EPC · Own Day 1
จ่าย CapEx 100% ครั้งเดียว · โรงงานเป็นเจ้าของ asset ทันที · claim BOI Section 7.1 (8-yr CIT) + Section 30 + EEC +50% stackable · ค่าเสื่อม 5 ปี SL · คืนทุน 4-6 ปี · ROI 15 ปีสูงสุด
3-Way Comparator · TFRS 16 · BOI Sec 30
EPC vs PPA vs เช่าโซลาร์ — โรงงานไทย 2026
คู่มือ 3-way เดียวในไทยที่เปรียบครบ 15 มิติ + cashflow 15 ปี · ครอบคลุม TFRS 16 lease accounting + BOI Section 30 + EEC stacking · ตอบคำถาม CFO เลือกโมเดลไหนให้โรงงาน
15 มิติเปรียบเทียบCashflow 15 ปีTFRS 16 + BOI
อ่าน 14 นาที · อัปเดต 2026-04-24
ข้อจำกัดความรับผิดชอบ
ตัวเลข cashflow, CapEx, tax savings ทั้งหมดเป็น illustrative · อ้างอิง 2026-Q1 BOI category list + TFRS 16 (FAP) · ERC TOU peak THB 3.88-3.95/kWh · แนะนำปรึกษา BOI-approved advisor + Thai CPA ก่อนตัดสินใจ
สรุปโดยตอบคำถามเดียว
EPC · PPA · Operating Lease คือ 3 โมเดลลงทุนโซลาร์หลักของโรงงานในไทย · EPC = ลงทุนเองเป็นเจ้าของ asset day 1 (CapEx 25-35M/MW · ROI สูงสุด · BOI ได้เต็ม) · PPA = operator ลงทุนแทน ลูกค้าจ่ายเฉพาะค่าไฟ THB 2.70-3.55/kWh fixed 15-20 ปี (0 CapEx · off-balance-sheet · ไม่ได้ BOI) · Operating Lease = เช่าระบบ 5-10 ปี มีสิทธิ buyout (ROU asset บน TFRS 16 · flexibility สูง) · CFO ที่มีเงินสดเลือก EPC · ขาดเงินสดเลือก PPA · กลางๆ เลือก Lease.
3 โมเดลลงทุน: EPC · PPA · Lease
แต่ละโมเดลเหมาะกับ CFO คนละแบบ · เลือกผิดคือเสียเงิน 20-50 ล้านบาทตลอด 15 ปี · คู่มือนี้ไม่ยาวเปล่า — เป้าหมายคือช่วย CFO ตัดสินใจใน 1 ประชุม
PPA · 0 CapEx
Operator (IPP) ลงทุน 100% · ลูกค้าเซ็นสัญญาซื้อไฟ 15-20 ปี · ราคา THB 2.70-3.55/kWh fixed (ประหยัด 10-30% vs grid) · O&M + performance risk Operator รับหมด · TFRS 16 classify เป็น service contract ไม่ใช่ lease (off-balance)
Operating Lease · 5-10 yr
เช่าระบบเดือนละ flat rate · 5-10 ปี · buyout schedule ชัดเจน · TFRS 16 จัด on-balance (ROU asset + lease liability) · flexible end-of-term: return / buyout / renew · เหมาะ CFO ที่อายุโรงงาน mid-tenor ไม่แน่
ตารางเปรียบเทียบ 15 มิติ
ทุกเซลล์ของตารางมี evidence · กดคลิกแต่ละ row เพื่ออ่านเหตุผล · สีเขียว = ดีที่สุด · ส้ม = mid · น้ำเงิน = ขึ้นกับสถานการณ์
| มิติ | EPC (Own) | PPA (Operator) | Operating Lease |
|---|---|---|---|
| เงินลงทุนเริ่มต้น (CapEx) | 100% · THB 25-35M ต่อ MW | 0 บาท | 10-15% เงินมัดจำ |
| ความเป็นเจ้าของ asset | โรงงาน Day 1 (ถาวร) | Operator · โอนปีที่ 15-20 (THB 1) | Lessor · สิทธิซื้อคืนตามสูตร |
| ความรับผิดชอบ O&M | โรงงาน (หรือจ้าง 3rd party THB 80-120K/MW/ปี) | Operator ทั้งหมด (รวมในราคา kWh) | Lessor ทั้งหมด (รวมในค่าเช่า) |
| ความเสี่ยงผลการผลิต (performance) | โรงงานรับ (minus 12-month warranty) | Operator รับ 100% (guaranteed Performance Ratio) | แบ่งกัน — ขึ้นกับ SLA ในสัญญา |
| Tariff hedge / ระยะยาว | ใช้ไฟตัวเอง (hedge 25 ปี = อายุระบบ) | THB 2.70-3.55/kWh fixed 15-20 ปี (discount 10-30%) | Flat monthly rental · 5-10 ปี fixed |
| การยกเลิกก่อนกำหนด (early exit) | ไม่มี — asset ของโรงงาน | Buyout ตาม NPV residual — โทษ 30-50% ของ NPV ที่เหลือ | มี buyout schedule ชัดเจน (early-exit table) |
| สิทธิ BOI Section 30 / 7.1 | ใช่ — โรงงานถือ CapEx จึง claim ได้เต็ม 8 ปี | ไม่ — Operator เป็นผู้ claim (ไม่ใช่โรงงาน) | บางส่วน — เฉพาะโครงสร้าง Finance Lease ที่โรงงานถือ ROU asset + bargain-purchase option |
| ภาษี / ค่าเสื่อมราคา | ค่าเสื่อม straight-line 5 ปี + BOI exemption | ค่าใช้จ่าย OpEx (หักภาษีได้เต็มจำนวน) | OpEx ค่าเช่า (ถ้าเป็น Operating Lease) หรือ ROU + interest (ถ้า Finance Lease) |
| งบดุล / TFRS 16 Lease Accounting | Asset + ไม่มีหนี้สิน (ใช้เงินสด) · ไม่กระทบ D/E | Off-balance-sheet (บริการ — ไม่ใช่ lease of asset) | On-balance-sheet — ROU asset + lease liability · กระทบ D/E |
| จุดจบของสัญญา (end-of-term) | Asset ยังใช้งานได้ 20-25 ปี (residual value สูง) | โอนกรรมสิทธิ์ THB 1 หรือต่อสัญญา 5 ปี | ส่งคืน / ซื้อคืน (buyout) / ต่อสัญญา |
| เส้นทาง buyout (ซื้อคืน) | ไม่มี — เป็นเจ้าของอยู่แล้ว | ปีที่ 7-10 · fair-market value (FMV) calc | ตาราง buyout schedule กำหนดไว้ล่วงหน้า |
| Cashflow 5 ปี (โรงงาน 2 MW) | -60M → +22M สะสม | 0 → +18M (ประหยัด) | -3M → +14M (ประหยัด) |
| Cashflow 10 ปีสะสม | +48M net | +40M savings | +30M savings |
| Cashflow 15 ปีสะสม | +120M (asset + savings) | +68M (savings only) | +52M (post-buyout) |
| ใครเหมาะกับโมเดลนี้ | CFO ที่มีเงินสดเหลือ + ต้องการ ROI สูงสุด + BOI | โรงงานขาดเงินสด · ต้องการ OpEx simplicity | อายุโรงงาน mid-tenor ไม่แน่ · อาจย้าย site |
Cashflow 15 ปี · โรงงาน 2 MW
สมมติฐาน: generate 2.2M kWh/yr · grid TOU THB 3.95/kWh · PPA rate THB 2.80/kWh · discount 12% · CIT 20% · post-BOI CapEx THB 60M (2 MW @ 30M/MW)
| ปีที่ | EPC สะสม (THB) | PPA สะสม (THB) | Lease สะสม (THB) | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| ปีที่ 0 (เริ่มต้น) | -60M บาท | 0 บาท | -3M บาท | EPC ใช้เงินสด 60M · PPA ไม่ใช้เงิน · Lease มัดจำ 3M |
| ปีที่ 5 | +22M บาท | +18M บาท | +14M บาท | EPC คืนทุนแล้ว · ทั้ง 3 โมเดลเริ่มให้ผลบวก |
| ปีที่ 10 | +48M บาท | +40M บาท | +30M บาท | EPC ล่วงหน้า PPA · Lease อยู่กลาง (buyout window ปี 7-10) |
| ปีที่ 15 | +120M บาท | +68M บาท | +52M บาท | ผลต่าง 15 ปี · EPC +120M · PPA +68M · Lease +52M (ขึ้นกับ buyout) |
บรรทัดล่าง: ถ้ามีเงินสด EPC ชนะโดย +52M ใน 15 ปี · ถ้าไม่มีเงินสด PPA ชนะ Lease โดย +16M · Lease ชนะเมื่อไม่แน่ใจว่าโรงงานจะอยู่ครบ 15 ปี
Decision Tree · 4 สถานการณ์ CFO
เลือกเงื่อนไขที่ตรงกับโรงงานของคุณ — จะได้คำแนะนำโมเดลพร้อมเหตุผล · ผลการคำนวณอิงจากโรงงาน 2 MW · ปรับขนาดได้ด้วย เครื่องคำนวณ PPA vs Self-invest
โมเดล Hybrid · 2 เส้นทาง
บริษัทไทย sophisticated มากขึ้นใช้ hybrid 2 เส้นทางเพื่อเก็บข้อดีทั้ง 2 โลก · ทั้งคู่ต้อง negotiation คอนแทรคดีขึ้น · คำเตือน: ต้นทุน legal + financial advisory สูงกว่า straight deal ~10-15%
Path A · PPA → EPC Buyout ปี 7-10 (FMV)
เซ็น PPA 15-20 ปี + clause buyout ปีที่ 7-10 ในราคา fair-market value (FMV) · ช่วง 7 ปีแรก = OpEx ประหยัดทันที · หลัง buyout = ceoj เป็นเจ้าของ asset + BOI Section 30 ได้บางส่วน · FMV calc ใช้ residual PV value (NPV method) · คำแนะนำ: เจาะจงสูตร FMV ในคอนแทรค (discount rate + residual life assumption) ก่อนเซ็น
Path B · Lease-to-Own (bargain purchase THB 1)
โครงสร้าง Finance Lease · เช่า 7-10 ปี ค่าเช่ารวม residual ~95% ของ CapEx · end-of-term ซื้อขาด THB 1 · TFRS 16 classify เป็น finance lease → โรงงาน claim BOI Section 30 ได้ (ROU asset substance) · เหมาะโรงงานที่ต้องการ own in long run แต่ smooth cashflow ระยะสั้น
⚠️ BOI Section 30 Stacking: ได้เฉพาะโครงสร้างที่โรงงานถือ "asset title" หรือ ROU ที่ substance ทำให้ controlling interest โอน · ปรึกษา BOI-approved advisor + CPA ก่อน
TFRS 16 Lease Accounting · ผลกระทบงบดุล
TFRS 16 ออกโดย FAP (สภาวิชาชีพบัญชี) อิง IFRS 16 มีผล 2020 · กำหนดให้สัญญาเช่า > 12 เดือน + ไม่ใช่ low-value ต้อง book เป็น ROU asset + lease liability บนงบดุล · สามโมเดลมีผลกระทบแตกต่างกัน
EPC · Asset ของโรงงาน (no lease) · Property, Plant & Equipment (PP&E) เต็มจำนวน · ค่าเสื่อม straight-line 5 ปี (กับ BOI) หรือ 20 ปี (ปกติ) · ไม่กระทบ D/E ratio
PPA · Service contract (ไม่ใช่ lease) — เพราะ operator ไม่โอน "right to control" asset ให้ลูกค้า · ค่าไฟแต่ละเดือน = OpEx · off-balance-sheet · เหมาะ CFO ต้องการ D/E ratio ต่ำ (เช่น pre-IPO)
Operating Lease · on-balance-sheet ตาม TFRS 16 · Dr ROU asset + Cr lease liability เท่า PV ของค่าเช่าทั้งหมด · ค่าเช่ารายเดือน split interest + principal · เพิ่ม total asset + total liability → กระทบ D/E ratio · Finance Lease = เหมือนกันแต่ depreciation เร็วกว่า
อ้างอิง: FAP · มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับที่ 16 TFRS 16 · PwC Thailand TFRS 16 guide · KPMG Thailand Leases Handbook
How To · 4 ขั้นตอนช่วย CFO เลือกโมเดล
ขั้นที่ 1 · ตอบคำถามเงินสด
CFO มี unrestricted cash ≥ CapEx (2 MW = THB 60M) ในงบได้ไหม · ถ้ายัง — ไป PPA หรือ Lease · ถ้าได้ — ไปขั้น 2
ขั้นที่ 2 · ตรวจ BOI eligibility
โรงงานมี DBD + DIW Ror Ngor 4 license + factory อายุ ≤ 10 ปี ไหม · ถ้าใช่ claim BOI Sec 7.1 + Sec 30 + (ถ้าใน EEC) +50% ได้ → EPC เป็นทางเลือกอันดับ 1 · ถ้าไม่ — Operating Lease หรือ PPA
ขั้นที่ 3 · ประเมินความแน่นอนของโรงงาน
โรงงานยังจะอยู่ที่ site นี้ 15 ปีไหม · ถ้าใช่: EPC (own) หรือ PPA (service) · ถ้าไม่: Operating Lease + buyout flexibility · ถ้า pre-IPO: PPA keep balance sheet clean
ขั้นที่ 4 · Stress-test ด้วยเครื่องมือ + CPA
ใช้ PPA vs Self-Invest calculator ใส่ตัวเลขจริง (CapEx, grid rate, PPA rate, WACC, tax rate) · ได้ NPV ทั้ง 3 โมเดลแล้วปรึกษา Thai CPA ตรวจ TFRS 16 classification ก่อนเซ็น · ติดต่อ CapSolar free consultation สำหรับทุก scenario
คำนำจากผู้เขียน
เขียนโดย Frank Lin · CEO CapSolar · ทีมเราส่งมอบ 16.5 MWp ที่ 8 โรงงานในไทย · เคยเห็น CFO 12+ คนเลือกโมเดลผิดเพราะไม่เข้าใจ TFRS 16 + BOI stacking · บทความนี้คือสิ่งที่ผมอยากได้ตอนเริ่มต้นการเดินทางนี้ 4 ปีที่แล้ว
ตรวจสอบโดย: Chief Engineer · CapSolar (2026-04-24)
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ต้องการให้ CapSolar คำนวณ 3 โมเดลกับตัวเลขของคุณ?
ทีมของเราให้ financial model 3 โมเดล (EPC / PPA / Lease) ภายใน 5 วันทำการ — ฟรี