ค่าไฟ 200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาท ผู้เช่าหอพัก/ห้องเช่าได้สิทธิไหม?
รัฐขยายสิทธิอัตราบ้านอยู่อาศัยให้ครอบคลุมหอพัก อพาร์ตเมนต์ และบ้านเช่าแล้ว — แต่สิทธิติดอยู่ที่มิเตอร์การไฟฟ้า ไม่ใช่มิเตอร์ย่อยในห้องคุณ หน้านี้สรุปข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้ว เลขที่ต้องรู้ และสิ่งที่ผู้เช่าทำได้จริง
ได้ — แต่สิทธิติดอยู่ที่ "มิเตอร์การไฟฟ้า" ของอาคาร: มติ กพช. ขยายนิยามบ้านอยู่อาศัยให้ครอบคลุมหอพัก อพาร์ตเมนต์ และบ้านเช่า บิลการไฟฟ้าของอาคารจึงคิด 200 หน่วยแรก ไม่เกิน 3 บาท/หน่วย โดยอัตโนมัติ ตามแผนเริ่มบิลรอบ ก.ย. 2569 ไม่ต้องลงทะเบียน (อัตรานี้ยังรอ กกพ. ประกาศฉบับทางการ — ปิดรับฟังความคิดเห็นไปเมื่อ 31 ก.ค. 2569) (ตัวเลข 3.00 บาทนี้เป็น "ค่าพลังงาน" ยังไม่รวมค่า Ft ค่าบริการรายเดือน และ VAT 7% — บ้านที่ใช้ไฟ 200 หน่วยพอดีจ่ายรวมทุกค่าราว 3.52 บาท/หน่วย) แต่ราคาที่ผู้เช่ามิเตอร์ย่อยจ่ายจริงขึ้นอยู่กับเจ้าของหอ ซึ่งกติกา สคบ. ห้ามบวกกำไร (เพดานตามวิธีคำนวณทางการ 4.88 บาท/หน่วย) — เช็กบิลรอบ ก.ย. ของคุณให้ดี
มาตรการ "200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาท" คืออะไร (ข้อเท็จจริงที่ยืนยันแล้ว)
สรุปจากมติ กพช. (29 เม.ย. และ 15 ก.ค. 2569), แถลงของ รมช.มหาดไทย ที่ กฟภ. (20 ก.ค. 2569), คำชี้แจงรองโฆษกรัฐบาล (23 ก.ค. 2569) และเอกสารรับฟังความคิดเห็นของ กกพ. (27 ก.ค. 2569) — ทุกข้อตรวจสอบกับแหล่งทางการแล้ว (ดูแหล่งอ้างอิงท้ายหน้า) โดยข้อ "เริ่มเมื่อไหร่" เป็นแผนของรัฐที่ยังรอประกาศอัตราฉบับทางการของ กกพ.:
อัตรา
การใช้ไฟ 200 หน่วยแรกของบ้านอยู่อาศัย คิดค่าพลังงานไม่เกิน 3 บาท/หน่วย ส่วนหน่วยที่ 201 เป็นต้นไปคิดตามอัตราเดิม (ขั้นบันได) — เป็นอัตราค่าพลังงาน ยังไม่รวมค่า Ft ค่าบริการรายเดือน และ VAT 7%
อัตโนมัติ
เป็นสิทธิของผู้ใช้ไฟบ้านอยู่อาศัยทุกครัวเรือนโดยอัตโนมัติ ไม่ต้องลงทะเบียน ไม่ต้องโหลดแอปพลิเคชันใด ๆ
เริ่มเมื่อไหร่
ตามแผนของรัฐ: ใช้กับการใช้ไฟตั้งแต่เดือน ส.ค. 2569 และเรียกเก็บในใบแจ้งค่าไฟรอบเดือน ก.ย. 2569 เป็นต้นไป (ยอดบิลราววันที่ 14 ก.ย. 2569 ตามแถลง กฟภ./กฟน. 20 ก.ค. 2569) — อัตรายังรอ กกพ. ประกาศฉบับทางการ ดูหัวข้อ "สถานะล่าสุด" ด้านล่าง
ขยายสิทธิถึงหอพัก
ทบทวนนิยาม "บ้านอยู่อาศัย" ให้ครอบคลุมกิจการหอพัก อพาร์ตเมนต์ บ้านเช่า รวมถึงบ้านทะเบียนบ้านชั่วคราว/มิเตอร์ชั่วคราว ให้ใช้อัตราค่าไฟเดียวกับบ้านอยู่อาศัย เพื่อให้ผู้ประกอบการคิดค่าไฟจากผู้เช่าในอัตราที่เหมาะสมและเป็นธรรม — ข้อนี้เป็น "ข้อเสนอ" ที่เพิ่งผ่านการรับฟังความคิดเห็นของ กกพ. (24–31 ก.ค. 2569) ยังไม่ใช่ประกาศที่มีผลแล้ว
ค่าไฟสาธารณะแยกออก
ภาระค่าไฟฟ้าสาธารณะราว 0.09 บาท/หน่วย จะถูกแยกออกจากบิลค่าไฟของครัวเรือน
บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ (คนละมาตรการ)
ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐยังได้สิทธิช่วยค่าไฟไม่เกิน 315 บาท/ครัวเรือน/เดือนตามมาตรการเดิม — อันนี้ต้องลงทะเบียนกับการไฟฟ้า (เปิดลงทะเบียน 20 ก.ค.–30 ก.ย. 2569) ต่างจากสิทธิ 200 หน่วยแรกที่ได้อัตโนมัติ
แล้วผู้เช่าที่จ่ายผ่าน "มิเตอร์ย่อย" ของเจ้าของหอ ได้ 3 บาทเลยไหม?
ไม่อัตโนมัติ — สิทธิ 3 บาท/หน่วยเกิดที่บิลการไฟฟ้าของอาคาร (บัญชีของเจ้าของหอ) ไม่ได้วิ่งตรงมาที่มิเตอร์ย่อยในห้องคุณ ต้นทุนค่าไฟของเจ้าของหอจะถูกลง ส่วนคุณจะได้ประโยชน์ก็ต่อเมื่อเจ้าของหอส่งต่อส่วนลดนั้น ซึ่งกติกา สคบ. กำหนดอยู่แล้วว่าห้ามบวกกำไรจากค่าไฟ
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ: ผลสำรวจ CapSolar ก.ค. 2569 จากการสุ่ม 400 ที่พักทั่วประเทศ พบว่า 98.8% ของหอที่ประกาศราคาค่าไฟ เก็บเกินเพดาน 4.88 บาท/หน่วย อยู่แล้ว (ราคากลาง 7 บาท/หน่วย = 1.43 เท่าของเพดาน) — ถ้าหอของคุณเก็บ 7–8 บาท/หน่วยวันนี้ มาตรการ 3 บาทยิ่งถ่างส่วนต่างระหว่างต้นทุนจริงของเจ้าของหอกับราคาที่คุณจ่ายให้กว้างขึ้นอีก ติดตามภาพรวมรายไตรมาสได้ที่ดัชนีค่าไฟหอพักเกินเพดาน
สามตัวเลขที่คนสับสนมากที่สุด — ต่างกันยังไง
| ตัวเลข | คืออะไร | ใช้ที่ไหน |
|---|---|---|
| 3.00 บาท/หน่วย | อัตรา ค่าพลังงานไฟฟ้า สูงสุดของ 200 หน่วยแรก ตามมาตรการรัฐ (มติ กพช.) — ยังไม่รวม ค่า Ft ค่าบริการรายเดือน และ VAT 7% จึงเทียบตรง ๆ กับสองแถวล่างไม่ได้ | บิลการไฟฟ้า (MEA/PEA) ที่มิเตอร์การไฟฟ้าของบ้าน/อาคาร — เริ่มบิลรอบ ก.ย. 2569 บ้านที่ใช้ไฟ 200 หน่วยพอดีจ่ายรวมทุกค่าราว 3.52 บาท/หน่วย (ดูวิธีคิดหัวข้อถัดไป) |
| 3.95 บาท/หน่วย | ค่าไฟเฉลี่ยทั้งระบบของบ้านอยู่อาศัย (งวดปัจจุบัน — ใช้เทียบว่าราคาที่คุณโดนเก็บ "แฟร์" แค่ไหน) — เป็นตัวเลข รวมค่า Ft และ VAT แล้ว | ตัวเลขอ้างอิงภาพรวม ไม่ใช่อัตราในบิลโดยตรง — ดูรายละเอียดที่ค่าไฟหน่วยละกี่บาท 2569 |
| 4.88 บาท/หน่วย | เพดานตามวิธีคำนวณทางการของ สคบ. (ประกาศคุมสัญญาเช่า 2568) สำหรับเจ้าของหอที่เก็บค่าไฟผ่านมิเตอร์ย่อย — ห้ามบวกกำไร เป็นตัวเลข รวมค่า Ft และ VAT แล้ว | ราคาที่เจ้าของหอเก็บกับผู้เช่า — ดูรายละเอียดกฎหมายที่กฎหมายค่าไฟหอพัก 2569 |
จุดที่ต้องจำ: 3 บาทคือ "ค่าพลังงาน" ที่การไฟฟ้าคิดกับบิลของอาคารใน 200 หน่วยแรก (ยังต้องบวกค่า Ft ค่าบริการ และ VAT อีก) และไม่ใช่เพดานใหม่ของราคาที่เจ้าของหอเก็บกับคุณ — เพดานฝั่งผู้เช่ายังเป็นกติกา สคบ. (ตามวิธีคำนวณทางการ 4.88 บาท/หน่วย ห้ามบวกกำไร) เหมือนเดิม
แล้ว "3 บาท" หมายความว่าบิลจะออกมาหน่วยละ 3 บาทเลยไหม?
ไม่ใช่ — และข่าวก็ไม่ได้พูดผิด เพียงแต่พูดสั้นไปหนึ่งขั้น ตัวเลข 3.00 บาท/หน่วย เป็น อัตราค่าพลังงานไฟฟ้า (อัตราขั้นบันได) เท่านั้น ส่วนบิลค่าไฟไทยทุกใบยังมีอีก 3 บรรทัดบวกเพิ่มเสมอ คือ ค่า Ft, ค่าบริการรายเดือน และ VAT 7% เอกสารอัตราที่เสนอในเวทีรับฟังความคิดเห็นระบุไว้ตรง ๆ ว่าอัตราเหล่านี้ "ยังไม่รวมค่าบริการรายเดือน ค่าไฟฟ้าผันแปร (ค่าเอฟที) และภาษีมูลค่าเพิ่ม" (Thairath 23 พ.ค. 2569) ดังนั้นบ้านที่ใช้ไฟ 200 หน่วยพอดี (ประเภท 1.2) จะได้บิลหน้าตาแบบนี้:
| รายการในบิล | จำนวนเงิน |
|---|---|
| ค่าพลังงาน — 200 หน่วยแรก × 3.00 บาท/หน่วย (อัตราตามมาตรการ) | 600.00 บาท |
| + ค่า Ft — 200 หน่วย × 0.1623 บาท/หน่วย (งวด พ.ค.–ส.ค. 2569) | 32.46 บาท |
| + ค่าบริการรายเดือน (บ้านอยู่อาศัยประเภท 1.2 — คงที่) | 24.62 บาท |
| รวมก่อน VAT | 657.08 บาท |
| + VAT 7% | 46.00 บาท |
| รวมทั้งบิล → เฉลี่ยต่อหน่วย | 703.08 บาท → 3.52 บาท/หน่วย |
ตัวเลขที่ควรจำ: บ้านที่ใช้ไฟ 200 หน่วย/เดือน จ่ายจริงราว 3.52 บาท/หน่วย (บิล 703.08 บาท) ไม่ใช่ 3.00 บาท/หน่วย — แต่ก็ถูกลงจริง เพราะวันนี้บ้านหลังเดียวกันจ่ายราว 4.04 บาท/หน่วย (บิล 808.31 บาท) คือประหยัดราว 105 บาท/เดือน
หมายเหตุ 2 ข้อ: (1) ค่า Ft และ VAT คิดกับ ทุกหน่วย รวมถึง 200 หน่วยแรกด้วย ไม่ใช่คิดแค่หน่วยที่ 201 ขึ้นไป (2) หน้านี้คำนวณจากโครงสร้างบิลปัจจุบันแบบระมัดระวัง (ประมาณการฝั่งสูง) ถ้าประกาศอัตราฉบับทางการของ กกพ. ระบุว่า 3.00 บาทเป็นยอดรวมทุกค่าแล้ว ตัวเลขจริงจะต่ำกว่านี้ และหน้านี้จะอัปเดตตามประกาศ อยากลองจำนวนหน่วยของบ้านคุณเอง กรอกที่เครื่องคำนวณค่าไฟ ซึ่งใช้อัตราชุดเดียวกันกับตารางนี้
ผู้เช่าทำอะไรได้บ้าง (3 ขั้นตอน)
1) เช็กราคาต่อหน่วยของหอคุณ
ดูสัญญาเช่า/บิลห้องว่าเก็บหน่วยละกี่บาท แล้วกรอกในเครื่องมือเช็กค่าไฟห้องเช่าฟรี — ระบบเทียบกับเพดานตามวิธีคำนวณทางการของ สคบ. ให้ทันที ตั้งแต่บิลรอบ ก.ย. 2569 คุณยังขอดูใบแจ้งหนี้การไฟฟ้าของอาคารได้ เพื่อยืนยันว่าอาคารได้อัตราบ้านอยู่อาศัย (รวมสิทธิ 200 หน่วยแรก) แล้วหรือยัง
2) รู้สิทธิตามกฎหมายของคุณ
ประกาศคุมสัญญาของ สคบ. (2568) กำหนดให้เจ้าของหอเก็บค่าไฟได้ไม่เกินที่การไฟฟ้าเรียกเก็บจริงบวกต้นทุนจริง ห้ามบวกกำไร (เพดานตามวิธีคำนวณทางการ 4.88 บาท/หน่วย) ข้อสัญญาที่คิดเกินถือว่าไม่มีผล แม้เซ็นแล้ว — อ่านฉบับเข้าใจง่ายที่กฎหมายค่าไฟหอพัก 2569
3) ถ้าโดนเก็บเกิน — ร้องเรียนได้ 3 สาย
รมช.มหาดไทยแถลง (20 ก.ค. 2569) ว่าผู้เช่าหอพัก/อพาร์ตเมนต์/บ้านเช่าที่ถูกคิดค่าไฟเกินกว่าที่รัฐกำหนด แจ้งได้ที่ ศูนย์ดำรงธรรม 1567, ศูนย์บริการประชาชน 1111 หรือ สายด่วน สคบ. 1166 เพื่อให้หน่วยงานเข้าตรวจสอบ
ไทม์ไลน์มาตรการ
| วันที่ | เหตุการณ์ |
|---|---|
| 29 เม.ย. 2569 | กพช. มีมติเห็นชอบในหลักการ: 200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาท/หน่วย (พร้อมมาตรการโซลาร์ภาคประชาชน) |
| 15 ก.ค. 2569 | กพช. เห็นชอบนโยบายโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าปี 2569–2573 และมอบหมายให้ กกพ. ร่วมกับ กฟน./กฟภ./กฟผ. จัดทำข้อเสนอปรับอัตราก้าวหน้า 200 หน่วยแรก และปรับปรุงนิยามผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัย — นี่คือมติที่ กกพ. กำลังดำเนินการตาม |
| 20 ก.ค. 2569 | รมช.มหาดไทยแถลงที่ กฟภ.: ขยายสิทธิถึงหอพัก/อพาร์ตเมนต์/บ้านเช่า + เปิดลงทะเบียนสิทธิบัตรสวัสดิการฯ (ถึง 30 ก.ย.) |
| 24–31 ก.ค. 2569 | กกพ. เปิดรับฟังความคิดเห็นข้อเสนอของ 3 การไฟฟ้า ทั้งอัตราก้าวหน้า 200 หน่วยแรก และนิยามผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัย — ปิดรับความเห็นแล้วเมื่อ 31 ก.ค. 2569 |
| รอประกาศ | กกพ. พิจารณาให้ความเห็นชอบอัตราตามกฎหมาย แล้วออกประกาศอัตราค่าไฟฟ้าฉบับทางการ — ณ วันที่อัปเดตหน้านี้ยังไม่มีประกาศ |
| ส.ค. 2569 | ตามแผนรัฐ: เดือนแรกที่มิเตอร์เดินด้วยอัตราใหม่ (เดือนที่ใช้ไฟ ไม่ใช่เดือนที่จ่ายบิล) |
| ก.ย. 2569 | ตามแผนรัฐ: บิลรอบแรกที่เห็นอัตราใหม่ (ยอดบิลราววันที่ 14 ก.ย. 2569) — จุดที่ผู้เช่าควรเช็กบิลตัวเอง |
หมายเหตุเรื่อง "ส.ค. หรือ ก.ย.": ทั้งสองเดือนถูกต้อง แต่คนละความหมาย — ส.ค. คือ "เดือนที่ใช้ไฟ" ส่วน ก.ย. คือ "รอบบิลที่คุณเห็นตัวเลขลดลง" พาดหัวข่าวที่ว่า "เริ่มรอบบิลสิงหาคม" มาจากคำให้สัมภาษณ์ของ รมว.พลังงาน เมื่อ 15 ก.ค. 2569 ที่ใช้คำว่า "คาดว่า...ได้ทัน" และ "เร็วที่สุด" ซึ่งเป็นการคาดการณ์ ไม่ใช่กำหนดการ ต่อมาการแถลงร่วมกับ กฟน./กฟภ. เมื่อ 20 ก.ค. 2569 ระบุชัดว่า "จะเริ่มดำเนินการในเดือนสิงหาคม 2569 และจะปรากฏผลลดค่าใช้จ่ายในยอดบิลค่าไฟรอบเดือนกันยายน 2569" หน้านี้ยึดถ้อยคำนั้น และจะอัปเดตทันทีที่ กกพ. ออกประกาศอัตราฉบับทางการ
สถานะล่าสุด: กกพ. ปิดรับฟังความคิดเห็นอัตราก้าวหน้าแล้ว รอประกาศ
ก่อนอัตราใหม่จะใช้ได้จริง ต้องผ่านขั้นตอนของ กกพ. ก่อน และขั้นตอนนั้นยังไม่จบ ระหว่างวันที่ 24–31 ก.ค. 2569 คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อข้อเสนอที่ กฟน. กฟภ. และ กฟผ. จัดทำร่วมกัน ตามมติ กพช. เมื่อวันที่ 15 ก.ค. 2569 โดยข้อเสนอมี 2 เรื่องพ่วงกัน:
- อัตราก้าวหน้า (Progressive Rate) ของบ้านอยู่อาศัย — กำหนดให้การใช้ไฟ 200 หน่วยแรกอยู่ในอัตราไม่เกิน 3 บาท/หน่วย
- การปรับปรุงนิยามผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัย — ว่าหอพัก อพาร์ตเมนต์ และบ้านเช่า จะถูกจัดเป็น "บ้านอยู่อาศัย" หรือไม่
ทำไม "นิยามผู้ใช้ไฟฟ้า" คือข้อที่สำคัญที่สุดสำหรับผู้เช่า
เพราะหอพักและอพาร์ตเมนต์จำนวนมากไม่ได้ใช้อัตราบ้านอยู่อาศัยอยู่แล้ว — มิเตอร์หลักของอาคารมักขึ้นทะเบียนเป็น กิจการขนาดเล็ก/ธุรกิจ ซึ่งเป็นคนละโครงสร้างอัตรากับบ้านอยู่อาศัย เส้นแบ่งนี้จึงตัดสินว่า "ต้นทุนจริง" ที่เจ้าของหอส่งต่อมาให้คุณ จะถูกวัดเทียบกับอัตราชุดไหน ถ้านิยามใหม่ผ่าน อาคารเช่าจะย้ายมาอยู่ในโครงสร้างบ้านอยู่อาศัยและได้สิทธิ 200 หน่วยแรกที่มิเตอร์หลัก ถ้าไม่ผ่าน หรือผ่านแบบมีเงื่อนไข อาคารส่วนหนึ่งก็จะยังอยู่บนอัตราธุรกิจต่อไป — ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมประกาศฉบับทางการของ กกพ. ถึงสำคัญกว่าพาดหัวข่าว
สิ่งที่ยังไม่เปลี่ยนระหว่างรอ: กติกาฝั่งผู้เช่ายังเป็นประกาศ สคบ. เหมือนเดิม — หลักคือเจ้าของหอเก็บค่าไฟจากคุณเกินกว่าที่ตัวเองถูกการไฟฟ้าเก็บไม่ได้ ไม่ว่าอัตราของ กกพ. จะออกมาเป็นเท่าไร หลักข้อนี้ก็ไม่เปลี่ยน
หน้านี้ติดตามความคืบหน้าจากประกาศของ กกพ. โดยตรง และจะอัปเดตเมื่อมีมติ — ถ้าต้องการยืนยันสถานะบิลของอาคารคุณเองระหว่างนี้ โทรถามการไฟฟ้าได้ที่ กฟน. 1130 (กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ) หรือ กฟภ. 1129 (จังหวัดอื่น)
เกี่ยวกับหน้านี้
จัดทำโดยทีม CapSolar ผู้ให้บริการโซลาร์ภาคธุรกิจในไทยที่ติดตามโครงสร้างค่าไฟฟ้าไทยเป็นงานประจำ ข้อเท็จจริงทุกข้อในหน้านี้ตรวจสอบกับแถลงการณ์ทางการและสื่อหลักก่อนเผยแพร่ (ดูแหล่งอ้างอิงด้านล่าง) หน้านี้เป็นข้อมูลผู้บริโภค ไม่มีการขายบริการใด ๆ กับผู้เช่า
FAQ
อ่านต่อที่เกี่ยวข้อง
บิลรอบ ก.ย. มาแล้ว — หอของคุณเก็บเกินเพดานไหม?
กรอกราคาค่าไฟต่อหน่วยจากสัญญาหรือบิลของคุณ เทียบกับเพดานตามวิธีคำนวณทางการของ สคบ. ฟรีใน 10 วินาที