ซื้อไฟฟ้าตรงจากผู้ผลิต (Direct Power Purchase)
คู่มือโรงงานไทยเข้าร่วม EGAT DPPP 2,000 MW — ทางเดียวสู่ RE100
โรงงานขนาด ≥10 MW ที่หลังคาใส่โซลาร์ไม่พอ สามารถซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนตรงจากผู้ผลิตผ่านสายส่ง EGAT — นโยบายที่เปลี่ยนเกมพลังงานไทยตั้งแต่ 2025
Direct Power Purchase Pilot (DPPP) คือนโยบายใหม่ของ EGAT ที่เปิดให้โรงงานขนาดใหญ่ (Demand ≥10 MW) ซื้อไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนตรงจากผู้ผลิตไฟฟ้า (Generator) โดยผ่านสายส่งของ EGAT เป็นครั้งแรก ขนาด 2,000 MW Phase 1 ค่าใช้จ่ายหลักคือ Wheeling Charge (ค่าผ่านสาย) ที่ EGAT เรียกเก็บ ประกอบด้วยค่าใช้สาย + ค่าสำรองไฟ + ค่าบริการระบบ ราคารวม 1.5-2.5 บาท/kWh ทำให้ค่าไฟรวมอยู่ที่ 3.0-4.0 บาท/kWh (ถูกกว่ากริดปกติ 4.15-4.72 บาท/kWh)
Direct Power Purchase คืออะไร — ทำไมเปลี่ยนเกมพลังงานไทย
ก่อน DPPP ระบบไฟฟ้าไทยเป็นแบบ Single Buyer: EGAT ซื้อไฟจากผู้ผลิตทั้งหมด แล้วขายให้ PEA/MEA ที่ขายต่อให้ผู้ใช้ไฟ โรงงานที่อยากใช้พลังงานหมุนเวียนมีทางเลือกเดียว: ติดโซลาร์บนหลังคาตัวเอง (จำกัดด้วยพื้นที่) หรือ PPA กับ Rooftop Developer
DPPP เปลี่ยนเกม: โรงงานสามารถซื้อไฟตรงจาก Solar Farm, Wind Farm, หรือโรงไฟฟ้าชีวมวล โดยผ่านสายส่งของ EGAT ไม่จำเป็นต้องอยู่ใกล้กัน (Physical Delivery ผ่านกริด) ทำให้โรงงานขนาดใหญ่ที่หลังคาไม่พอสามารถใช้พลังงานหมุนเวียนได้ 100% เป็นครั้งแรก
แรงขับเคลื่อนหลัก: (1) Data Center Boom — Google, AWS, Microsoft ลงทุนในไทย ต้องการ RE100 (2) EU CBAM + CSRD — โรงงานส่งออกต้องลดคาร์บอน Supply Chain (3) RE100 Commitment — บริษัทข้ามชาติกำหนด Target ให้ Supply Chain ใช้พลังงานหมุนเวียน
EGAT DPPP Phase 1: 2,000 MW — ใครมีสิทธิ ขั้นตอนสมัคร
คุณสมบัติผู้มีสิทธิ: (1) ผู้ใช้ไฟฟ้าที่มี Contract Demand ≥10 MW (2) เชื่อมต่อกริดของ EGAT, PEA, หรือ MEA (3) มีเครดิตทางการเงินที่เพียงพอสำหรับ Long-term PPA (10-25 ปี) ในทางปฏิบัติ: โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ นิคมอุตสาหกรรม Data Center และอาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่
ขั้นตอนสมัคร DPPP: (1) ยื่นหนังสือแสดงเจตจำนง (Letter of Intent) ต่อ EGAT (2) จับคู่กับผู้ผลิตไฟฟ้าที่ผ่านคุณสมบัติ (3) ตกลง PPA Terms (ราคา, ระยะเวลา, ปริมาณ) (4) EGAT ตรวจสอบ Grid Capacity (5) ลงนาม Wheeling Agreement กับ EGAT (6) เริ่มส่งไฟ — Timeline รวม: 6-18 เดือน
Phase 2 ที่จะมาถึง: EGAT วางแผนเปิด DPPP Phase 2 เพิ่มอีก 3,000-5,000 MW และอาจลด Threshold จาก 10 MW เป็น 5 MW หรือ 1 MW ทำให้โรงงานขนาดกลางเข้าถึงได้ ติดตามประกาศจาก ERC (Energy Regulatory Commission)
Wheeling Charge คืออะไร — ค่าผ่านสาย + ค่าสำรองไฟ + ค่าบริการ
Wheeling Charge คือค่าธรรมเนียมที่ EGAT เรียกเก็บจากผู้ซื้อไฟตรง เพื่อใช้สายส่งของ EGAT ในการนำไฟจากผู้ผลิตมาส่งให้โรงงาน ประกอบด้วย 3 ส่วน:
ค่าใช้สายส่ง (Transmission Use of System)
ค่าใช้สายส่ง + สายจำหน่าย ของ EGAT และ PEA/MEA คิดตามระยะทางและแรงดัน ปัจจุบันประมาณ 0.5-1.0 บาท/kWh
ค่าสำรองไฟ (Backup Reserve)
ค่าธรรมเนียมสำหรับ EGAT สำรองกำลังผลิตไว้เผื่อผู้ผลิตพลังงานหมุนเวียนผลิตไม่พอ (เช่น เมฆบัง, ลมสงบ) ประมาณ 0.3-0.8 บาท/kWh
ค่าบริการระบบ (System Service)
ค่าบริการเสริมความมั่นคงระบบ (Frequency Regulation, Voltage Control) ประมาณ 0.2-0.5 บาท/kWh
รวม Wheeling Charge: 1.0-2.3 บาท/kWh + ค่าไฟจากผู้ผลิต RE: 1.5-2.5 บาท/kWh = ค่าไฟรวม DPPP: 2.5-4.8 บาท/kWh (ค่าไฟกริดปกติ: 4.15-4.72 บาท/kWh) ประหยัด: 0-30% ขึ้นกับ RE Price ที่เจรจาได้
เปรียบเทียบ: On-site Solar vs Private PPA vs DPPP — โรงงานควรเลือกแบบไหน
| โมเดล | ขนาด | ต้นทุน/kWh | RE Coverage | เหมาะกับ |
|---|---|---|---|---|
| On-site Rooftop Solar | 100 kWp - 5 MWp | 2.0-3.0 ฿/kWh | 20-40% | โรงงานหลังคาใหญ่ |
| Private PPA (Rooftop) | 200 kWp - 3 MWp | 3.0-3.8 ฿/kWh | 15-35% | ไม่อยากลงทุน CapEx |
| DPPP (Utility-Scale) | 10 MW+ | 2.5-4.8 ฿/kWh | 50-100% | RE100 / หลังคาไม่พอ |
คำแนะนำ: โรงงานส่วนใหญ่ควรใช้ Hybrid — On-site Rooftop Solar สำหรับ Base Savings + DPPP เติมส่วนที่เหลือจนครบ RE100 วิธีนี้ได้ทั้ง ROI ที่ดี (จาก Rooftop) และ RE Coverage ที่สูง (จาก DPPP)
Utility-Scale Solar Offtake: Virtual PPA + Sleeved PPA + Physical Delivery
Virtual PPA (VPPA)
Virtual PPA (VPPA) — โรงงานไม่ได้รับไฟฟ้าจริงจากผู้ผลิต แต่ทำสัญญาส่วนต่าง (Contract for Differences): ถ้าราคาตลาดสูงกว่า Strike Price = ผู้ผลิตจ่ายส่วนต่างให้โรงงาน / ถ้าต่ำกว่า = โรงงานจ่ายส่วนต่าง ได้ REC (Renewable Energy Certificate) สำหรับรายงาน RE100 ไม่ต้อง Wheeling Charge
Sleeved PPA
Sleeved PPA — ผ่านตัวกลาง (Utility/Aggregator) ที่จัดการ Physical Delivery + Wheeling + Balancing ให้ โรงงานจ่ายค่าไฟแบบ All-in-One ให้ Aggregator ง่ายกว่า DPPP ตรง แต่มีค่า Service Fee เพิ่ม 0.2-0.5 บาท/kWh
Physical Delivery (DPPP)
Physical Delivery (DPPP ตรง) — ไฟฟ้าจากผู้ผลิต RE ส่งผ่านกริดมาที่โรงงานจริง ๆ ได้ทั้ง RE Electricity + REC ค่าใช้จ่ายต่ำสุด (ไม่มี Service Fee ตัวกลาง) แต่ต้องจัดการ Balancing + Wheeling Agreement เอง เหมาะกับโรงงานที่มีทีม Energy Manager
คำถามที่พบบ่อย
วางแผน RE100 สำหรับโรงงานของคุณ — ปรึกษาฟรี
ทีม CapSolar ช่วยวิเคราะห์ Load Profile + คำนวณ On-site Solar + DPPP Gap + เปรียบเทียบ VPPA / Sleeved PPA / Physical Delivery ให้ครบจบ
ปรึกษาฟรี — วางแผน RE100