ค่าไฟโรงงานคิดแบบ TOU ต่างจากแบบปกติอย่างไร?

Flat Rate คิดอัตราเดียวทุกช่วงเวลา (4.10-4.21 บาท/หน่วย) ไม่มีค่า demand — ส่วน TOU แบ่ง On-Peak (4.10-4.33 บาท) กับ Off-Peak (2.51-2.64 บาท) + มีค่า Demand Charge — โรงงานที่ใช้ไฟช่วงกลางคืน/วันหยุดเยอะ TOU จะถูกกว่า

Demand Charge คืออะไร คิดอย่างไร?

Demand Charge คือค่าใช้จ่ายตาม peak demand (kW) สูงสุดในช่วง 15 นาที ของ On-Peak — คิด 74-210 บาท/kW ขึ้นกับระดับแรงดันและประเภท — คิดเป็น 20-30% ของบิลค่าไฟโรงงาน

ค่าปรับ Power Factor โรงงานคิดเท่าไหร่?

ค่าปรับ PF = 56.07 บาท/kVAR สำหรับส่วนที่ reactive power เกิน 61.97% ของ active power (เทียบเท่า PF ต่ำกว่า ~0.85) — แก้ได้ด้วยการติดตั้ง capacitor bank ลงทุนน้อย ROI ไม่ถึง 1 ปี

โรงงานขนาดเล็ก (ประเภท 3) กับขนาดใหญ่ (ประเภท 4) ค่าไฟต่างกันอย่างไร?

ประเภท 3 (30-999 kW) เลือก Flat หรือ TOU ได้ — ส่วนประเภท 4 (1,000+ kW) บังคับ TOU อย่างเดียว — อัตรา kWh ใกล้เคียงกัน แต่ค่า demand ประเภท 4 แรงดันสูง (69kV+) ถูกกว่ามากที่ 74.14 บาท/kW เทียบกับ 210 บาท/kW

ค่าไฟโรงงาน MEA กับ PEA ต่างกันไหม?

อัตราฐาน (base rate) ของ MEA และ PEA เหมือนกัน — ทั้งคู่ใช้อัตราที่ กกพ. ประกาศ — ต่างกันเล็กน้อยในค่าบริการรายเดือนและขั้นตอนการสมัครขอใช้ไฟ

ติดโซลาร์เซลล์ช่วยลด Demand Charge ได้อย่างไร?

โซลาร์ผลิตไฟสูงสุดช่วง 10:00-14:00 ซึ่งตรงกับ On-Peak — กำลังไฟที่ซื้อจากกริดลดลง = peak demand (kW) ลด = ค่า Demand Charge ลดตามไปด้วย — ยิ่งระบบโซลาร์ใหญ่ ยิ่งลด demand ได้มาก

ค่า Ft พ.ค.-ส.ค. 2569 โรงงานจ่ายเท่าไหร่?

Ft พ.ค.-ส.ค. 2569 = 0.1623 บาท/หน่วย ใช้เหมือนกันทุกประเภทผู้ใช้ไฟ (ทั้งบ้าน โรงงาน และธุรกิจ) — ประกาศโดย กกพ. ทุก 4 เดือน ปรับตามต้นทุนเชื้อเพลิง

Energy Policy

ค่าไฟโรงงาน 2569

หน่วยละกี่บาท — ตารางอัตรา ประเภท 3-4-5 + วิธีลด 30-60%

อัตราค่าไฟฟ้าโรงงานไทย พ.ค.-ส.ค. 2569 ครบทุกประเภท — Flat Rate, TOU, Demand Charge, Power Factor — พร้อมตัวอย่างคำนวณ 3 ขนาด และ 5 วิธีลดค่าไฟได้จริง

ข้อมูล พ.ค.-ส.ค. 2569Ft 0.1623 บาท/หน่วยอ่าน ~12 นาที

สารบัญ

1.ค่าไฟโรงงาน ≠ ค่าไฟบ้าน 2.ตารางอัตราค่าไฟ ประเภท 3-4-5 3.Demand Charge คืออะไร 4.ค่าปรับ Power Factor 5.วิธีอ่านบิลค่าไฟโรงงาน 6.5 วิธีลดค่าไฟโรงงาน 7.ตัวอย่างคำนวณ 3 ขนาด 8.คำถามที่พบบ่อย

คำตอบสั้น

ค่าไฟโรงงานไทย พ.ค.-ส.ค. 2569 อยู่ที่ประมาณ 4.10-5.50 บาท/หน่วย (รวม Ft 0.1623 + VAT) ขึ้นกับประเภทผู้ใช้ไฟ (Cat 3 กิจการขนาดกลาง / Cat 4 กิจการขนาดใหญ่) ช่วงเวลา (On-Peak/Off-Peak) และ Demand Charge — ซึ่งแพงกว่าค่าไฟบ้านพักอาศัย (ประเภท 1) ที่เฉลี่ย 3.95 บาท/หน่วย อย่างมีนัยสำคัญ

ค่าไฟโรงงาน ≠ ค่าไฟบ้าน — 3 ความแตกต่างสำคัญ

หลายคนคิดว่าค่าไฟโรงงานก็คิดเหมือนค่าไฟบ้าน แต่จริงๆ แล้ว โครงสร้างค่าไฟอุตสาหกรรม (ประเภท 3-4-5) ซับซ้อนกว่าค่าไฟบ้าน (ประเภท 1) มาก — มีค่าใช้จ่ายซ่อนเร้นหลายรายการที่ทำให้บิลค่าไฟโรงงานสูงกว่าที่คาดไว้

	โรงงาน (ประเภท 3-4)	บ้านพักอาศัย (ประเภท 1)
Demand Charge	มี — 74-210 บาท/kW (สูงสุด 15 นาที)	ไม่มี
TOU บังคับ	ประเภท 4 บังคับ TOU / ประเภท 3 เลือกได้	เลือกได้ (ส่วนใหญ่ใช้ Flat)
Power Factor ค่าปรับ	56.07 บาท/kVAR (เกินค่ากำหนด)	ไม่มี
ค่าพลังงาน (On-Peak)	4.10-4.33 บาท/หน่วย	~3.95 บาท/หน่วย (เฉลี่ย)
ค่าไฟรวมจริง/หน่วย	4.10-5.50 บาท (รวม demand + PF)	~4.15 บาท (รวม Ft + VAT)

Demand Charge

โรงงาน (ประเภท 3-4)

มี — 74-210 บาท/kW (สูงสุด 15 นาที)

บ้านพักอาศัย (ประเภท 1)

ไม่มี

TOU บังคับ

โรงงาน (ประเภท 3-4)

ประเภท 4 บังคับ TOU / ประเภท 3 เลือกได้

บ้านพักอาศัย (ประเภท 1)

เลือกได้ (ส่วนใหญ่ใช้ Flat)

Power Factor ค่าปรับ

โรงงาน (ประเภท 3-4)

56.07 บาท/kVAR (เกินค่ากำหนด)

บ้านพักอาศัย (ประเภท 1)

ไม่มี

ค่าพลังงาน (On-Peak)

โรงงาน (ประเภท 3-4)

4.10-4.33 บาท/หน่วย

บ้านพักอาศัย (ประเภท 1)

~3.95 บาท/หน่วย (เฉลี่ย)

ค่าไฟรวมจริง/หน่วย

โรงงาน (ประเภท 3-4)

4.10-5.50 บาท (รวม demand + PF)

บ้านพักอาศัย (ประเภท 1)

~4.15 บาท (รวม Ft + VAT)

ดูอัตราค่าไฟบ้านพักอาศัยทุกประเภท

ตารางอัตราค่าไฟโรงงาน ประเภท 3-4-5 (พ.ค.-ส.ค. 2569)

อัตราค่าไฟด้านล่างเป็นอัตราฐาน (ไม่รวม Ft และ VAT) ตามประกาศ กกพ. — Ft ปัจจุบัน = 0.1623 บาท/หน่วย, VAT 7% คิดบนยอดรวม

อัตราปกติ (Flat Rate) — แรงดัน < 22 kV

150,000 หน่วยแรก4.1025 บาท/หน่วย

เกิน 150,000 หน่วย4.2092 บาท/หน่วย

Demand Charge (บาท/kW)ไม่มี

ค่าบริการ312.24 บาท/เดือน

Ft (พ.ค.-ส.ค. 2569)+0.1623 บาท/หน่วย

TOU — แรงดัน < 22 kV

On-Peak (จ-ศ 09:00-22:00)4.3297 บาท/หน่วย

Off-Peak (22:00-09:00 + เสาร์-อาทิตย์)2.6369 บาท/หน่วย

Demand Charge (บาท/kW)210.00 บาท/kW

ค่าบริการ312.24 บาท/เดือน

Ft (พ.ค.-ส.ค. 2569)+0.1623 บาท/หน่วย

TOU — แรงดัน 22-33 kV

On-Peak (จ-ศ 09:00-22:00)4.1025 บาท/หน่วย

Off-Peak (22:00-09:00 + เสาร์-อาทิตย์)2.5052 บาท/หน่วย

Demand Charge (บาท/kW)132.93 บาท/kW

ค่าบริการ312.24 บาท/เดือน

Ft (พ.ค.-ส.ค. 2569)+0.1623 บาท/หน่วย

Demand Charge คืออะไร — ทำไมค่าไฟโรงงานแพง

Demand Charge (ค่า demand) คือค่าใช้จ่ายตามกำลังไฟฟ้าสูงสุดที่โรงงานใช้ในช่วง On-Peak — วัดจากค่าสูงสุดของกำลังไฟ (kW) ในช่วง 15 นาทีใดๆ ของเดือนนั้น ไม่ใช่ค่าพลังงาน (kWh) ที่ใช้จริง

Demand Charge อาจคิดเป็น 20-30% ของบิลค่าไฟโรงงานทั้งหมด — แม้โรงงานใช้ไฟสูงสุดแค่ช่วงสั้นๆ แต่ต้องจ่ายค่า demand ตามยอดสูงสุดนั้นตลอดเดือน

ค่าเฉลี่ยปกติค่า demand สูงสุด 15 นาที

ตัวอย่าง: โรงงาน 500 kW demand

500 kW x 210 บาท/kW = 105,000 บาท/เดือน เฉพาะค่า demand — ยังไม่รวมค่าพลังงาน (kWh) เลย

โซลาร์เซลล์ช่วยลด demand ได้อย่างไร? ระบบโซลาร์ผลิตไฟสูงสุดช่วง 10:00-14:00 ซึ่งตรงกับช่วง On-Peak — ลด peak demand จากกริดโดยตรง ประหยัดได้ทั้งค่า kWh และค่า demand

ค่าปรับ Power Factor (PF) — ภาษีซ่อนเร้นของโรงงาน

Power Factor (ตัวประกอบกำลัง) วัดว่าโรงงานใช้ไฟฟ้าได้มีประสิทธิภาพแค่ไหน — ถ้า PF ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด การไฟฟ้าจะคิดค่าปรับเพิ่ม

เกณฑ์ PF ขั้นต่ำ

Reactive Power ไม่เกิน 61.97% ของ Active Power (เทียบเท่า PF ≈ 0.85)

อัตราค่าปรับ

56.07 บาท/kVAR (ส่วนที่เกินเกณฑ์)

ตัวอย่าง: โรงงาน PF 0.75 (ต่ำ)

Active Power 400 kW, Reactive Power 350 kVAR → เกินเกณฑ์ 102 kVAR → ค่าปรับ = 102 x 56.07 = 5,719 บาท/เดือน — โรงงานขนาดใหญ่จ่ายค่าปรับ PF ได้ถึง 50,000+ บาท/เดือน

วิธีแก้ PF ต่ำ

ติดตั้งตู้คาปาซิเตอร์แบงค์ (Capacitor Bank) — แก้ได้ทันที ROI ไม่ถึง 1 ปี
โซลาร์อินเวอร์เตอร์รุ่นใหม่สามารถช่วย PF correction ได้บางส่วน

วิธีอ่านบิลค่าไฟโรงงาน — 5 รายการที่ต้องเข้าใจ

บิลค่าไฟโรงงานซับซ้อนกว่าบิลค่าไฟบ้านมาก — มี 5 รายการหลักที่ผู้บริหารต้องเข้าใจเพื่อหาจุดลดค่าใช้จ่าย

ค่าพลังงาน (Energy Charge)

คิดตามจำนวนหน่วย (kWh) ที่ใช้จริง x อัตราค่าไฟ — คิดเป็น 50-60% ของบิล

50-60%

ค่า Demand Charge

คิดตาม peak demand (kW) สูงสุด 15 นาที — คิดเป็น 20-30% ของบิล

20-30%

ค่า Ft (ค่าไฟฟ้าผันแปร)

ค่าปรับอัตโนมัติตามต้นทุนเชื้อเพลิง — ปัจจุบัน 0.1623 บาท/หน่วย — คิดเป็น 3-5% ของบิล

3-5%

ค่าปรับ Power Factor

เฉพาะโรงงานที่ PF ต่ำกว่าเกณฑ์ — 0-5% ของบิล (บางแห่งสูงกว่า)

0-5%

ค่าบริการ + VAT 7%

ค่าบริการ 312.24 บาท/เดือน + ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ของยอดรวมทั้งหมด

8-10%

วิเคราะห์บิลค่าไฟโรงงานของคุณ

ค่าไฟโรงงานแพง — 5 วิธีลดได้จริง

ค่าไฟเป็นต้นทุนหลักอันดับต้นๆ ของโรงงานไทย — แต่มีหลายวิธีที่สามารถลดได้ 10-60% ขึ้นกับสถานการณ์และการลงทุน

1. เปลี่ยนมาใช้ TOU (ถ้ายังใช้ Flat)

5-15%

โรงงานที่ใช้ไฟช่วงกลางคืนหรือวันหยุดเยอะ สามารถประหยัดได้ 5-15% โดยเปลี่ยนจาก Flat Rate เป็น TOU — ค่า Off-Peak ถูกกว่าเกือบครึ่ง

2. Peak Shaving ลด Demand Charge

10-25%

เลื่อนการเปิดเครื่องจักรหนัก ไม่ให้เปิดพร้อมกัน — ลด peak demand 15 นาทีได้อย่างมีนัยสำคัญ ประหยัดค่า demand 10-25%

3. แก้ Power Factor ด้วย Capacitor Bank

ลดค่าปรับ 100%

ลงทุนน้อย (ROI < 1 ปี) ลดค่าปรับ PF ได้ 100% — โรงงานขนาดใหญ่อาจประหยัดได้ 50,000+ บาท/เดือน

4. Energy Efficiency (LED, VFD, Chiller)

10-20%

เปลี่ยนหลอดไฟเป็น LED ติดตั้ง VFD (Variable Frequency Drive) ปรับจูน Chiller — ลดค่าพลังงาน kWh ได้ 10-20% โดยไม่ต้องลงทุนสูง

5. ติดตั้งโซลาร์เซลล์ — ลดได้มากที่สุด 30-60%

30-60%

โซลาร์เซลล์ลดค่าไฟโรงงานได้หลายทาง: (1) ลดค่าพลังงาน kWh ช่วง On-Peak ตรง (2) ลด peak demand จากกริด = ลดค่า Demand Charge (3) ไม่มีค่าเชื้อเพลิง/Ft (4) สิทธิ BOI ลดภาษี — รวมแล้วประหยัดได้ 30-60% ของบิลค่าไฟทั้งหมด

คำนวณ ROI โซลาร์เซลล์ คู่มือโซลาร์เซลล์โรงงาน PPA คืออะไร — ไม่ต้องลงทุนเอง