ค่าไฟฟ้าหน่วยละกี่บาท รวมภาษีแล้ว 2569 — 3.60 ถึง 4.64 บาท ไม่ใช่ตัวเลขเดียว
เปิดตารางอัตราเจอเลข 3.2484 แต่หารบิลจริงแล้วได้ 4.26 คนส่วนใหญ่จึงคิดว่าตัวเองถูกคิดเงินผิด ความจริงคือทั้งสองเลขถูกทั้งคู่ แค่คนละสิ่ง หน้านี้ทำให้สองเลขนั้นมาบรรจบกัน โดยแยกราคาต่อหน่วยที่จ่ายจริงออกเป็นสี่ส่วน แล้วบอกว่าส่วนไหนขยับได้ ส่วนไหนขยับไม่ได้
ไม่มีตัวเลขเดียวที่ตอบคำถามนี้ได้ และนั่นคือคำตอบ บ้านอยู่อาศัยในงวด พ.ค.–ส.ค. 2569 จ่ายจริงหน่วยละ 3.60 บาท ถ้าใช้เดือนละ 50 หน่วย และหน่วยละ 4.64 บาท ถ้าใช้เดือนละ 800 หน่วย ทั้งที่เป็นอัตราชุดเดียวกันและผู้ใช้ไฟประเภทเดียวกัน สาเหตุมีสามข้อ ทับกันอยู่ หนึ่ง อัตราค่าพลังงานเป็นขั้นบันได ยิ่งใช้มากหน่วยหลัง ๆ ยิ่งแพงขึ้น สอง มีค่าบริการรายเดือนที่เป็นก้อนคงที่ ไม่ได้คิดตามหน่วย ใครใช้ไฟน้อยจะถูกหารด้วยหน่วยที่น้อยกว่าจึงดูแพงต่อหน่วย สาม VAT 7% คิดจากยอดรวมของทุกอย่าง ไม่ใช่จากค่าพลังงานอย่างเดียว ดังนั้นตัวเลขในตารางอัตราจึงไม่มีทางตรงกับบิล เพราะตารางเป็นค่าพลังงานล้วน ก่อน Ft ก่อนค่าบริการ และก่อนภาษี ส่วนตัวเลข 3.95 บาท/หน่วยที่ได้ยินบ่อยคือค่าเฉลี่ยทั้งระบบ ไม่ใช่ราคาของบ้านคุณ วิธีหาของจริงคือ เอายอดสุทธิบนบิลหารด้วยจำนวนหน่วย ไม่ต้องใช้ตารางเลย
ราคาต่อหน่วยที่จ่ายจริง ประกอบด้วยอะไรบ้าง
บิลค่าไฟคิดตามลำดับนี้เสมอ ค่าพลังงานตามขั้นบันได บวกค่า Ft 0.1623 บาท/หน่วย บวกค่าบริการรายเดือน แล้วจึงคูณ VAT 7% ทับยอดรวมทั้งหมด ตารางนี้เอาแต่ละส่วนมาหารด้วยจำนวนหน่วย เพื่อให้เห็นว่าที่จ่ายไปหน่วยละกี่บาทนั้น มาจากไหนบ้าง ทุกช่องคำนวณจากอัตราจริงของงวดปัจจุบัน ไม่ได้พิมพ์ทับ
| ใช้ไฟต่อเดือน | ค่าพลังงาน | ค่า Ft | ค่าบริการ | VAT 7% | รวมจ่ายจริง |
|---|---|---|---|---|---|
| 50 หน่วย | 3.04 | 0.16 | 0.16 | 0.24 | 3.60 |
| 100 หน่วย | 3.33 | 0.16 | 0.08 | 0.25 | 3.83 |
| 150 หน่วย | 3.46 | 0.16 | 0.05 | 0.26 | 3.93 |
| 200 หน่วย | 3.49 | 0.16 | 0.12 | 0.26 | 4.04 |
| 300 หน่วย | 3.74 | 0.16 | 0.08 | 0.28 | 4.26 |
| 400 หน่วย | 3.86 | 0.16 | 0.06 | 0.29 | 4.37 |
| 500 หน่วย | 3.97 | 0.16 | 0.05 | 0.29 | 4.47 |
| 800 หน่วย | 4.14 | 0.16 | 0.03 | 0.30 | 4.64 |
อ่านตารางนี้ตามแนวนอนจะเห็นสองอย่างที่สวนทางกัน ค่าพลังงานต่อหน่วยเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จาก 3.04 เป็น 4.14 บาท เพราะขั้นบันได แต่ ค่าบริการต่อหน่วยลดลง จาก 0.16 เหลือ 0.03 บาท เพราะก้อนคงที่ถูกหารด้วยหน่วยที่มากขึ้น ส่วน ค่า Ft ต่อหน่วยคงที่ตลอด ที่ 0.1623 บาท เพราะคิดเท่ากันทุกหน่วยไม่มีขั้น และ VAT ค่อย ๆ เพิ่ม ตามยอดที่มันเกาะอยู่ ผลรวมสุทธิคือเส้นที่ไต่ขึ้นเรื่อย ๆ อยากรู้ของบ้านตัวเอง ใส่จำนวนหน่วยที่ เครื่องคำนวณค่าไฟ หรือถ้ามีบิลอยู่ในมือแล้ว ให้อ่านทีละบรรทัดที่ วิธีอ่านบิลค่าไฟ
ค่าบริการรายเดือนคืออะไร และทำไมคนใช้ไฟน้อยรู้สึกว่าแพง
ค่าบริการรายเดือนเป็นค่าคงที่ต่อบัญชีผู้ใช้ไฟ ไม่ได้คิดตามหน่วยที่ใช้เลย บ้านอยู่อาศัยประเภท 1.1 คิด 8.19 บาท/เดือน ประเภท 1.2 คิด 24.62 บาท/เดือน (ตัวเลข 24.62 นี้เป็นอัตราปัจจุบัน อย่าไปใช้เลขเก่ากว่านี้ที่ยังลอยอยู่ตามเว็บ) เมื่อเป็นก้อนคงที่ ผลกระทบต่อราคาต่อหน่วยจึงกลับด้านกับปริมาณการใช้ บ้านที่ใช้ 50 หน่วยจะโดนเฉลี่ยหน่วยละ 0.16 บาท ขณะที่บ้านที่ใช้ 800 หน่วยโดนแค่ 0.03 บาท ต่างกันหลายเท่าจากรายการเดียวกัน นี่คือเหตุผลที่บ้านที่ปิดไว้ทั้งเดือนยังได้บิล และเหตุผลที่ห้องเช่าซึ่งใช้ไฟน้อยมาก ๆ มักคำนวณออกมาแล้วได้ราคาต่อหน่วยสูงจนตกใจ ทั้งที่อัตราเป็นชุดเดียวกับบ้านหลังใหญ่
สี่ส่วนนี้ ส่วนไหนขยับได้บ้าง
ค่าพลังงาน — ขยับได้
เป็นส่วนเดียวที่ผูกกับพฤติกรรมโดยตรง และเพราะเป็นขั้นบันได หน่วยที่ตัดออกได้จะถูกตัดจากขั้นบนสุดซึ่งแพงที่สุดเสมอ ลด 50 หน่วยจากบ้านที่ใช้ 800 หน่วย จึงประหยัดได้มากกว่าลด 50 หน่วยจากบ้านที่ใช้ 200 หน่วย
ค่า Ft — ขยับไม่ได้
กกพ. ประกาศเป็นงวดละ 4 เดือน ใช้กับทุกคนเท่ากัน งวดนี้ 0.1623 บาท/หน่วย สิ่งเดียวที่ทำได้คือรู้ล่วงหน้าว่างวดหน้าเปลี่ยนหรือไม่ ดูที่ ค่า Ft คืออะไร
ค่าบริการ — ขยับไม่ได้
เป็นก้อนคงที่ตามประเภทผู้ใช้ไฟ และประเภทผู้ใช้ไฟไม่ใช่สิ่งที่เลือกเองได้ การไฟฟ้าเป็นผู้กำหนดจากลักษณะการใช้และปริมาณหน่วย รายละเอียดอยู่ที่ ประเภทผู้ใช้ไฟฟ้า
VAT 7% — ขยับไม่ได้
อัตราตามกฎหมาย คิดจากยอดรวมของสามรายการข้างบน จึงลดได้ทางเดียวคือลดยอดที่มันเกาะอยู่
ข้อจำกัดสำคัญ — ตัวเลขในหน้านี้ไม่ใช่ราคาที่เจ้าของห้องเอาไปตั้งได้
ตัวเลข 4.64 บาท/หน่วยในตารางข้างบนคือ ราคาที่ผู้ใช้ไฟรายนั้นจ่ายให้การไฟฟ้าเมื่อใช้ไฟถึง 800 หน่วย ไม่ใช่ราคาที่ใครก็ได้เอาไปเรียกเก็บกับคนอื่น และไม่ใช่ช่องว่างที่เหลืออยู่ใต้เพดาน 4.88 บาท/หน่วย หลักตามประกาศ สคบ. 2568 คือผู้ให้เช่า เก็บค่าไฟจากผู้เช่าเกินอัตราที่การไฟฟ้าคิดกับตัวเองไม่ได้ เพดาน 4.88 เป็นขอบบนของหลักข้อนั้น ไม่ใช่ใบอนุญาตให้ตั้งราคาที่ 4.88 ถ้าห้องเช่าทั้งตึกใช้ไฟรวมกันมากจนบิลรวมตกหน่วยละสูง สิ่งที่ถูกต้องคือแบ่งตามที่จ่ายจริง ไม่ใช่บวกกำไรเพิ่มเข้าไปอีกชั้น และผู้เช่าที่สงสัยว่าถูกคิดเกิน ตรวจได้จากบิลของตึกโดยตรง วิธีตรวจและช่องทางร้องเรียนอยู่ที่ ค่าไฟห้องเช่าและหอพัก และ แจ้งค่าไฟหอพักแพง
ตัวเลขนี้จะเปลี่ยนเมื่อไร
สองอย่างทำให้ตารางข้างบนขยับได้ อย่างแรกคือ งวด Ft ใหม่ ซึ่ง กกพ. ประกาศทุก 4 เดือน งวดปัจจุบันคือ พ.ค.–ส.ค. 2569 อย่างที่สองคือ มาตรการค่าไฟ 200 หน่วยแรก ไม่เกิน 3.00 บาท/หน่วย ตามมติ กพช. 2569 ซึ่งมีผลกับการใช้ไฟเดือน ส.ค. 2569 ที่ออกบิลในรอบ ก.ย. 2569 จุดที่ต้องระวังคือ 3.00 บาทนั้นเป็นเพดานของ ค่าพลังงาน ไม่ใช่ราคาที่จ่ายจริง เมื่อบวก Ft ค่าบริการ และ VAT แล้ว บ้านที่ใช้ 200 หน่วยพอดีจะจ่ายจริงราว 3.52 บาท/หน่วย ไม่ใช่ 3.00 รายละเอียดของมาตรการอยู่ที่ ค่าไฟ 200 หน่วยแรก 3.00 บาท
ใครเขียนหน้านี้
Frank Lee ผู้ก่อตั้ง CapSolar — บริษัทออกแบบและติดตั้งระบบโซลาร์เชิงพาณิชย์ในไทย ติดตั้งแล้วกว่า 80+ MWp ใน 150+ โครงการ ให้บริการลูกค้ากว่า 100+ ราย ลดคาร์บอนสะสมกว่า 85K+ ตัน ตัวเลข 'ราคาต่อหน่วยที่จ่ายจริง' คือตัวเลขที่เราต้องคำนวณให้ถูกทุกครั้งก่อนประเมินโครงการ เพราะถ้าใช้ตัวเลขในตารางอัตราแทน ผลประเมินจะเพี้ยนทั้งชุด หน้านี้จึงใช้ตัวคำนวณตัวเดียวกับที่ใช้ทำงานจริง
FAQ
หน่วยที่ประหยัดได้ ถูกตัดจากขั้นที่แพงที่สุดเสมอ
เพราะอัตราเป็นขั้นบันได บ้านหรืออาคารที่ใช้ไฟมากจะได้ประโยชน์จากการลดหน่วยมากกว่า และนั่นคือจุดที่โซลาร์บนหลังคาให้ผลชัดที่สุด CapSolar ประเมินให้ฟรีว่าคุ้มไหม