C
CapSolar
คู่มือผู้ใช้ไฟฟ้า

ค่าไฟสาธารณะในบิล คืออะไร ใครจ่าย — และไฟถนนหน้าบ้าน แจ้งใครซ่อม-ขอติด

ไฟส่องสว่างตามถนน ซอย และพื้นที่สาธารณะ ตามหน้าที่เป็นความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ไม่ใช่บรรทัดที่คิดจากบิลบ้านคุณโดยตรง หน้านี้อธิบายว่าค่าไฟสาธารณะคืออะไร ใครจ่าย ทำไมช่วงนี้ถึงเป็นข่าว และถ้าไฟถนนหน้าบ้านดับหรือไม่มี ต้องแจ้งที่ไหนให้ตรงหน่วยงาน

อ่าน 7 นาทีอัปเดตล่าสุด: 23 ส.ค. 2569ข้อมูล ณ: ส.ค. 2569

ตอบสั้น ๆ: "ค่าไฟฟ้าสาธารณะ" คือค่าไฟของไฟส่องสว่างตามถนน ซอย และพื้นที่สาธารณะ ซึ่งตามหน้าที่เป็นความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เช่น เทศบาล อบต. กทม. เมืองพัทยา ไม่ใช่บรรทัดที่การไฟฟ้าเรียกเก็บจากบิลบ้านคุณโดยตรง ในบิลครัวเรือนมาตรฐานของ กฟภ./กฟน. จึงไม่มีบรรทัด "ค่าไฟสาธารณะ" แยกออกมาให้คุณจ่าย ส่วนเรื่องที่เป็นข่าวช่วงปี 2569 คือการถกเถียงเชิงนโยบายว่าต้นทุนไฟสาธารณะทั้งประเทศถูกรวมอยู่ในโครงสร้างค่าไฟหรือไม่ และควรแยกออกมาให้ชัดหรือไม่ — ยังอยู่ในชั้นพิจารณา ถ้าไฟถนนหน้าบ้านเสีย ให้แจ้ง อปท. ในพื้นที่เป็นอันดับแรก

ค่าไฟฟ้าสาธารณะในบิลค่าไฟ คืออะไร ใครเป็นคนจ่าย?

คือค่ากระแสไฟฟ้าของไฟส่องสว่างในที่สาธารณะ — ไฟถนน ไฟตามซอย ไฟในสวนสาธารณะ ป้าย/สัญญาณจราจร — ซึ่งเป็นบริการสาธารณะที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีหน้าที่ดูแล ค่าไฟส่วนนี้จึงเป็นภาระของหน่วยงานท้องถิ่นตามงบประมาณ ไม่ใช่ของครัวเรือนรายบ้าน
ใครดูแลไฟดวงไหน ขึ้นกับว่าไฟนั้นอยู่ในความรับผิดชอบของหน่วยงานใด: ไฟส่องสว่างในเขตชุมชน/ถนนท้องถิ่นเป็นของ อปท. (เทศบาล/อบต.) ไฟบนทางหลวงระหว่างเมืองเป็นของกรมทางหลวง ส่วนเสาไฟ-หม้อแปลง-สายที่เป็นทรัพย์สินของการไฟฟ้าเป็นของ กฟภ./กฟน. ดูสรุปในตารางด้านล่าง

ไฟดวงไหน ใครดูแล-จ่าย แจ้งที่ไหน

ประเภทไฟใครดูแล/จ่ายแจ้ง/ขอที่ไหน
ไฟถนน/ซอย/สวนสาธารณะ ในเขตชุมชนอปท. (เทศบาล/อบต./กทม./เมืองพัทยา)อปท. ในพื้นที่ / แพลตฟอร์ม Traffy Fondue
ไฟบนทางหลวงระหว่างเมืองกรมทางหลวง/แขวงทางหลวงแขวงทางหลวงในพื้นที่ / สายด่วน 1586
เสาไฟ/หม้อแปลง/สายที่เป็นทรัพย์สินการไฟฟ้ากฟภ. (ต่างจังหวัด) / กฟน. (กทม.-ปริมณฑล)กฟภ. 1129 / กฟน. 1130 / e-service
ไฟส่วนกลางในคอนโด/หมู่บ้านจัดสรรนิติบุคคล (เอกชน) — ไม่ใช่ไฟสาธารณะของรัฐนิติบุคคลอาคาร/หมู่บ้าน (ดูหัวข้อล่าง)

ค่าไฟสาธารณะ คิดยังไง ดูตรงไหนในบิล?

ในบิลค่าไฟบ้านมาตรฐานของ กฟภ./กฟน. ไม่มีบรรทัดชื่อ "ค่าไฟสาธารณะ" ที่เรียกเก็บจากคุณโดยตรง สิ่งที่คุณเห็นในบิลคือค่าพลังงานตามหน่วยที่ใช้ ค่าบริการรายเดือน ค่า Ft และ VAT — ถ้าเห็นยอดแปลก ๆ มักเป็นสามตัวนี้ ไม่ใช่ค่าไฟถนน อ่านแต่ละบรรทัดได้ที่วิธีอ่านบิลค่าไฟ
ทำไมช่วงปี 2569 ถึงเป็นข่าว: มีการอภิปรายเชิงนโยบายว่าต้นทุนไฟส่องสว่างสาธารณะทั่วประเทศถูกผูกอยู่ในโครงสร้างค่าไฟฐานหรือไม่ ทำให้ผู้ใช้ไฟทุกคน "ร่วมจ่าย" ทางอ้อม โดยคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) และคณะกรรมาธิการพลังงาน วุฒิสภา เสนอให้พิจารณาแยกค่าไฟฟ้าสาธารณะออกมาให้ชัดตามหลัก "ผู้ใช้เป็นผู้จ่าย" — ประเด็นนี้ยังอยู่ระหว่างพิจารณา ตัวเลขและวิธีจัดสรรที่แน่นอนให้ยึดประกาศทางการของหน่วยงานกำกับ (กกพ.) เป็นหลัก บทความนี้จึงไม่สรุปตัวเลขแทน
สรุปสำหรับคนที่กังวลบิลตัวเอง: ไฟถนนไม่ได้ทำให้บิลบ้านคุณมีบรรทัดพิเศษ ถ้าบิลแพงกว่าปกติให้ไล่หาสาเหตุจริง — หน่วยใช้จริง ค่า Ft หรือจุดกินไฟในบ้าน (รวมถึงไฟรั่วที่กินไฟเงียบ ๆ ตลอดวัน) — ดูวิธีที่เช็คค่าไฟแพงผิดปกติ และเทียบอัตราตามประเภทผู้ใช้ที่ประเภทผู้ใช้ไฟฟ้า

ไฟถนนหน้าบ้านเสีย/ไม่มี แจ้งใคร ขอติดยังไง?

เริ่มที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ก่อนเสมอ (เทศบาล/อบต.) เพราะไฟส่องสว่างในชุมชนอยู่ในความดูแลของเขา ปัจจุบันหลายพื้นที่รับแจ้งผ่านแพลตฟอร์มพลเมือง Traffy Fondue ได้ด้วย ถ้าเป็นไฟบนทางหลวงให้แจ้งแขวงทางหลวง/สายด่วน 1586 และถ้าเป็นเสา/หม้อแปลงของการไฟฟ้าให้แจ้ง 1129/1130 ทำตาม 3 ขั้นด้านล่าง
  1. ระบุตำแหน่งเสาไฟให้ชัด

    จดเลขบนเสาไฟ (ถ้ามี) ชื่อถนน/ซอย จุดสังเกต และถ่ายรูป/หมุดพิกัด GPS ยิ่งระบุชัดหน่วยงานยิ่งหาเจอเร็ว โดยเฉพาะไฟดวงเดียวในซอยยาว

  2. แจ้งหน่วยงานที่รับผิดชอบให้ตรง

    ไฟชุมชน → อปท. ในพื้นที่ (สำนักงานเทศบาล/อบต. โทร สายด่วน หรือเพจ/LINE ของหน่วยงาน) หรือ Traffy Fondue · ไฟทางหลวง → แขวงทางหลวง/1586 · เสา-หม้อแปลงการไฟฟ้า → กฟภ. 1129 / กฟน. 1130 หรือแจ้งผ่านระบบแจ้งไฟฟ้าขัดข้องของ PEA

  3. เก็บเลขรับเรื่อง + ติดตาม

    ขอเลขรับเรื่อง/เลขคำร้องไว้ แล้วติดตามหากยังไม่มาซ่อมในเวลาสมควร กรณี "ขอติดไฟใหม่" (ที่ยังไม่เคยมีไฟถนน) มักต้องยื่นคำร้องต่อ อปท. เพื่อพิจารณาตามงบประมาณ ซึ่งใช้เวลามากกว่าการซ่อมของเดิม

ค่าไฟสาธารณะ ≠ ค่าไฟส่วนกลางคอนโด/หมู่บ้าน — ต่างกันยังไง?

สองคำนี้ฟังคล้ายแต่คนละระบบ: "ค่าไฟฟ้าสาธารณะ" ที่หน้านี้พูดถึงคือไฟส่องสว่างของรัฐ/ท้องถิ่น ตามถนนซอยสาธารณะ ส่วน"ค่าไฟส่วนกลาง" ของคอนโดหรือหมู่บ้านจัดสรรคือไฟในพื้นที่ส่วนกลาง (ลิฟต์ ทางเดิน สระ ปั๊มน้ำ) ที่นิติบุคคลเอกชนเป็นผู้ดูแลและเฉลี่ยเก็บจากลูกบ้านผ่านค่าส่วนกลาง — ไม่ใช่เงินของการไฟฟ้าหรือรัฐ ถ้าคำถามของคุณคือค่าส่วนกลางคอนโดแพง อ่านต่อที่ค่าไฟคอนโด

ใครเขียนหน้านี้

เรียบเรียงโดยทีม CapSolar ผู้ให้บริการโซลาร์ภาคธุรกิจในไทย ตรวจทานโดย Frank Lee (Founder) หน้าที่ดูแลไฟส่องสว่างสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหลักการที่มีมานาน ส่วนประเด็นนโยบายเรื่องการแยกค่าไฟฟ้าสาธารณะ (ปี 2569) ยังอยู่ระหว่างพิจารณา เราจึงนำเสนอแบบอ้างอิงหน่วยงานและไม่สรุปตัวเลขที่ยังไม่เป็นทางการ ตัวเลข/วิธีจัดสรรสุดท้ายให้ยึดประกาศของ กกพ.

FAQ

ประเด็นในข่าวคือข้อถกเถียงว่าต้นทุนไฟส่องสว่างสาธารณะบางส่วนถูกผูกอยู่ในโครงสร้างค่าไฟฐาน ทำให้ผู้ใช้ไฟทั้งประเทศ "ร่วมจ่าย" ทางอ้อม ไม่ใช่บรรทัดที่คิดตรง ๆ ในบิลบ้าน ขณะนี้ กพช. และกรรมาธิการพลังงานเสนอให้พิจารณาแยกให้ชัด เรื่องยังไม่ได้ข้อสรุปสุดท้าย ตัวเลขอย่างเป็นทางการให้รอประกาศจาก กกพ.

ค่าไฟอาคาร/โรงงานสูง อยากลดที่ต้นเหตุ?

สำหรับกิจการและโรงงาน โซลาร์ช่วยลดค่าไฟจากต้นทาง — CapSolar ประเมินฟรี ไม่มีข้อผูกมัด