Direct PPA คืออะไร — 30 วินาทีเข้าใจ
Direct PPA = ซื้อไฟสะอาดจากนอกโรงงาน ส่งผ่านสายส่ง
Direct PPA (Direct Power Purchase Agreement) คือสัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรงระหว่างผู้ผลิตไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียน (Generator) กับผู้ใช้ไฟ (Buyer) โดยส่งไฟฟ้าผ่านสายส่งของ กฟผ./กฟภ./กฟน. ภายใต้กรอบ Third Party Access (TPA) แตกต่างจาก [Private PPA](/knowledge/what-is-ppa) ซึ่งเป็นการติดตั้งโซลาร์บนหลังคาโรงงาน (on-site, behind-the-meter) โดย Direct PPA เป็นการซื้อไฟจากโซลาร์ฟาร์มที่อยู่นอกสถานที่ (off-site) ส่งผ่านโครงข่ายไฟฟ้าแห่งชาติ โมเดล: Generator --> Grid (ค่า wheeling) --> Factory — โรงงานไม่ต้องมีหลังคาหรือพื้นที่ติดตั้ง แต่ต้องจ่ายค่าใช้สายส่ง (wheeling charge) ให้การไฟฟ้า
ทำไมตอนนี้ — ตลาดไฟฟ้าไทยเปลี่ยน
ไทยใช้ระบบผู้ซื้อรายเดียว (Single Buyer Model) มาหลายสิบปี กฟผ. เป็นผู้ซื้อไฟรายเดียวจากโรงไฟฟ้าเอกชนแล้วขายต่อให้ กฟภ./กฟน. จุดเปลี่ยนสำคัญ: มิถุนายน 2024 — คณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (NEPC) อนุมัติหลักการ Direct PPA ให้ผู้ผลิตพลังงานหมุนเวียนขายไฟตรงให้ผู้ใช้ได้ ตุลาคม 2025 — กกพ. (ERC) ออกร่างระเบียบ TPA Code และข้อกำหนด Direct PPA มกราคม 2026 — เริ่มโครงการนำร่อง 2,000 MW นี่คือการเปิดเสรีครั้งแรกของตลาดไฟฟ้าไทย โรงงานสามารถเลือกแหล่งไฟฟ้าของตัวเองได้แล้ว ดู[อัตราค่าไฟปัจจุบัน](/knowledge/thailand-electricity-tariff)เพื่อเปรียบเทียบ
2,000 MW Pilot — กฎเกณฑ์ & คุณสมบัติ
โครงการนำร่อง Direct PPA มีกำลังการผลิตรวม 2,000 MW โดยมีเงื่อนไขหลักดังนี้:
คุณสมบัติผู้ผลิตไฟฟ้า (Generator)
คุณสมบัติผู้ซื้อไฟ (Buyer)
สัญญาและเงื่อนไข
ข้อมูล ณ พฤษภาคม 2026 — เงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงตามการประกาศของ กกพ.
ค่า Wheeling & ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม — ต้นทุนจริงเท่าไหร่
ค่าใช้สายส่ง (Wheeling Charge) คือหัวใจของ Direct PPA — เป็นค่าธรรมเนียมที่ต้องจ่ายให้การไฟฟ้าสำหรับการใช้โครงข่ายส่งไฟจากโรงไฟฟ้าไปถึงโรงงาน ค่า wheeling ของ ERC กำหนดในอัตราร่าง (draft rate) ประมาณ 1.07 บาท/kWh บนฐาน postage-stamp (ไม่ว่าระยะทางเท่าไหร่จ่ายเท่ากัน) เปรียบเทียบกับ[อัตราค่าไฟ Grid ปัจจุบัน ~3.95 บาท/kWh](/knowledge/thailand-electricity-tariff) ค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมที่ต้องคิด: ค่าเชื่อมต่อระบบ (connection charge), ค่าบริการรักษาความมั่นคงระบบ (ancillary services), ค่าเสียสมดุล (imbalance charge), ค่านโยบาย (policy expenses) สูตรต้นทุนรวม: ราคา PPA + ค่า wheeling + ancillary + imbalance + policy เปรียบเทียบกับ[ค่า Demand Charge ที่โรงงานจ่ายอยู่](/knowledge/demand-charge-tou-tod-explained) [วิเคราะห์บิลค่าไฟของคุณ](/tools/bill-analyzer)
อัตราร่าง — อาจเปลี่ยนตาม กกพ. ประกาศ
ตัวอย่างคำนวณ: โรงงานใช้ไฟ 500,000 kWh/เดือน
| รายการ | บาท/kWh |
|---|---|
| ราคา PPA | 2.20 |
| ค่า Wheeling | 1.07 |
| Ancillary / Imbalance | ~0.15 |
| ต้นทุนรวม Direct PPA | ~3.42 |
| ค่าไฟ Grid (เปรียบเทียบ) | 3.95 |
| ส่วนต่าง (ประหยัด) | ~0.53 |
ประหยัด ~0.53 บาท/kWh → ~265,000 บาท/เดือน (~3.18 ล้านบาท/ปี) เทียบกับ Grid 3.95 บาท
Direct PPA vs Private PPA vs EPC — เปรียบเทียบ 3 โมเดล
ทั้ง 3 โมเดลเป็นทางเลือกสำหรับโรงงานที่ต้องการใช้พลังงานสะอาด แต่ต่างกันที่โครงสร้าง ต้นทุน และความเหมาะสม อ่าน[เปรียบเทียบ PPA vs EPC แบบละเอียด](/knowledge/ppa-vs-epc)หรือดู[ผู้ให้บริการ PPA ในไทย](/knowledge/ppa-providers-thailand-comparison)
| มิติ | Direct PPA | Private PPA | EPC |
|---|---|---|---|
| ที่ตั้งโรงไฟฟ้า | นอกโรงงาน (Off-site) | บนหลังคา (On-site) | บนหลังคา (On-site) |
| เจ้าของระบบ | ผู้ผลิตไฟฟ้า (Generator) | ผู้พัฒนา (Developer) | โรงงาน (Factory) |
| เงินลงทุนของโรงงาน | 0 บาท | 0 บาท | CAPEX ทั้งหมด |
| โครงสร้างค่าไฟ | ราคา PPA + ค่า wheeling | ส่วนลด 10-20% จาก Grid | ต้นทุนส่วนเพิ่มเป็นศูนย์ (หลังคืนทุน) |
| ระยะสัญญา | 15-25 ปี (เจรจาได้) | 10-25 ปี | ไม่มีสัญญา (เป็นเจ้าของ) |
| ต้องพึ่งพา Grid | ต้องใช้สายส่ง EGAT/กฟภ./กฟน. | อิสระ (behind-the-meter) | อิสระ (behind-the-meter) |
| ขยายขนาดได้ | ไม่จำกัดโดยพื้นที่หลังคา | จำกัดตามพื้นที่หลังคา | จำกัดตามพื้นที่หลังคา |
| ความซับซ้อนด้านกฎหมาย | สูง (TPA Code + จดทะเบียน ERC) | ต่ำ (สัญญา 2 ฝ่าย) | ต่ำ (PEA/MEA interconnection) |
| เหมาะกับ | โหลดใหญ่ หลังคาไม่พอ RE100/ESG | โรงงานขนาดกลาง มีหลังคา | ต้องการเป็นเจ้าของ + ROI สูงสุด |
Direct PPA หรือ Private PPA — แบบไหนเหมาะกับโรงงานคุณ?
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ CapSolar ฟรี วิเคราะห์ข้อมูลจริงของธุรกิจคุณ
โรงงานเหมาะกับ Direct PPA ไหม? 5 สัญญาณบ่งชี้
ถ้าโรงงานของคุณตรง 3 ข้อขึ้นไปจาก 5 ข้อนี้ Direct PPA น่าจะเหมาะ ลอง[เปรียบเทียบ PPA กับ EPC](/tools/ppa-comparator)ด้วยตัวเอง
ใช้ไฟเกิน 200,000 kWh/เดือน — ค่า wheeling คุ้มที่ scale นี้
หลังคาไม่เพียงพอหรือไม่สามารถติดตั้งได้ (โครงสร้างเก่า, พื้นที่จำกัด)
มีเป้าหมาย RE100 / ESG / Scope 2 reporting
มีหลายโรงงาน ต้องการจัดซื้อพลังงานสะอาดรวมศูนย์
ได้รับส่งเสริม BOI หรือผลิตเพื่อส่งออก (ได้เปรียบด้านกฎหมาย)
ไทม์ไลน์ — จากสัญญาถึง COD ใช้เวลาเท่าไหร่
Direct PPA มีขั้นตอนมากกว่า Private PPA (on-site) เพราะเกี่ยวข้องกับ TPA Code และการเชื่อมต่อสายส่ง ระยะเวลารวมโดยประมาณ 12-18 เดือน เปรียบเทียบ: Private PPA on-site = 2-4 เดือน (ดู[คู่มือ EPC ฉบับเต็ม](/knowledge/solar-epc-guide-thailand))
ขั้นตอนที่ 1: จดทะเบียน TPA + อนุมัติ ERC
2-3 เดือนขั้นตอนที่ 2: ก่อสร้างโรงไฟฟ้า
6-12 เดือนขั้นตอนที่ 3: เชื่อมต่อ Grid + อนุมัติ
2-4 เดือนขั้นตอนที่ 4: COD (เปิดขายไฟ)
ความเสี่ยง & ข้อควรระวังของ Direct PPA
CapSolar ช่วยอะไรคุณได้
CapSolar ให้บริการทั้ง Private PPA (on-site) และให้คำปรึกษา Direct PPA ด้วยประสบการณ์ 16.5 MWp / 8 โครงการในไทย เราช่วยวิเคราะห์ว่าโมเดลไหนเหมาะกับโรงงานของคุณที่สุด — Private PPA สำหรับโรงงานที่มีหลังคาเพียงพอ หรือ Direct PPA advisory สำหรับโรงงานที่ต้องการ scale ใหญ่เกินพื้นที่หลังคา ดูข้อมูล[การคำนวณ ROI โซลาร์](/knowledge/solar-roi-factory-thailand)และ[สิทธิประโยชน์ BOI](/knowledge/boi-solar-incentives-2026) ไม่แน่ใจว่าเลือกแบบไหน? ให้เราวิเคราะห์ฟรี
Direct PPA หรือ Private PPA — แบบไหนเหมาะกับโรงงานคุณ?
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ CapSolar ฟรี วิเคราะห์ข้อมูลจริงของธุรกิจคุณ