ค่า Ft คืออะไร? ค่าไฟฟ้าผันแปร (Fuel Adjustment Charge) — งวด พ.ค.–ส.ค. 2569
ค่า Ft คือค่าไฟฟ้าผันแปรอัตโนมัติ ที่บวกเพิ่มจากค่าไฟฐาน (base tariff) ในบิลค่าไฟทุกใบของไทย คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. / ERC) เป็นผู้ประกาศและปรับทุก 4 เดือน หน้านี้อธิบายว่า Ft คืออะไร ใครกำหนด คำนวณอย่างไร ค่าปัจจุบันเท่าไร และส่งผลต่อบิลค่าไฟโรงงานของคุณอย่างไร + FAQ
สรุปย่อ — ค่า Ft คืออะไร และตอนนี้เท่าไร?
ค่า Ft (ค่าไฟฟ้าผันแปร หรือ Fuel Adjustment Charge) คือส่วนของค่าไฟฟ้าที่ปรับขึ้นลงตามต้นทุนเชื้อเพลิงและค่าซื้อไฟฟ้าที่เปลี่ยนไป ซึ่งบวกเพิ่มจาก "ค่าไฟฟ้าฐาน" (base tariff) คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. / ERC) เป็นผู้ประกาศและทบทวนค่า Ft ทุก 4 เดือน (3 งวดต่อปี) ค่า Ft ปัจจุบันงวด พ.ค.–ส.ค. 2569 (2026) อยู่ที่ 0.1623 บาท/หน่วย (kWh) ค่า Ft นี้ใช้กับผู้ใช้ไฟทุกประเภท ทั้ง PEA และ MEA และยังไม่รวม VAT 7% (ตัวเลขนี้อิงประกาศ กกพ. งวดปัจจุบัน — ค่างวดถัดไปอาจเปลี่ยน ดูค่าล่าสุดได้ที่หน้าอัตราค่าไฟฟ้า)
ค่า Ft ปัจจุบัน — สรุปในตารางเดียว
- ค่า Ft ปัจจุบัน
- 0.1623 บาท/หน่วย (kWh)
- งวด (ระยะเวลาที่ใช้)
- พ.ค.–ส.ค. 2569 (May–Aug 2026)
- ผู้กำหนด
- คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. / ERC)
- ความถี่ในการปรับ
- ทุก 4 เดือน (3 งวด/ปี: ม.ค.–เม.ย., พ.ค.–ส.ค., ก.ย.–ธ.ค.)
- ใช้กับใคร
- ผู้ใช้ไฟทุกประเภท (บ้าน ธุรกิจ โรงงาน) ทั้ง PEA และ MEA
หมายเหตุ: ค่า Ft ยังไม่รวม VAT 7% และคิดรวมในบิลทุกใบเป็น "บาทต่อหน่วย" คูณกับจำนวนหน่วยที่ใช้
1. ค่า Ft คืออะไร — และต่างจากค่าไฟฐานอย่างไร
ค่าไฟฟ้าที่คุณจ่ายต่อหน่วยประกอบด้วย 2 ส่วนหลัก คือ (1) ค่าไฟฟ้าฐาน (base tariff) ซึ่งสะท้อนต้นทุนการผลิต ระบบส่ง และจำหน่ายในระยะยาว และ (2) ค่า Ft (Fuel Adjustment Charge / ค่าไฟฟ้าผันแปร) ซึ่งเป็น "ตัวปรับ" ระยะสั้นที่สะท้อนต้นทุนเชื้อเพลิง (ส่วนใหญ่คือก๊าซธรรมชาติและ LNG) ค่าซื้อไฟฟ้า และอัตราแลกเปลี่ยนที่เปลี่ยนไปจากที่ใช้คำนวณค่าไฟฐาน ดังนั้นเมื่อราคาเชื้อเพลิงสูงขึ้น ค่า Ft มักเป็นบวกและบิลแพงขึ้น เมื่อราคาเชื้อเพลิงลดลง ค่า Ft อาจลดลงหรือติดลบ คำว่า "Ft" ย่อมาจากสูตรการปรับอัตราค่าไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ (Float time / Fuel adjustment charge at given time)
2. ใครกำหนดค่า Ft และคำนวณอย่างไร
ผู้กำหนดค่า Ft คือ คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. / Energy Regulatory Commission — ERC) ซึ่งเป็นหน่วยงานกำกับดูแลภาคพลังงานของไทย ส่วน การไฟฟ้าฝ่ายผลิต (EGAT), การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) และการไฟฟ้านครหลวง (MEA) เป็นผู้นำค่า Ft ที่ กกพ. ประกาศไปเรียกเก็บในบิล กกพ. จะทบทวนและประกาศค่า Ft ทุก 4 เดือน (3 งวดต่อปี) โดยพิจารณาจากต้นทุนเชื้อเพลิงจริงและที่คาดการณ์ ค่าซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตเอกชนและประเทศเพื่อนบ้าน อัตราแลกเปลี่ยน และส่วนต่างจากงวดก่อน (ภาระที่ยกมา) ก่อนประกาศมักมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นและเสนอเป็นหลายทางเลือก ก่อนสรุปเป็นค่าที่ใช้จริง
3. ค่า Ft ปัจจุบัน 2569 — หน่วยละกี่บาท
ค่า Ft ปัจจุบันที่ประกาศโดย กกพ. สำหรับงวด พ.ค.–ส.ค. 2569 (May–Aug 2026) อยู่ที่ 0.1623 บาท/หน่วย (kWh) ค่านี้ใช้กับผู้ใช้ไฟทุกประเภทเหมือนกันทั้ง PEA และ MEA และยังไม่รวม VAT 7% เมื่อรวมค่า Ft นี้กับค่าไฟฟ้าฐาน ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยของบ้านอยู่อาศัยจะอยู่ราว 3.95 บาท/หน่วย (ก่อน VAT) สำหรับงวดนี้ ค่า Ft ของงวดถัดไปอาจเปลี่ยนแปลงเมื่อ กกพ. ทบทวนใหม่ — ตรวจสอบค่าและตารางอัตราค่าไฟล่าสุดได้ที่หน้าอัตราค่าไฟฟ้าประเทศไทย
ดูตารางอัตราค่าไฟฟ้าไทย + ค่า Ft ล่าสุด4. ค่า Ft กระทบบิลค่าไฟโรงงานของคุณอย่างไร (ตัวอย่าง)
ค่า Ft คิดเป็น "บาทต่อหน่วย" คูณกับจำนวนหน่วยที่ใช้ ดังนั้นยิ่งโรงงานใช้ไฟมาก ผลของ Ft ยิ่งสูงขึ้นตามสัดส่วน ตัวอย่างโรงงานที่ใช้ไฟ 200,000 หน่วย/เดือน:
- หน่วยที่ใช้ต่อเดือน
- 200,000 หน่วย (kWh)
- ค่า Ft ปัจจุบัน
- 0.1623 บาท/หน่วย
- ส่วนของ Ft ในบิล (ก่อน VAT)
- 200,000 × 0.1623 = 32,460 บาท/เดือน
ถ้า กกพ. ปรับค่า Ft ขึ้นเพียง 0.20 บาท/หน่วยในงวดถัดไป โรงงานเดียวกันนี้จะมีส่วนของ Ft เพิ่มเป็น 200,000 × 0.20 = 40,000 บาท/เดือน หรือเพิ่มขึ้น ~7,540 บาท/เดือน โดยไม่ได้ใช้ไฟเพิ่มเลย นี่คือเหตุผลที่โรงงานควรเฝ้าดูประกาศ Ft ทุกงวด และพิจารณา "ล็อกต้นทุนค่าไฟ" ด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ที่ใช้เองในไซต์ (self-consumption) ซึ่งช่วยลดทั้งหน่วยที่ซื้อจากกริดและความเสี่ยงจากค่า Ft ที่ผันผวน (ตัวเลขสมมติเพื่อการอธิบาย ค่า Ft งวดถัดไปกำหนดโดย กกพ.)
5. แนวโน้มค่า Ft — ทำไมจึงขึ้นๆ ลงๆ
ค่า Ft เคยอยู่ในระดับสูงในช่วงที่ราคาพลังงานโลกพุ่ง (เช่น ช่วงวิกฤตพลังงานปี 2565–2566 ที่ราคาก๊าซและ LNG นำเข้าสูงมาก) และทยอยลดลงเมื่อราคาเชื้อเพลิงคลายตัวและภาระที่ยกมาจากงวดก่อนถูกทยอยคืน เนื่องจากไฟฟ้าไทยพึ่งพาก๊าซธรรมชาติและ LNG เป็นสัดส่วนสูง ค่า Ft จึงอ่อนไหวต่อราคาก๊าซโลก ค่าเงินบาท และเหตุการณ์ด้านอุปทานพลังงานระหว่างประเทศ เราไม่ระบุค่าตัวเลขย้อนหลังรายงวดในหน้านี้ เพื่อหลีกเลี่ยงข้อมูลที่อาจคลาดเคลื่อน — ค่าที่ประกาศจริงแต่ละงวดอ้างอิงจากประกาศ กกพ. โดยตรง
Ft ผันผวน — โซลาร์ช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างไร
ทุกหน่วยไฟฟ้าที่โรงงานผลิตและใช้เองจากแผงโซลาร์บนหลังคา คือหน่วยที่ไม่ต้องซื้อจากกริด จึงไม่ต้องจ่ายทั้งค่าไฟฐานและค่า Ft สำหรับหน่วยนั้น เมื่อ กกพ. ปรับ Ft ขึ้น โรงงานที่ใช้โซลาร์ self-consumption สัดส่วนสูงจะได้รับผลกระทบน้อยกว่า เพราะส่วนหนึ่งของค่าไฟถูก "ล็อก" ไว้ด้วยต้นทุนโซลาร์ที่คงที่ตลอดอายุระบบ
เกี่ยวกับผู้เขียน
บทความนี้จัดทำโดย Frank Lee ผู้ก่อตั้ง CapSolar ซึ่งส่งมอบโซลาร์เชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมมากกว่า 80+ MWp ใน 150+ โครงการ ให้กับลูกค้ากว่า 100+ ราย เราช่วยโรงงานเข้าใจโครงสร้างค่าไฟ (รวมถึงค่า Ft) และออกแบบระบบโซลาร์เพื่อลดต้นทุนพลังงานอย่างเป็นรูปธรรม
ตรวจสอบโดย: CapSolar Research Team | อัปเดต: มิ.ย. 2569
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แหล่งอ้างอิง
- คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. / ERC) — ประกาศค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) งวด พ.ค.–ส.ค. 2569: 0.1623 บาท/หน่วย (ค่าที่ประกาศจริงอ้างอิงประกาศ กกพ. แต่ละงวดโดยตรง)
- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) และการไฟฟ้านครหลวง (MEA) — ผู้นำค่า Ft ที่ กกพ. ประกาศไปเรียกเก็บในบิลค่าไฟ; การไฟฟ้าฝ่ายผลิต (EGAT) ในฐานะผู้ผลิต/รับซื้อไฟฟ้าหลัก
- หน้าอัตราค่าไฟฟ้าประเทศไทยของ CapSolar — ตารางอัตรา TOU/ประเภทผู้ใช้ + ค่า Ft งวดปัจจุบัน (3.95 บาท/หน่วยเฉลี่ย รวม Ft 0.1623 งวด พ.ค.–ส.ค. 2569)
ค่า Ft ดันบิลค่าไฟโรงงานขึ้นเรื่อยๆ? มาล็อกต้นทุนกัน
ทีม CapSolar ส่งมอบโซลาร์เชิงพาณิชย์มากกว่า 80+ MWp ใน 150+ โครงการ เราช่วยวิเคราะห์บิลค่าไฟของคุณ ประเมินผลของค่า Ft และออกแบบระบบโซลาร์ที่ลดทั้งหน่วยที่ซื้อจากกริดและความเสี่ยงจาก Ft — ปรึกษาฟรี