ทำไมบิลค่าไฟแพงกว่าที่คิดจากหน่วย × 3.95?

เพราะ 3.95 บาทเป็นค่าเฉลี่ยทั้งระบบ ไม่ใช่ราคาที่บ้านคุณจ่ายจริง บ้านที่ใช้เกิน 150 หน่วยจะถูกคิดในขั้น 4.2218 และ 4.4217 บาท/หน่วย ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ย แถมยังต้องบวก Ft, ค่าบริการ และ VAT 7% เมื่อรวมทุกอย่าง ค่าไฟต่อหน่วยที่จ่ายจริงของบ้านใช้ไฟมากมักอยู่ราว 4.3 บาทขึ้นไป

ประเภท 1.1 กับ 1.2 ต่างกันยังไง ฉันอยู่ประเภทไหน?

ประเภท 1.1 คือบ้านที่ใช้ไฟ ≤150 หน่วย/เดือน (ค่าบริการ 8.19 บาท) ส่วน 1.2 คือบ้านที่ใช้ >150 หน่วย/เดือน (ค่าบริการ 24.62 บาท) ระบบจะย้ายอัตโนมัติ: ถ้าใช้เกิน 150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือนจะกลายเป็น 1.2 และถ้าลดลง ≤150 ติดต่อกัน 3 เดือนจะกลับมา 1.1 คุณดูได้จากบิลว่าตอนนี้อยู่ประเภทไหน

บ้าน 3 เฟส ค่าไฟแพงกว่า 1 เฟสไหม?

ไม่ ค่าพลังงานต่อหน่วยเท่ากันทั้ง 1 เฟสและ 3 เฟส เพราะคิดตามขั้นบันได (จำนวนหน่วย) ไม่ได้คิดตามเฟส 3 เฟสแค่ทำให้บ้านดึงไฟพร้อมกันได้มากขึ้น เหมาะกับบ้านโหลดสูง (แอร์หลายตัว เครื่องชาร์จ EV) แต่ไม่ได้เปลี่ยนราคาต่อหน่วย

ค่าไฟบ้านที่กรุงเทพฯ (MEA) กับต่างจังหวัด (PEA) ต่างกันไหม?

อัตราค่าพลังงานต่อหน่วย (ขั้นบันได) เป็นอัตราฐานระดับชาติ ใช้เลขชุดเดียวกันทั้ง MEA และ PEA ต่างกันเพียงค่าบริการรายเดือนเล็กน้อยและรายละเอียดบางส่วน ดังนั้นค่าไฟบ้านต่อหน่วยในกรุงเทพฯ กับต่างจังหวัดจึงใกล้เคียงกันมาก

ค่าไฟบ้านอยู่อาศัย

ค่าไฟบ้านหน่วยละกี่บาท 2569 อัตราก้าวหน้า + ตัวอย่างบิล

Name: CapSolar
Address: 429/44 Sukhonthasawat Rd, Lat Phrao, Bangkok, 10230, TH
Telephone: +66 2 124 5414
Price range: $$$$

บ้านอยู่อาศัยในไทยไม่ได้จ่ายค่าไฟราคาเดียวต่อหน่วย แต่จ่ายแบบ “ขั้นบันได” — ยิ่งใช้มาก หน่วยท้าย ๆ ยิ่งแพง หน้านี้สรุปอัตราค่าไฟบ้านทุกขั้น (ประเภท 1.1 และ 1.2) บวกค่า Ft และ VAT พร้อมตัวอย่างบิลบ้านจริง และอธิบายว่าทำไม “เฉลี่ย 3.95 บาท” ไม่ใช่ราคาที่บ้านคุณจ่ายจริง

อ่าน 7 นาทีอ้างอิงงวด: Ft งวด พ.ค.–ส.ค. 2569 (ตรวจล่าสุดที่ erc.or.th)

ค่าไฟบ้านในไทยคิดแบบขั้นบันได (อัตราก้าวหน้า) ไม่ใช่ราคาเดียวต่อหน่วย ฐานพลังงานเริ่มราว 2.3488 บาท/หน่วยในขั้นต่ำสุด ไล่ขึ้นถึง 4.4217 บาท/หน่วยในขั้นสูงสุด แล้วบวก ค่า Ft 0.1623 บาท/หน่วย (งวด พ.ค.–ส.ค. 2569) ค่าบริการรายเดือน และ VAT 7% บ้านทั่วไปที่ใช้ราว 350 หน่วย/เดือนจะจ่ายราว 1,512 บาท ≈ 4.3 บาท/หน่วย ตัวเลข “เฉลี่ย 3.95 บาท/หน่วย” ที่ได้ยินบ่อยเป็นค่าเฉลี่ยทั้งระบบ ไม่ใช่ราคาที่บ้านที่ใช้ไฟปานกลาง-มากจ่ายจริง อยากรู้อัตราต่อหน่วยทุกประเภทผู้ใช้ ดู ค่าไฟหน่วยละกี่บาท 2569

ค่าไฟบ้านคิดแบบขั้นบันไดยังไง (ประเภท 1)

ผู้ใช้ไฟ “บ้านอยู่อาศัย” คือ ประเภทที่ 1 แบ่งย่อยตามปริมาณการใช้ต่อเดือน อัตราฐานพลังงานเป็นอัตราฐานระดับชาติ MEA (กรุงเทพฯ-นนทบุรี-สมุทรปราการ) กับ PEA (ต่างจังหวัด) ใช้เลขชุดเดียวกัน ต่างกันแค่ค่าบริการรายเดือนเล็กน้อย:

ประเภท 1.1 — ใช้ไฟ ≤ 150 หน่วย/เดือน (บ้านใช้ไฟน้อย)

มิเตอร์ ≤ 5 แอมป์ 220V 1 เฟส คิดเป็น 7 ขั้นย่อย:

อัตราค่าพลังงานไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัย ประเภท 1.1 และ 1.2 (อัตราฐาน MEA/PEA)
หน่วย (kWh)	บาท/หน่วย
0–15	2.3488
16–25	2.9882
26–35	3.2405
36–100	3.6237
101–150	3.7171
151–400	4.2218
401+	4.4217

ค่าบริการรายเดือน: 8.19 บาท

ประเภท 1.2 — ใช้ไฟ > 150 หน่วย/เดือน (บ้านใช้ไฟปานกลาง-มาก)

มิเตอร์ > 5 แอมป์ 220V 1 เฟส คิดเป็น 3 ขั้น:

อัตราค่าพลังงานไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัย ประเภท 1.1 และ 1.2 (อัตราฐาน MEA/PEA)
หน่วย (kWh)	บาท/หน่วย
0–150	3.2484
151–400	4.2218
401+	4.4217

ค่าบริการรายเดือน: 24.62 บาท

ข้อควรรู้: บ้าน 1.1 ที่ใช้เกิน 150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือน จะถูกย้ายไปประเภท 1.2 เดือนถัดไปโดยอัตโนมัติ และบ้าน 1.2 ที่ลดลงเหลือ ≤150 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือน จะย้ายกลับมา 1.1 — เป็นการย้ายตามปริมาณใช้จริง ไม่ใช่เลือกเอง (PEA เรียก 1.1.1/1.1.2, MEA เรียก 1.1/1.2 ตัวเลขเหมือนกัน)

บิลค่าไฟบ้านประกอบด้วยอะไรบ้าง

บิลค่าไฟบ้านไม่ใช่แค่ค่าพลังงาน แต่รวม 4 ส่วนแล้วบวก VAT:

1) ค่าพลังงานไฟฟ้า (ขั้นบันได) — รวมหน่วยที่ใช้ในแต่ละขั้น × อัตราของขั้นนั้น (ดูตารางด้านบน)

2) ค่า Ft — จำนวนหน่วยทั้งหมด × 0.1623 บาท/หน่วย (งวด พ.ค.–ส.ค. 2569) ค่านี้ปรับทุก 4 เดือน

3) ค่าบริการรายเดือน — 8.19 บาท (ประเภท 1.1) หรือ 24.62 บาท (ประเภท 1.2) เป็นค่าคงที่ต่อเดือน

4) VAT 7% — คิด 7% จากยอดรวม (ค่าพลังงาน + Ft + ค่าบริการ) ทั้งก้อน

สูตรย่อ: ค่าไฟทั้งบิล = (ค่าพลังงานขั้นบันได + Ft × หน่วย + ค่าบริการ) × 1.07

ตัวอย่างบิลบ้านจริง: ใช้ 350 หน่วย/เดือน

บ้านครอบครัวทั่วไปใช้ 350 หน่วย/เดือน (เกิน 150 จึงเป็นประเภท 1.2) คิดทีละขั้น:

ตัวอย่างบิลบ้านจริง: ใช้ 350 หน่วย/เดือน
รายการ	วิธีคิด	บาท
ขั้น 0–150 หน่วย	150 × 3.2484	487.26
ขั้น 151–350 หน่วย	200 × 4.2218	844.36
รวมค่าพลังงาน	487.26 + 844.36	1,331.62
ค่า Ft	350 × 0.1623	56.81
ค่าบริการ (1.2)	คงที่	24.62
รวมก่อน VAT	1,331.62 + 56.81 + 24.62	1,413.05
VAT 7%	1,413.05 × 0.07	98.91
รวมทั้งบิล	1,413.05 + 98.91	≈ 1,511.96

ค่าไฟต่อหน่วยที่จ่ายจริง = 1,511.96 ÷ 350 ≈ 4.32 บาท/หน่วย สูงกว่าตัวเลขเฉลี่ย 3.95 ที่ได้ยินบ่อย เพราะบ้านที่ใช้ไฟปานกลาง-มากจะถูกคิดในขั้นที่แพงขึ้น (4.2218 และ 4.4217 บาท) นี่คือเหตุผลที่ “หน่วยขั้นบนสุด” ของบ้านคือหน่วยที่แพงที่สุด

ตัวเลขนี้คำนวณจากอัตราที่ยืนยันแล้ว ใช้เป็นตัวอย่าง บิลจริงของคุณอาจต่างเล็กน้อยตามหน่วยที่ใช้และงวด Ft ตรวจสอบบิลของคุณเองได้ที่เครื่องคำนวณของ MEA/PEA หรือดูวิธีคิดละเอียดที่ วิธีคิดค่าไฟ 2569

บ้าน 1 เฟส กับ 3 เฟส ค่าไฟต่อหน่วยต่างกันไหม

ไม่ต่าง — อัตราค่าพลังงานต่อหน่วยเท่ากันทั้ง 1 เฟสและ 3 เฟส เพราะค่าไฟบ้านคิดตามขั้นบันได (จำนวนหน่วย) ไม่ได้คิดตามจำนวนเฟส สิ่งที่ต่างคือ “ขนาดมิเตอร์/การเชื่อมต่อ” ไม่ใช่ราคาต่อหน่วย: บ้านเล็กใช้ 1 เฟส 5(15) หรือ 15(45) แอมป์ ส่วนบ้านใหญ่ที่มีโหลดพร้อมกันสูง (แอร์หลายตัว เครื่องชาร์จ EV) อาจติด 3 เฟสเพื่อรับกระแสได้มากขึ้น สรุป: เปลี่ยนเป็น 3 เฟสไม่ได้ทำให้ค่าไฟต่อหน่วยถูกหรือแพงขึ้น แค่ดึงไฟพร้อมกันได้มากขึ้นเท่านั้น

ข้อควรระวัง: ตัวเลขไหนเปลี่ยนได้

ค่า Ft เปลี่ยนทุก 4 เดือน — งวดปัจจุบันคือ พ.ค.–ส.ค. 2569 ที่ 0.1623 บาท/หน่วย งวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 ยังไม่ประกาศ ณ วันที่เขียน ตรวจค่า Ft งวดล่าสุดได้ที่ erc.or.th (กกพ.) หรืออ่าน ค่า Ft คืออะไร

“เฉลี่ย 3.95 บาท/หน่วย” ไม่ใช่ราคาที่คุณจ่ายจริง — เป็นค่าเฉลี่ยทั้งระบบ บ้านที่ใช้ไฟปานกลาง-มากจ่ายจริงสูงกว่านี้ (ในตัวอย่าง ≈4.32 บาท) เพราะถูกคิดในขั้นบนที่แพงกว่า

“ไฟฟรี 50 หน่วย” ไม่ได้ให้ทุกบ้าน — เป็นมาตรการช่วยเหลือเฉพาะผู้มีรายได้น้อยที่ลงทะเบียนสวัสดิการแห่งรัฐ และใช้ไฟไม่เกินเกณฑ์ (ประเภท 1.1.1) เท่านั้น บ้านทั่วไปไม่เข้าข่าย

ตัวเลขทั้งหมดเป็นอัตราฐานที่ใช้อยู่ ณ มิ.ย. 2569 หากต้องการยืนยันล่าสุด โทร MEA 1130 (เขตกรุงเทพฯ) หรือ PEA 1129 (ต่างจังหวัด) หรือดูที่เว็บการไฟฟ้าโดยตรง

ผู้เรียบเรียง

เรียบเรียงโดยทีม CapSolar นำโดย Frank Lee (ผู้ก่อตั้ง) อัตราค่าไฟอ้างอิงอัตราฐานบ้านอยู่อาศัยประเภทที่ 1 ของ MEA/PEA และค่า Ft งวด พ.ค.–ส.ค. 2569 ของ กกพ. ตัวอย่างบิลคำนวณตามอัตราที่ยืนยันแล้ว บิลจริงของแต่ละบ้านขึ้นกับจำนวนหน่วยที่ใช้และงวด Ft โปรดตรวจสอบอัตราล่าสุดที่ MEA 1130 / PEA 1129 / erc.or.th

FAQ

บ้านอยู่อาศัยไม่ได้จ่ายราคาเดียว แต่จ่ายขั้นบันได ตั้งแต่ราว 2.3488 บาท/หน่วยในขั้นต่ำสุด ถึง 4.4217 บาท/หน่วยในขั้นสูงสุด บวก Ft 0.1623 บาท/หน่วย (พ.ค.–ส.ค. 2569) และ VAT 7% บ้านที่ใช้ราว 350 หน่วย/เดือนจ่ายจริงเฉลี่ยราว 4.3 บาท/หน่วย ส่วนตัวเลข 3.95 บาทเป็นค่าเฉลี่ยทั้งระบบ ไม่ใช่ราคาของบ้านที่ใช้ไฟมาก

หน่วยขั้นบนสุดของบ้านคือหน่วยที่แพงที่สุด

หน่วยไฟที่ใช้ช่วงกลางวันมัก “กินขั้นบนสุด” ที่แพงถึง 4.42 บาท โซลาร์หลังคาจะหักหน่วยแพงเหล่านั้นออกก่อน CapSolar ประเมินให้ฟรีว่าบ้านคุณติดแล้วคุ้มไหม

ปรึกษา CapSolarหรือโทร +66 2 124 5414