 3.95 บาท/หน่วย (รวม Ft งวดปัจจุบัน) เทียบดูว่าหอคิดเกินมากแค่ไหน
ตรวจเลขมิเตอร์เอง — จดเลขมิเตอร์ห้องคุณต้นเดือนและปลายเดือน คำนวณหน่วยที่ใช้จริง แล้วเทียบกับจำนวนหน่วยในบิล ว่าตรงกันไหม
เก็บหลักฐาน — เก็บสัญญาเช่า บิลค่าไฟย้อนหลัง รูปมิเตอร์ และข้อความที่คุยกับเจ้าของ ไว้เป็นหลักฐานหากต้องร้องเรียน
อยากรู้ว่าค่าไฟห้องเช่าที่เป็นธรรมควรเป็นเท่าไรและมีตัวอย่างคำนวณ ดู ค่าไฟห้องเช่า หอพัก คอนโด หน่วยละกี่บาท และถ้าอยากคำนวณค่าไฟห้องเช่าจากเลขมิเตอร์เอง ทีละขั้น ดู วิธีคิดค่าไฟหอพักและห้องเช่า หรือสูตรฝั่งการไฟฟ้าเต็ม ๆ ที่ วิธีคิดค่าไฟ 2569 เจ้าของตึกเป็นคนจดมิเตอร์ให้? หัดจดเลขเองเพื่อเช็กกลับได้ที่ วิธีอ่านมิเตอร์ไฟฟ้า ส่วนตลาดจริงเก็บกันเกินเพดานแค่ไหน ดูผลสำรวจค่าไฟหอพัก 2569 และถ้าเลขมิเตอร์กับบิลไม่ตรงจนน่าสงสัยว่ามิเตอร์ถูกดัดแปลง หรือคุณถูกกล่าวหาว่าลักไฟ ดูข้อกฎหมายและบทลงโทษที่ โทษลักไฟและดัดแปลงมิเตอร์ไฟฟ้า
ตัวอย่าง: คำนวณว่าคุณควรจ่ายค่าไฟห้องเช่าเท่าไร
สมมติเดือนนี้คุณใช้ไฟ 120 หน่วย (จดจากมิเตอร์ห้องเอง: เลขปลายเดือน − เลขต้นเดือน) ตารางนี้เทียบว่า “ถ้าคิดตามอัตราการไฟฟ้าจริง” กับ “ถ้าหอคิดหน่วยละ 8 บาท” ต่างกันแค่ไหน — ใช้ตัวเลขนี้เป็นแนวทาง แล้วแทนค่าหน่วยจริงของคุณเอง (อัตราการไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัยปัจจุบันเฉลี่ยราว 3.95 บาท/หน่วย รวม Ft — เปลี่ยนตามค่า Ft แต่ละงวด):
| รายการ | ตามอัตราการไฟฟ้าจริง (3.95 บาท/หน่วย) | หอคิดหน่วยละ 8 บาท |
|---|---|---|
| หน่วยที่ใช้ | 120 หน่วย | 120 หน่วย |
| อัตราต่อหน่วย | 3.95 บาท | 8 บาท |
| ค่าไฟที่ต้องจ่าย | 474 บาท | 960 บาท |
| ส่วนต่างที่หอเก็บเกิน | — | ~486 บาท/เดือน |
ในตัวอย่างนี้ การคิดหน่วยละ 8 บาททำให้จ่ายเกือบเท่าตัว = เก็บเกินราว 486 บาท/เดือน (960 − 474 บาท) ในเมื่อกฎหมาย สคบ. กำหนดว่าห้ามคิดเกินอัตราการไฟฟ้าจริง ส่วนต่างนี้คือสิ่งที่คุณมีสิทธิทักท้วงได้ ลองแทนหน่วยจริงและอัตราการไฟฟ้าล่าสุดของคุณ ดูอัตราล่าสุดที่ ค่าไฟหน่วยละกี่บาท 2569 หรือคำนวณละเอียดด้วย วิธีคิดค่าไฟ 2569 อัตรา 3.95 บาท/หน่วยเป็นค่าเฉลี่ยงวดปัจจุบันที่เปลี่ยนตามค่า Ft ส่วนเพดานสูงสุดที่คิดกับผู้เช่าได้ตามกฎหมาย 2568 คือ 4.88 บาท/หน่วย
อยากรู้ว่าห้องของคุณโดนคิดเกินไหม? ลองเช็คด้วยเครื่องมือเช็คค่าไฟหอพักฟรี
ร้องเรียนได้ที่ไหน ทำยังไง
ถ้าคุยกับเจ้าของแล้วยังถูกคิดเกิน คุณมีช่องทางร้องเรียนที่ใช้ได้จริง:
| ช่องทาง | ติดต่อ | ใช้เมื่อ |
|---|---|---|
| สคบ. (คุ้มครองผู้บริโภค) | สายด่วน 1166 / complaint.ocpb.go.th | ค่าไฟ/ค่าน้ำเกินจริง สัญญาเช่าไม่เป็นธรรม |
| การไฟฟ้า (MEA/PEA) | MEA 1130 / PEA 1129 | สอบถามอัตราค่าไฟบ้านที่ถูกต้องเพื่อใช้เทียบ |
| ทะเบียนหอพัก (พมจ./ท้องถิ่น) | สำนักงานพัฒนาสังคมฯ จังหวัด/เขต | หอพักจดทะเบียนตาม พ.ร.บ. หอพัก ที่ทำผิดเงื่อนไข |
ขั้นตอนร้องเรียน สคบ. โดยสรุป: (1) รวบรวมหลักฐาน — สัญญา บิล รูปมิเตอร์ (2) โทร 1166 หรือยื่นออนไลน์ที่ complaint.ocpb.go.th (3) กรอกข้อมูลผู้ให้เช่า ที่อยู่หอ และรายละเอียดที่ถูกคิดเกิน (4) เจ้าหน้าที่จะติดต่อกลับเพื่อไกล่เกลี่ย/ดำเนินการ ระหว่างนี้ให้เก็บหลักฐานต่อเนื่องและจ่ายเฉพาะส่วนที่ถูกต้องไว้ก่อนถ้าทำได้ การร้องเรียนทำได้ฟรีและไม่ต้องเปิดเผยตัวต่อเจ้าของถ้าไม่ต้องการ ขั้นตอนแบบละเอียด ทั้งหลักฐานที่ต้องเตรียม ช่องทางที่ตรงกับปัญหาแต่ละแบบ และข้อผิดพลาดที่ทำให้เรื่องตกไป อ่านที่ วิธีร้องเรียนค่าไฟหอพักและห้องเช่าแพงเกิน
ผู้เรียบเรียง
เรียบเรียงโดยทีม CapSolar นำโดย Frank Lee (ผู้ก่อตั้ง) เนื้อหาสรุปจากประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญาของ สคบ. และคำชี้แจงของการไฟฟ้านครหลวง (MEA) หน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะราย ตัวเลขอัตราค่าไฟและบทลงโทษอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศและงวด Ft กรุณายืนยันสิทธิและรายละเอียดล่าสุดกับ สคบ. สายด่วน 1166 ก่อนดำเนินการ
FAQ
เป็นเจ้าของหอพัก/อาคารให้เช่า อยากลดต้นทุนค่าไฟ?
อาคารให้เช่าที่ใช้ไฟกลางวันเยอะ (ปั๊มน้ำ ลิฟต์ ไฟส่วนกลาง แอร์) อาจติดโซลาร์หลังคาเพื่อลดค่าไฟส่วนกลางได้ CapSolar ประเมินให้ฟรีว่าคุ้มไหม