เปรียบเทียบ Solar PPA และ EPC ครบ 12 มิติ — ลงทุน, ROI, ความเสี่ยง, BOI, cash flow, การเป็นเจ้าของ — พร้อม decision tree ช่วยตัดสินใจใน 2 นาที
PPA (Power Purchase Agreement) คือสัญญาซื้อขายไฟฟ้าที่ผู้ให้บริการเป็นผู้ลงทุนติดตั้งระบบโซลาร์ทั้งหมด ลูกค้าจ่ายเฉพาะค่าไฟที่ใช้ในอัตราต่ำกว่าการไฟฟ้า 10-30% ส่วน EPC (Engineering, Procurement, Construction) คือลูกค้าลงทุนเองทั้งระบบ จ่ายค่าออกแบบ ติดตั้ง และอุปกรณ์ครั้งเดียว แล้วเป็นเจ้าของระบบเต็มที่ คืนทุน 4-7 ปี ประหยัดได้ 100% หลังจากนั้น
ภายใต้ PPA ผู้ให้บริการ (เช่น CapSolar) ลงทุนค่าติดตั้งทั้งหมด แล้วเรียกเก็บค่าไฟจากลูกค้าตาม kWh ที่ระบบผลิตได้จริง อัตราทั่วไปอยู่ที่ 2.50-3.20 บาท/kWh (ต่ำกว่า PEA/MEA TOU peak ประมาณ 25-40%) พร้อม escalator 1-3% ต่อปี บิลรายเดือนวัดจาก export meter แยกจากมิเตอร์ของการไฟฟ้า ลูกค้ามี option ซื้อระบบออก (buyout) หลังจากปีที่ 7-10 ขึ้นอยู่กับโครงสร้างสัญญา
ภายใต้ EPC ลูกค้าจ่าย turnkey CAPEX ประมาณ 25-40 ล้านบาทต่อ MWp (ขึ้นกับโครงสร้างหลังคา, brand แผง, ระยะทางจาก MDB, BOI status) ส่วนใหญ่ payment ถูกแบ่งเป็น milestones: 30% upfront + 40% หลังส่งของ + 30% หลัง COD ครอบคลุมการออกแบบวิศวกรรม, การจัดหาอุปกรณ์ (แผง/inverter/โครง/สายไฟ/ชุด monitoring), การติดตั้ง, การขออนุญาต กกพ./กฟภ./กฟน. และการเชื่อมต่อระบบ ไม่รวม O&M หลังรับมอบ (ส่วนใหญ่ต้องทำสัญญา O&M แยก 1,500-3,000 บาท/kWp/ปี)
หมายเหตุ: ตัวเลขเป็นการประมาณการจาก CapSolar 2026 (ขนาดระบบ, load profile, อัตรา PPA, FT จริงอาจต่าง) ลองคำนวณเฉพาะธุรกิจคุณที่ PPA vs Self-investment Calculator
ความต่างที่ใหญ่ที่สุดระหว่าง PPA กับ EPC ไม่ใช่เรื่องเงินเพียงอย่างเดียว แต่คือ "ใครรับความเสี่ยง" ในแต่ละมิติ ตารางด้านล่างสรุป 8 ความเสี่ยงหลักและผู้รับผิดชอบในแต่ละโมเดล
| ประเภทความเสี่ยง | PPA — ใครรับ | EPC — ใครรับ |
|---|---|---|
| Performance (ไฟผลิตน้อยกว่าคาด) | ผู้ให้บริการ | ลูกค้า |
| Equipment failure (แผง/inverter เสีย) | ผู้ให้บริการ | ลูกค้า (under warranty หรือหลังหมดประกัน) |
| Tariff rise (PEA/MEA ขึ้นราคา) | ลูกค้าได้ประโยชน์ (PPA rate ต่ำกว่า) | ลูกค้าได้ประโยชน์ (ประหยัด 100%) |
| Tariff drop (PEA/MEA ลดราคา) | ลูกค้าเสี่ยง (PPA rate ยัง lock) | ลูกค้าเสี่ยง (ROI ยืดออก) |
| BOI / tax incentive | ผู้ให้บริการใช้ (ลูกค้าไม่ได้ CIT/นำเข้า) | ลูกค้าใช้ตรง (CIT ยกเว้น + duty-free imports) |
| Property (หลังคารั่ว, เสียหาย) | ผู้ให้บริการ (มี performance guarantee + insurance) | ลูกค้า (ต้องซื้อประกันเอง) |
| Tech obsolescence (เทคโนโลยีล้าสมัย) | ผู้ให้บริการ (มักเปลี่ยน inverter กลางสัญญา) | ลูกค้า (inverter อายุ 10-12 ปี ต้องเปลี่ยนเอง) |
| Counterparty (ผู้ให้บริการล้มละลาย) | ลูกค้าเสี่ยง (ต้องดู financial stability + step-in rights) | N/A หลัง hand-over (เหลือเฉพาะ warranty claims) |
ค่าใช้จ่าย PPA บันทึกเป็น opex (ค่าไฟ) ไม่เข้างบดุลเป็น asset ทำให้ไม่ต้อง depreciate และไม่กินวงเงินกู้ เหมาะกับบริษัทที่ต้องการรักษา balance sheet clean สำหรับ banking covenant หรือ ROE metrics การลงบัญชีตรงไปตรงมา — ค่าไฟรายเดือน × 25 ปี ตามที่จ่ายจริง ไม่ต้องทำ componentization
ค่าใช้จ่าย EPC บันทึกเป็น asset (PP&E) แล้ว depreciate ตามอายุการใช้งาน 10-20 ปี (IAS 16 / Thai GAAP — ส่วนใหญ่ใช้ useful life 20 ปี แบบ straight-line) ถ้ามี BOI Section 30/31 จะได้ CIT exemption 3-8 ปี + import duty exemption บนอุปกรณ์ (แผง/inverter) ซึ่งลด effective CAPEX ได้ 10-15% ถ้า finance ด้วย loan ดอกเบี้ยจะเข้าเป็น finance cost ต่างหาก สามารถ ตรวจสอบ BOI eligibility ได้ฟรี
ภายใต้ IFRS 16 (มีผลในไทยเต็มรูปแบบตั้งแต่ 2020) สัญญา PPA ที่มีลักษณะ "controlled use of identified asset" อาจถูกตีความเป็น lease ทำให้ต้อง capitalize right-of-use asset + lease liability ส่วนใหญ่ PPA แบบ on-site rooftop ของ CapSolar ออกแบบเป็น service contract (pay-for-output) ซึ่ง not a lease ภายใต้ IFRS 16 paragraph 9 แต่ควรให้ auditor ตรวจทานเอกสารก่อนเซ็น
3 กรณีศึกษาสมมติด้านล่างสะท้อนประเภทลูกค้าที่ CapSolar พบบ่อยในประเทศไทย ไม่ใช่ลูกค้ารายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ ตัวเลขเป็นการประมาณการ
โรงงานชิ้นส่วนยานยนต์ ขนาดพื้นที่หลังคา 2,000 ตร.ม. ค่าไฟเฉลี่ยเดือนละ 200,000 บาท (รวมประมาณ 2.4 ล้าน/ปี) เจ้าของธุรกิจไม่อยากนำเงินก้อนออกไปเพราะกำลังขยายไลน์ผลิต ขนาดระบบที่เหมาะสม: 150 kWp → คำแนะนำ: **PPA** ลงทุน 0 บาท ประหยัดทันที ~25% = 600K/ปี × 15 ปี = 9 ล้านบาท โดยไม่กระทบ working capital
กลุ่มโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ 3 โรงใน EEC มี BOI Section 30 อยู่แล้ว (CIT 0% 8 ปี) ค่าไฟรวม 5M/เดือน = 60M/ปี ฝ่ายการเงินมี CAPEX budget และต้องการ ROI สูงสุด ขนาดระบบรวม 3 MWp → คำแนะนำ: **EPC** CAPEX ~90M บาท (หลังหัก BOI ~75M) คืนทุน ~4 ปี หลังจากนั้นประหยัด 100% = 20M/ปี × 21 ปี = 420M บาท + ใช้ import duty exemption บน panel/inverter ได้
ห้างค้าปลีกเช่าอาคารจาก landlord สัญญาเช่าเหลือ 10 ปี ค่าไฟเดือนละ 1M ไม่สามารถลงทุน CAPEX เพราะไม่ได้เป็นเจ้าของอาคาร ขนาดระบบ: 500 kWp → คำแนะนำ: **PPA แบบ tri-party** ให้ landlord เซ็นยินยอมกับ tenant และ CapSolar ร่วมกัน ระยะเวลาสัญญา 10 ปี (matched to lease) + clause ให้ PPA transfer ไปยังผู้เช่ารายใหม่หรือ landlord หาก tenant ย้ายออก ประหยัด ~250K/เดือน = 30M รวม 10 ปี
อ่านโครงการจริงของ CapSolar ได้ที่ หน้าโครงการ
| ประเด็นเปรียบเทียบ | PPA | EPC |
|---|---|---|
| การลงทุนเริ่มต้น | 0 บาท | 25-40 ล้านบาท/MWp |
| ความเป็นเจ้าของระบบ | CapSolar (15-25 ปี) | ลูกค้า 100% |
| การบำรุงรักษา (O&M) | รวมในสัญญา (CapSolar) | ลูกค้ารับผิดชอบ (หรือ O&M contract แยก) |
| การประหยัดค่าไฟ | 10-30% วันแรก | 100% หลังคืนทุน |
| ระยะคืนทุน | ไม่มี (ไม่ได้ลงทุน) | 4-7 ปี |
| ระยะสัญญา | 15-25 ปี | รับประกันแผง 25 ปี / inverter 10-12 ปี |
| เหมาะสำหรับ | ลด opex, ESG เร็ว, ไม่อยากลงทุน | ROI ระยะยาวสูงสุด, มี CAPEX, มี BOI |
| ใครรับความเสี่ยง performance | CapSolar | ลูกค้า |
| ผลกระทบต่อ balance sheet | ไม่กระทบ (opex) | บันทึกเป็น asset + depreciation |
| BOI / tax incentive | Provider ได้ | ลูกค้าได้ตรง (CIT + import duty) |
| ตัวเลือกหลังหมดสัญญา | ซื้อ residual / ต่อสัญญา / รื้อถอน | เป็นเจ้าของอยู่แล้ว |
| เวลาใช้งานก่อนเริ่มประหยัด | วันแรกที่ COD (10-30% ทันที) | วันแรก แต่ประหยัด 100% หลังคืนทุน 4-7 ปี |
ตอบ 5 คำถามต่อเนื่อง สุดท้ายจะได้คำแนะนำว่าธุรกิจของคุณเหมาะกับรูปแบบไหน ใช้เวลา 2 นาที
พร้อมหาคำตอบใน 2 นาที? คลิกเริ่มเพื่อตอบ 5 คำถาม
อยาก run scenario แบบละเอียด? ใช้ เครื่องมือเปรียบเทียบ PPA vs Self-investment
บทความนี้เขียนโดยทีมวิศวกรและที่ปรึกษาทางการเงินของ CapSolar ตรวจทานโดยหัวหน้าวิศวกรระบบและผู้อำนวยการฝ่ายการเงินของเรา ทีมของเราพัฒนาและบริหารโครงการ EPC และ PPA ในประเทศไทยรวม 16.5 MWp ใน 8 โครงการ ครอบคลุมการเจรจาสัญญา PPA, การใช้สิทธิ BOI, การปฏิบัติตามข้อกำหนดของ กกพ./กฟภ./กฟน., และการบำรุงรักษาระยะยาว
เขียนโดย: Frank Lin (CEO, CapSolar) · ตรวจทานโดย: หัวหน้าวิศวกร, CapSolar · เผยแพร่: 23 เมษายน 2026 · ปรับปรุงล่าสุด: 23 เมษายน 2026
ให้วิศวกรของ CapSolar ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลจริงของธุรกิจคุณ (บิลค่าไฟ + หลังคา + งบประมาณ) แล้วแนะนำโมเดลที่เหมาะที่สุด — ฟรี ไม่มีเงื่อนไข
เจาะลึกเฉพาะโมเดล PPA — ทำงานอย่างไร, hidden cost, ใครเหมาะ
ดูรายละเอียดบริการ PPA — 0 บาทลงทุน, 15-25 ปี, ประหยัดทันที
บริการ EPC / PPA / O&M สำหรับโรงงานไทย — ประเมินหลังคาฟรี
payback 4.0-4.8 ปี · 5 ขนาด + shift-based modeling
รีวิวซื่อสัตย์ 10 ราย เรียงตามเกณฑ์ 5 ข้อโปร่งใส