วิธีคำนวณค่าไฟโรงงาน 2569 คิดเองได้ใน 5 นาที (TOU + Demand + Ft)
ไม่ต้องเดาว่าบิลค่าไฟโรงงานมาจากไหน หน้านี้สอนวิธีคำนวณค่าไฟโรงงานเองทีละขั้น สำหรับงวด พ.ค.–ส.ค. 2569 (2026): หา 4 ตัวเลขจากบิล แล้วทำตาม 5 ขั้น — แยกหน่วย On-Peak/Off-Peak บวกค่าความต้องการพลังไฟฟ้า บวกค่า Ft แล้วบวก VAT 7% สุดท้ายตรวจคำตอบด้วยเครื่องวิเคราะห์บิลฟรี
สรุปย่อ — ค่าไฟโรงงานคิดยังไง
ค่าไฟโรงงาน = (หน่วย On-Peak × อัตราพลังงาน On-Peak) + (หน่วย Off-Peak × อัตราพลังงาน Off-Peak) + (ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า kW × อัตรา demand) + (ค่า Ft × หน่วยรวม) แล้วบวก VAT 7% ทั้งก้อน สำหรับโรงงาน TOU ประเภท 3–4 (≥69 kV) งวด พ.ค.–ส.ค. 2569: On-Peak 4.1025 บาท/หน่วย, Off-Peak 2.5849 บาท/หน่วย, ค่า Ft +0.1623 บาท/หน่วย ทำตาม 5 ขั้นด้านล่างนี้ก็คิดเองได้ใน 5 นาที (ดูอัตราล่าสุดได้ที่หน้าอัตราค่าไฟฟ้าไทย)
อ่านบิลก่อน — 4 ตัวเลขที่ต้องหา
- 1. หน่วยที่ใช้ (kWh) แยก On-Peak / Off-Peak
- อยู่ในบรรทัด "พลังงานไฟฟ้า" / kWh ของบิล TOU จะมี 2 บรรทัด (พีค/ออฟพีค)
- 2. ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (kW พีคของเดือน)
- บรรทัด "ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า" / Demand Charge — เป็น kW สูงสุด 15 นาที
- 3. ค่า Ft งวดปัจจุบัน
- +0.1623 บาท/หน่วย (งวด พ.ค.–ส.ค. 2569 ตามประกาศ กกพ.)
- 4. ประเภทผู้ใช้ไฟ (3 / 4 / 5)
- อยู่หัวบิล โรงงานส่วนใหญ่เป็นประเภท 3 (กิจการขนาดกลาง) หรือ 4 (ขนาดใหญ่)
ไม่เข้าใจบิล? อ่านวิธีอ่านบิลค่าไฟโรงงานทีละบรรทัด ก่อน แล้วค่อยกลับมาคำนวณตาม 5 ขั้นนี้
5 ขั้นตอนคำนวณค่าไฟโรงงานเอง
มี 4 ตัวเลขจากบิลแล้ว ทำตาม 5 ขั้นนี้ตามลำดับ — แต่ละขั้นแทนค่าจากบิลของคุณเอง ไม่มีตัวเลขค่าไฟตายตัว เพราะค่าไฟขึ้นกับหน่วยที่โรงงานคุณใช้จริง
ขั้น 1 — แยกหน่วย On-Peak กับ Off-Peak
บิล TOU (Time of Use) ของโรงงานจะแยกหน่วยเป็น 2 ช่วงอยู่แล้ว: On-Peak (พีค) คือ 09:00–22:00 น. วันจันทร์–ศุกร์ และ Off-Peak (ออฟพีค) คือ 22:00–09:00 น. รวมทั้งเสาร์–อาทิตย์และวันหยุด จดหน่วยทั้งสองช่วงไว้ — สมมติเรียกว่า A หน่วย (On-Peak) และ B หน่วย (Off-Peak) อัตราพลังงานต่างกันมาก พีคแพงกว่าออฟพีคเกือบเท่าตัว จึงต้องแยกก่อน อ่านรายละเอียดช่วงเวลาและอัตราเต็มที่หน้าอัตราค่าไฟฟ้าไทย
ขั้น 2 — คิดค่าพลังงาน (หน่วย × อัตรา)
คูณหน่วยแต่ละช่วงด้วยอัตราพลังงานของช่วงนั้น สำหรับโรงงาน TOU ประเภท 3–4 ที่แรงดัน ≥69 kV งวด พ.ค.–ส.ค. 2569: On-Peak = 4.1025 บาท/หน่วย, Off-Peak = 2.5849 บาท/หน่วย ดังนั้น ค่าพลังงาน = (A × 4.1025) + (B × 2.5849) บาท (อัตราเหล่านี้อิงประกาศ กกพ. งวดปัจจุบัน ระดับแรงดันอื่นจะต่างเล็กน้อย ตรวจอัตราของระดับแรงดันคุณที่หน้าอัตราค่าไฟฟ้าไทย)
ขั้น 3 — บวกค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (demand charge)
นอกจากค่าพลังงานต่อหน่วยแล้ว โรงงาน TOU ยังจ่าย "ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า" ตามค่า kW สูงสุด (ความต้องการพลังไฟฟ้าสูงสุด 15 นาทีในเดือน) คูณด้วยอัตรา demand บาท/kW ของประเภทผู้ใช้คุณ ค่านี้คิดต่างหากจากหน่วยที่ใช้ จึงเป็นจุดที่หลายโรงงานประหลาดใจ — ดูอัตรา demand ตามประเภทและวิธีลดได้ที่คู่มือ Demand Charge / TOU / TOD บวกค่าก้อนนี้เข้ากับค่าพลังงานจากขั้น 2
ขั้น 4 — บวกค่า Ft (ค่าไฟฟ้าผันแปร)
ค่า Ft คิดเป็น "บาทต่อหน่วย" คูณกับหน่วยรวมทั้งเดือน (A + B) งวด พ.ค.–ส.ค. 2569 ค่า Ft = +0.1623 บาท/หน่วย ดังนั้น ส่วนของ Ft = (A + B) × 0.1623 บาท บวกเข้ากับยอดจากขั้น 3 ค่า Ft ปรับทุก 4 เดือนโดย กกพ. — งวดถัดไปอาจเปลี่ยน อ่านที่มาและตรวจค่าล่าสุดที่หน้าค่า Ft คืออะไร
ขั้น 5 — บวก VAT 7% → ยอดสุทธิ
รวมทุกอย่างจากขั้น 2–4 (ค่าพลังงาน + ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า + ค่า Ft) เป็น "ยอดก่อน VAT" แล้วคูณด้วย 1.07 เพื่อบวกภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ผลลัพธ์คือยอดค่าไฟสุทธิที่ต้องจ่ายในเดือนนั้น (บางบิลมีค่าบริการรายเดือนเล็กน้อยเพิ่มด้วย แต่ส่วนนี้คงที่และเล็กมากเมื่อเทียบกับ 3 ก้อนหลัก)
ตัวอย่างคำนวณ — แทนค่าจากบิลของคุณ
สมมติโรงงานของคุณ (TOU ประเภท 4, ≥69 kV) งวด พ.ค.–ส.ค. 2569 มีหน่วย On-Peak = A หน่วย, Off-Peak = B หน่วย และพีค demand = D kW ลำดับการคิดเป็นดังนี้ — แค่แทน A, B, D ด้วยตัวเลขจากบิลของคุณ:
- ขั้น 2 · ค่าพลังงาน
- (A × 4.1025) + (B × 2.5849) บาท
- ขั้น 3 · ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า
- D × อัตรา demand (บาท/kW ตามประเภท)
- ขั้น 4 · ค่า Ft
- (A + B) × 0.1623 บาท
- ขั้น 5 · ยอดสุทธิ
- (ขั้น2 + ขั้น3 + ขั้น4) × 1.07
ตัวเลขในตารางเป็นสูตร ไม่ใช่ยอดบาทตายตัว เพราะค่าไฟขึ้นกับ A, B, D ของโรงงานคุณเอง แทนค่าจริงจากบิลแล้วจะได้ยอดของคุณ — หรือกดเครื่องวิเคราะห์บิลด้านล่างให้คิดให้อัตโนมัติ (อัตรา demand ตามประเภทดูได้ที่คู่มือ Demand Charge; อัตราพลังงานและ Ft อิงประกาศ กกพ. งวดปัจจุบัน)
ทำไมค่าไฟโรงงานถึงแพง — และลดได้ตรงไหน
พอแยกองค์ประกอบได้ จะเห็นชัดว่าค่าไฟโรงงานมาจาก 3 จุด และลดได้ต่างกัน: (1) หน่วย On-Peak ราคาแพง — เลื่อนการใช้ไปช่วง Off-Peak หรือผลิตไฟใช้เองช่วงกลางวันด้วยโซลาร์ จะกดส่วนนี้ได้มากที่สุด (2) ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (demand) — จัดการพีค kW ด้วยการเลื่อนโหลด ลดการสตาร์ทมอเตอร์พร้อมกัน (3) ค่า Ft ที่ผันผวน — ทุกหน่วยที่ผลิตเองจากโซลาร์คือหน่วยที่ไม่ต้องจ่ายทั้งค่าพลังงานและ Ft หน้านี้เป็นวิธีคิด ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
อยากรู้ว่าโซลาร์ลดส่วนไหนได้บ้าง?
เมื่อคุณคิดค่าไฟโรงงานเองเป็นแล้ว ขั้นต่อไปคือดูว่าโซลาร์ self-consumption ลดได้กี่บาท — ส่วนใหญ่ลดที่หน่วย On-Peak ช่วงกลางวันและส่วนของ Ft ลองใส่หน่วยและค่าไฟของคุณในเครื่องคำนวณโซลาร์ของเรา เพื่อประเมินยอดที่ประหยัดได้ (ตัวเลขจริงขึ้นกับโหลดและหลังคาของแต่ละโรงงาน)
คำนวณโซลาร์ประหยัดเท่าไรเกี่ยวกับผู้เขียน
บทความนี้จัดทำโดย Frank Lee ผู้ก่อตั้ง CapSolar ซึ่งส่งมอบโซลาร์เชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมมากกว่า 80+ MWp ใน 150+ โครงการ ให้กับลูกค้ากว่า 100+ ราย เราช่วยโรงงานอ่านและคำนวณบิลค่าไฟ เข้าใจโครงสร้าง TOU / demand / Ft และออกแบบระบบโซลาร์เพื่อลดต้นทุนพลังงานอย่างเป็นรูปธรรม
ตรวจสอบโดย: CapSolar Research Team | อัปเดต: มิ.ย. 2569
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
แหล่งอ้างอิง
- คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ. / ERC) — อัตราค่าพลังงาน TOU ประเภท 3–4 (≥69 kV): On-Peak 4.1025 / Off-Peak 2.5849 บาท/หน่วย และค่า Ft งวด พ.ค.–ส.ค. 2569 = 0.1623 บาท/หน่วย (ค่าที่ใช้จริงอ้างอิงประกาศ กกพ. แต่ละงวด)
- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) และการไฟฟ้านครหลวง (MEA) — โครงสร้างบิล TOU: ค่าพลังงาน + ค่าความต้องการพลังไฟฟ้า (demand) + ค่า Ft + VAT 7%
- หน้าอัตราค่าไฟฟ้าประเทศไทยของ CapSolar — ตารางอัตรา TOU + ค่า Ft งวดปัจจุบัน (เฉลี่ย 3.95 บาท/หน่วย รวม Ft 0.1623 งวด พ.ค.–ส.ค. 2569)
ตรวจคำตอบอัตโนมัติ — ใช้เครื่องวิเคราะห์บิลฟรี
คิดเองเสร็จแล้วอยากเช็กว่าถูกไหม? ใส่ตัวเลขจากบิลในเครื่องวิเคราะห์บิลของเรา ระบบจะคำนวณค่าพลังงาน demand และ Ft ให้อัตโนมัติ และบอกว่าโซลาร์ช่วยลดได้กี่บาท — ฟรี ไม่ต้องลงทะเบียน