โซล่าเซลล์กี่ปีคืนทุน คุ้มไหม คำนวณจริงตามค่าไฟปัจจุบัน
คำถามแรกของทุกคนก่อนติดโซล่าเซลล์คือ “กี่ปีคืนทุน” — หน้านี้ไม่ตอบด้วยตัวเลขลอย ๆ แต่ให้สูตรที่คุณเอาใบเสนอราคาจริงกับบิลค่าไฟจริงมาแทนค่าได้เอง พร้อมตัวอย่าง 3 สถานการณ์ (บ้าน 5 kW / ร้านค้า 20 kW / โรงงาน 100 kW) ที่คิดจากอัตราค่าไฟงวดปัจจุบัน (ค่าพลังงานขั้นบน 4.42 + Ft 0.1623 + VAT 7%) ผลผลิตแผง 1,300–1,500 หน่วย/kWp/ปี และตารางที่คำนวณซ้ำได้ — แล้วค่อยดูว่าอะไรทำให้ตัวเลขของคุณเร็วหรือช้ากว่านี้
โซล่าเซลล์ในไทยคืนทุนราว 4–8 ปี — บ้านอยู่อาศัยมักอยู่ที่ 6–8 ปี ร้านค้า/อาคารพาณิชย์ราว 4–6 ปี และโรงงานที่ใช้ไฟกลางวันเกือบทั้งหมด 4–6 ปี ตัวเลขนี้มาจากสมการเดียว: ระยะคืนทุน (ปี) = เงินลงทุนทั้งหมด ÷ มูลค่าค่าไฟที่ประหยัดได้ต่อปี โดยมูลค่าที่ประหยัดได้ = หน่วยที่ผลิตได้ × สัดส่วนที่ใช้เองทันที × ค่าไฟต่อหน่วยที่คุณจ่ายจริง (บ้านขั้นบน 4.42 + Ft 0.1623 + VAT 7% ≈ 4.90 บาท/หน่วย) + หน่วยที่เหลือขายคืนได้ 2.20 บาท (เฉพาะบ้านในโครงการ) — สิ่งที่ทำให้เร็วหรือช้าที่สุดคือ “ใช้ไฟกลางวันเองได้กี่ %” ไม่ใช่ยี่ห้อแผง ตารางและวิธีคำนวณด้วยตัวเองอยู่ด้านล่าง; ส่วน “ต้นทุนเท่าไหร่” ดูที่หน้าต้นทุนติดตั้งโซลาร์ และ “เลือกระบบแบบไหน” ที่หน้า On-grid vs Off-grid vs Hybrid
โซล่าเซลล์ คืนทุนกี่ปี?
| สถานการณ์ | ผลิตได้/ปี | ใช้เอง | ค่าไฟที่ประหยัด (รวม Ft+VAT) | มูลค่าประหยัด/ปี | เงินลงทุน (สมมติ) | คืนทุน (ปี) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| บ้าน 5 kW (On-grid, ขายส่วนเกิน 2.20) | 7,000 หน่วย | 60% | 4.90 บาท/หน่วย (ขั้น 401+) | 20,600 + ขาย 6,160 = 26,760 บาท | 200,000 บาท (สมมติ) | ≈ 7.5 ปี (ไม่ขาย 9.7 ปี) |
| ร้านค้า/ออฟฟิศ 20 kW (ใช้เอง ไม่ขาย) | 28,000 หน่วย | 80% | 4.65 บาท/หน่วย (กิจการ ~4.18 + Ft + VAT) | 104,076 บาท | 400,000–500,000 บาท (20,000–25,000/kW) | ≈ 3.8–4.8 ปี |
| โรงงาน 100 kW (TOU ใช้เองกลางวัน) | 140,000 หน่วย | 90% | 4.56 บาท/หน่วย (On-Peak 4.1025 + Ft + VAT) | 574,980 บาท (ยังไม่รวมค่าดีมานด์ที่ลดได้) | 2,200,000–2,500,000 บาท | ≈ 3.8–4.3 ปี |
ตาราง 3 สถานการณ์ (ผลผลิต 1,400 หน่วย/kWp/ปี · ค่าไฟงวด พ.ค.–ส.ค. 2569 · เงินลงทุน = สมมติฐานที่ระบุ)
ติดโซล่าเซลล์ คุ้มไหม? ดู 3 ตัวเลขนี้ก่อนตัดสินใจ
1) สัดส่วนใช้เอง (self-consumption)
ทุกหน่วยที่ใช้เองทันทีประหยัดได้เต็ม 4.90 บาท (บ้านที่ใช้เกิน 400 หน่วย/เดือน) แต่ทุกหน่วยที่เหลือได้แค่ 2.20 บาท หรือศูนย์ถ้าไม่ได้เข้าโครงการ — กฟน. สรุปตรง ๆ ว่าบ้านที่ใช้ไฟกลางวันมาก (ผู้สูงอายุอยู่บ้าน เลี้ยงสัตว์ ทำงานที่บ้าน) “ติดแล้วคุ้ม เห็นผลไว” เป้าหมายคือใช้เอง ≥60–70%
2) ค่าไฟต่อหน่วยที่แทนได้
ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย 3.95 บาทที่ได้ยินบ่อย แต่เป็น “ขั้นบนสุด” ของบิลคุณ: บ้านใช้เกิน 400 หน่วย จ่ายหน่วยท้าย ๆ ที่ 4.42 + Ft 0.1623 + VAT 7% = 4.90 บาท (ขั้น 151–400 หน่วย ≈ 4.69 บาท) กิจการทั่วไปราว 4.65 บาท โรงงาน TOU กลางวันราว 4.56 บาท — ยิ่งค่าไฟต่อหน่วยสูง ยิ่งคืนทุนเร็ว (อัตราทั้งหมดดูหน้าค่าไฟฟ้าไทย)
3) ราคาต่อ kW ที่ติดตั้งจริง
เทียบใบเสนอราคาเป็น “บาทต่อ kW (หรือต่อวัตต์)” ไม่ใช่ราคารวม และเช็กว่ารวมค่าติดตั้ง ค่ายื่นขนานไฟ ค่าตรวจการไฟฟ้า และ VAT แล้วหรือยัง — ระบบยิ่งใหญ่ราคาต่อ kW ยิ่งลด (โรงงานต่ำกว่า 1 MWp อยู่ราว 20,000–25,000 บาท/kW ตามหน้าต้นทุนของเรา) ขณะที่ระบบบ้านขนาดเล็กมักแพงกว่าต่อ kW — นี่คือเหตุผลที่โรงงานคืนทุนเร็วกว่าบ้านทั้งที่ค่าไฟต่อหน่วยต่ำกว่า
วิธีคำนวณระยะคืนทุนโซล่าเซลล์ด้วยตัวเอง (สูตร + ตัวอย่าง 5 kW)
ใช้แค่ 4 ตัวเลข: ขนาดระบบ (kW) · ราคาติดตั้งจริง · ค่าไฟต่อหน่วยขั้นบนในบิล · สัดส่วนที่ใช้เองตอนกลางวัน ทำตาม 5 ขั้น:
หาหน่วยที่ผลิตได้ต่อปี
หน่วย/ปี = kW × ผลผลิตจำเพาะ (ไทย 1,300–1,500 หน่วย/kWp/ปี ตามหน้าผลผลิตโซลาร์ไทย; ใช้ 1,400 เป็นค่ากลาง) → 5 kW × 1,400 = 7,000 หน่วย/ปี
แยกหน่วยที่ใช้เองกับหน่วยที่เหลือ
ดูว่ากลางวัน (ราว 09:00–16:00) บ้านใช้ไฟกี่ % ของที่ผลิต — ถ้าใช้เอง 60%: ใช้เอง 4,200 หน่วย เหลือ 2,800 หน่วย (ดูจากบิล/มิเตอร์ หรือให้ผู้ติดตั้งจำลองโหลด)
คูณด้วยค่าไฟจริงต่อหน่วย
มูลค่าที่ประหยัด = หน่วยใช้เอง × (ค่าพลังงานขั้นบน + Ft) × (1 + VAT) → 4,200 × (4.42 + 0.1623) × 1.07 = 20,600 บาท/ปี; ถ้าเข้าโครงการขายไฟ บวก 2,800 × 2.20 = 6,160 บาท → รวม 26,760 บาท/ปี
หารเงินลงทุนด้วยมูลค่าที่ประหยัดได้ต่อปี
ระยะคืนทุน = เงินลงทุน ÷ มูลค่าประหยัด/ปี → สมมติใบเสนอราคา 200,000 บาท: 200,000 ÷ 26,760 ≈ 7.5 ปี (ไม่ขายไฟ: ÷ 20,600 ≈ 9.7 ปี)
ปรับด้วยความเป็นจริง 3 ข้อ
(ก) แผงเสื่อมราว 0.5%/ปี → ยืดคืนทุนเพียงไม่กี่เดือน (ข) ค่าไฟมีแนวโน้มขึ้น (เครื่องมือของเราตั้งสมมติฐาน 3%/ปี) → คืนทุนเร็วขึ้นราวครึ่งปี (ค) กันงบล้างแผง/บำรุงรักษา และเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ 1 ครั้งช่วงปีที่ 10–15 (หลังคืนทุนแล้ว) — หรือให้เครื่องคำนวณโซลาร์ของเราทำให้ทั้งหมดนี้อัตโนมัติ
ตารางคืนทุนที่คำนวณซ้ำได้: บ้าน 5 kW เปลี่ยนราคาและสัดส่วนใช้เอง
สูตรเดียวกับด้านบน ผลผลิต 7,000 หน่วย/ปี ค่าไฟ 4.90 บาท/หน่วย ขายส่วนเกิน 2.20 บาท — เปลี่ยนแค่ “ราคาที่จ่ายจริง” กับ “สัดส่วนใช้เอง” จะเห็นว่าอะไรมีผลมากกว่ากัน:
| ราคาระบบ 5 kW (สมมติ) | ใช้เอง 60% ไม่ขายไฟ | ใช้เอง 60% + ขาย 2.20 | ใช้เอง 80% ไม่ขายไฟ | ใช้เอง 80% + ขาย 2.20 |
|---|---|---|---|---|
| 150,000 บาท | 7.3 ปี | 5.6 ปี | 5.5 ปี | 4.9 ปี |
| 200,000 บาท | 9.7 ปี | 7.5 ปี | 7.3 ปี | 6.5 ปี |
| 250,000 บาท | 12.1 ปี | 9.3 ปี | 9.1 ปี | 8.2 ปี |
อะไรทำให้คืนทุนเร็วขึ้นหรือช้าลง (TOU · Ft · การเสื่อม · ขายไฟ · ภาษี)
เรียงจากผลมากไปน้อยสำหรับบ้านและกิจการทั่วไป:
สัดส่วนใช้เอง — ผลมากที่สุด
เลื่อนโหลดมากลางวัน (ซักผ้า เครื่องทำน้ำร้อน ชาร์จ EV ตั้งเวลาเครื่องใช้ไฟฟ้า) หรือเลือกขนาดระบบให้เล็กกว่าโหลดกลางวันเล็กน้อย — ทุก 10% ของผลผลิตที่เปลี่ยนจาก “ขาย 2.20” เป็น “ใช้เอง 4.90” เพิ่มมูลค่าราว 1,893 บาท/ปีสำหรับระบบ 5 kW
ราคาต่อ kW และการออกแบบ
เทียบหลายใบเสนอราคา เลือกแพ็กเกจที่เหมาะกับหลังคาและเงาบังจริง (optimizer/micro แพงขึ้นแต่คุ้มเมื่อมีเงา) และอย่าใส่แบตเตอรี่ถ้ากลางคืนใช้ไฟน้อย — แบตทำให้เงินลงทุนเพิ่มโดยไม่เพิ่มหน่วยที่ประหยัดมากนัก (ดูเลือก On-grid / Hybrid)
มิเตอร์ TOU (Time-of-Use)
บ้านที่ใช้มิเตอร์ TOU จ่ายช่วง On-Peak (จ.–ศ. 09:00–22:00) ที่ 5.80 + Ft + VAT ≈ 6.38 บาท/หน่วย — โซลาร์ที่ผลิตกลางวันวันธรรมดาจึงแทนไฟแพงกว่าอัตราปกติ ทำให้คืนทุนเร็วขึ้น แต่หน่วยที่ผลิตวันเสาร์-อาทิตย์/วันหยุดแทนไฟ Off-Peak ที่ ≈ 3.00 บาทเท่านั้น ต้องดูทั้งสัปดาห์ ไม่ใช่เฉพาะวันทำงาน
ค่า Ft และทิศทางค่าไฟ
ค่า Ft งวดปัจจุบัน 0.1623 บาท/หน่วย (พ.ค.–ส.ค. 2569) เปลี่ยนทุก 4 เดือนตามประกาศ กกพ. — Ft ขึ้นทำให้ทุกหน่วยที่ประหยัดได้มีค่ามากขึ้น คืนทุนเร็วขึ้น; เครื่องมือของเราตั้งสมมติฐานค่าไฟขึ้นเฉลี่ย 3%/ปี ซึ่งร่นระยะคืนทุน 7 ปีลงราวครึ่งปี (อ่านกลไก Ft ที่หน้าค่า Ft คืออะไร)
การเสื่อมของแผงและอินเวอร์เตอร์
แผง Tier 1 เสื่อมจริงราว 0.5%/ปี (ดูอายุและการเสื่อมของแผง) ปีที่ 8 ยังผลิตได้ราว 96% จึงยืดคืนทุนแค่ 1–2 เดือน; สิ่งที่ต้องกันงบจริงคืออินเวอร์เตอร์ (ประกัน 10 ปีตาม PEA/MEA) ที่มักเปลี่ยน 1 ครั้งในอายุระบบ 25 ปี และค่าล้างแผงปีละครั้ง
ขายไฟคืน 2.20 บาท — ช่วยได้แต่ไม่ใช่พระเอก
บ้านประเภท 1 ที่ติด ≤5 kW สมัครโครงการโซลาร์ภาคประชาชนได้ (2.20 บาท/หน่วย 10 ปี) — ในตัวอย่าง 5 kW ใช้เอง 60% การขายส่วนเกินเพิ่มรายได้ 6,160 บาท/ปี และร่นคืนทุนจาก 9.7 เหลือ 7.5 ปี แต่ยังเทียบไม่ได้กับการใช้เองเพิ่ม; กิจการเข้าร่วมไม่ได้ (วิธีสมัครดูหน้าขายไฟคืนการไฟฟ้า)
มาตรการภาษีสำหรับกิจการ
กฟน. สรุปมาตรการภาครัฐ (บทความ 18 ก.ค. 2569): นิติบุคคลและบุคคลธรรมดา (มาตรา 40(5)–(8)) หักค่าใช้จ่ายลงทุนโซลาร์ได้ 1.5 เท่า เมื่ออุปกรณ์ใหม่ ติดตั้งพร้อมใช้ภายใน 31 ธ.ค. 2571 ไม่ใช้ซ้ำกับสิทธิ BOI และมี e-Tax Invoice — สำหรับธุรกิจนี่ร่นคืนทุนได้จริง (เงื่อนไขล่าสุดตรวจกับกรมสรรพากร/ผู้ทำบัญชี)
โรงงานและธุรกิจ: คืนทุนเร็วกว่าบ้าน และมีทางเลือกที่ไม่ต้องรอคืนทุน
เกี่ยวกับผู้เขียน
เรียบเรียงโดยทีม CapSolar ภายใต้การดูแลของ Frank Lee (ผู้ก่อตั้ง) — CapSolar เป็นผู้ให้บริการโซลาร์ EPC/PPA เชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมในไทย ที่คำนวณระยะคืนทุนจากบิลค่าไฟจริงให้โรงงานและอาคารพาณิชย์เป็นงานประจำ และเผยแพร่สูตร-สมมติฐานทั้งหมดให้ตรวจสอบซ้ำได้
FAQ
อยากรู้ตัวเลขคืนทุนของโรงงานหรืออาคารของคุณจริง ๆ?
CapSolar คำนวณจากบิลค่าไฟจริง 12 เดือนของคุณ — ขนาดที่เหมาะ สัดส่วนใช้เอง ระยะคืนทุนแบบ EPC และส่วนลดค่าไฟแบบ PPA — ฟรี ไม่มีข้อผูกมัด