C
CapSolar
THENZH
มิเตอร์ไฟฟ้าบ้าน MEA / PEA

มิเตอร์ไฟฟ้าขนาดไหนดี? 5(15) / 15(45) / 30(100) แอมป์ รองรับแอร์กี่ตัว

มิเตอร์บ้านของ กฟน./กฟภ. มีขนาดมาตรฐานไม่กี่ขนาด แต่คำถามจริงของคนส่วนใหญ่คือ “15(45) พอไหมถ้ามีแอร์ 3 ตัว” “ใช้สายเมนเบอร์อะไร” และ “ติดที่ชาร์จรถไฟฟ้าต้องอัปเป็น 30(100) หรือ 3 เฟสไหม” — หน้านี้ตอบด้วยตารางขนาด-โหลด วิธีบวกโหลดด้วยตัวเองทีละขั้น สัญญาณว่าถึงเวลาอัปไซซ์ และขั้นตอนโดยย่อ (ค่าธรรมเนียมและเอกสารฉบับเต็มอยู่หน้าขอมิเตอร์)

อ่าน 8 นาทีอัปเดตล่าสุด: ส.ค. 2569ข้อมูล ณ: ส.ค. 2569 — ขนาด/เงื่อนไขตามคู่มือ กฟภ.-กฟน. · โหลดเป็นค่าคำนวณแนะนำ

บ้านทั่วไปเกือบทั้งหมดใช้มิเตอร์ 1 เฟส 15(45) แอมป์ — กฟน. ระบุว่าเป็นขนาดมาตรฐานของบ้านอยู่อาศัย และอัปเป็น 30(100) ได้เมื่อโหลดโตขึ้น ตัวเลขหน้าวงเล็บคือกระแสใช้งานปกติ ตัวเลขในวงเล็บคือกระแสสูงสุดที่มิเตอร์รับได้ — 15(45) จึงรับโหลดพร้อมกันได้ราว 45 แอมป์ ≈ 9.9 กิโลวัตต์ที่ ~220 โวลต์ เพียงพอสำหรับแอร์ 3–4 ตัว + เครื่องทำน้ำอุ่น 1 เครื่องที่ไม่เปิดพร้อมกันทั้งหมด ส่วน 5(15) เหมาะกับห้อง/บ้านเล็กที่ไม่มีเครื่องทำน้ำอุ่น และ 30(100) หรือ 3 เฟส คือคำตอบเมื่อติด EV Charger แบบติดผนัง บ้านใหญ่ แอร์หลายตัว หรือมีอุปกรณ์ 3 เฟส (แนวทาง กฟน.) — การเลือก/เปลี่ยนขนาดต้องคู่กับสายเมนและเมนเบรกเกอร์ที่ช่างไฟฟ้าคำนวณตามมาตรฐาน วสท. เพราะการไฟฟ้าตรวจการเดินสายก่อนติดมิเตอร์ทุกกรณี

มิเตอร์ 15 แอมป์ (15(45)) รองรับแอร์กี่ตัว

ตอบสั้น: บ้านที่มีแอร์ 3–4 ตัว ใช้ 15(45) ได้ตามปกติ ถ้าไม่เปิดทุกอย่างพร้อมกัน — ตัวจำกัดไม่ใช่ “จำนวนแอร์” แต่คือกระแสรวมของอุปกรณ์ที่ทำงานพร้อมกัน ซึ่งต้องไม่ชนเพดาน 45 แอมป์ของมิเตอร์ ลองดูกระแสโดยประมาณของเครื่องใช้หลัก (คำนวณจากกำลังวัตต์ ÷ ~220 โวลต์ ตัวเลขจริงดูฉลากเครื่อง): แอร์ 9,000 BTU ≈ 900 วัตต์ ≈ 4.1 แอมป์ · แอร์ 12,000 BTU ≈ 1,200 วัตต์ ≈ 5.5 แอมป์ · แอร์ 18,000 BTU ≈ 1,800 วัตต์ ≈ 8.2 แอมป์ (ตารางแอร์เต็ม ๆ) · เครื่องทำน้ำอุ่น 3,500/4,500/6,000 วัตต์ = 15.9/20.5/27.2 แอมป์ตามสเปกผู้ผลิต (รายละเอียด)
ตัวอย่างคำนวณ (บ้าน 15(45) แอร์ 3 ตัว): เปิดแอร์ 12,000 BTU สองตัว + 18,000 BTU หนึ่งตัวพร้อมกัน = 5.5 + 5.5 + 8.2 ≈ 19 แอมป์ เหลือเผื่ออีกราว 26 แอมป์ — อาบน้ำอุ่น 4,500 วัตต์ (+20.5 แอมป์) ระหว่างแอร์ 3 ตัวทำงาน = ~40 แอมป์ ใกล้เพดาน 45 แต่ยังไหว · ถ้าเพิ่มเครื่องทำน้ำอุ่นอีกจุดหรือเตาไฟฟ้ากำลังสูงพร้อมกัน = เกิน — นี่คือเหตุผลที่ “แอร์ 3 ตัว” อยู่ได้ แต่ “แอร์ 3 ตัว + น้ำอุ่น 2 จุดพร้อมกัน” ควรคิดเรื่องอัปไซซ์
แนวปฏิบัติของช่างไฟฟ้าคือเผื่อไม่ให้โหลดพร้อมกันเกินราว 80% ของกระแสสูงสุด (สำหรับ 15(45) คือราว 36 แอมป์) เพื่อกันเบรกเกอร์ตัดบ่อยและความร้อนสะสม — ตัวเลขนี้เป็นหลักเผื่อของช่าง ไม่ใช่กติกาการไฟฟ้า และเมนเบรกเกอร์ตามมาตรฐานจะตัดก่อนถึงเพดานมิเตอร์เสมอ

มิเตอร์ 15 แอมป์ ใช้สายเมนเบอร์อะไร

คำตอบที่ใช้กันทั่วไป: สายเมนทองแดง THW/IEC01 ขนาดอย่างน้อย 10 ตร.มม. (ตารางช่างส่วนใหญ่ใช้ 10–16 ตร.มม.) คู่กับเมนเบรกเกอร์ตามตารางมาตรฐาน — ตัวเลขนี้มาจากตารางเตรียมสายเมนที่ช่างไฟฟ้าใช้กันตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย (วสท.) ไม่ใช่ประกาศของการไฟฟ้า ขนาดจริงขึ้นกับวิธีเดินสาย (เดินลอย/ร้อยท่อ/ฝังดิน) ระยะทางจากเสาไฟถึงบ้าน และแรงดันตก — ระยะไกลต้องเผื่อใหญ่ขึ้น ช่วงที่พบบ่อยของขนาดอื่น: 5(15) ใช้ทองแดงราว 4–6 ตร.มม. · 30(100) ใช้ราว 35–50 ตร.มม. (สายอะลูมิเนียมต้องใหญ่กว่าทองแดงหนึ่งถึงสองขั้น)
สองข้อที่ห้ามข้าม: (1) ให้ช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาตเป็นผู้คำนวณและเดินสายตามตาราง วสท. ฉบับล่าสุด — คู่มือประชาชนของ กฟภ. ระบุชัดว่าผู้ขอใช้ไฟเป็นฝ่ายเดินสายเมนจากตัวบ้านถึงเสาไฟฟ้า และการเดินสายภายในต้อง “เป็นไปตามมาตรฐานที่วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยหรือที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคกำหนด” (2) การไฟฟ้าตรวจก่อนจ่ายไฟทุกราย — ถ้าสายเมน/เมนสวิตช์เล็กกว่ามาตรฐานของขนาดมิเตอร์ที่ขอ จะไม่ผ่านการตรวจจนกว่าจะแก้ไข ดังนั้นงบเปลี่ยนขนาดมิเตอร์ต้องรวมค่าสายเมนและตู้เมนที่อาจต้องเปลี่ยนด้วย

มิเตอร์ไฟฟ้า 5(15) 15(45) 30(100) ต่างกันยังไง เลขในวงเล็บคืออะไร

รูปแบบ A(B): A = กระแสใช้งานปกติ (พิกัด) · B = กระแสสูงสุดที่มิเตอร์รับได้ — ขนาดมาตรฐานของบ้านตามคู่มือ กฟภ. คือ 5(15), 15(45), 30(100) แอมป์ ทั้ง 1 เฟสและ 3 เฟส (ฝั่ง กฟน. มีถึง 50(150) และขนาดใหญ่กว่านั้นสำหรับอาคาร) กำลังไฟโดยประมาณคิดจาก P = V × I ที่ ~220 โวลต์ต่อเฟส:

ตารางขนาดมิเตอร์บ้าน กระแส และโหลดโดยประมาณ
ขนาดมิเตอร์กระแสปกติ / สูงสุดโหลดสูงสุด ≈ (kW)เหมาะกับ
5(15) A · 1 เฟส5 / 15 แอมป์≈ 3.3ห้องเช่า/บ้านเล็ก ไฟไม่กี่ดวง แอร์เล็ก 1 ตัว — ไม่เหมาะกับเครื่องทำน้ำอุ่น
15(45) A · 1 เฟส15 / 45 แอมป์≈ 9.9มาตรฐานบ้านทั่วไป (กฟน.) — แอร์ 3–4 ตัว + น้ำอุ่น 1 จุด ที่ไม่เปิดพร้อมกันหมด
30(100) A · 1 เฟส30 / 100 แอมป์≈ 22บ้านใหญ่ โหลดสูง น้ำอุ่นหลายจุด หรือมี EV Charger แบบติดผนัง
3 เฟส 15(45)–30(100) Aต่อเฟส 15–30 / 45–100 แอมป์≈ 29.7 ขึ้นไป (รวม 3 เฟส)บ้านหลังใหญ่มาก แอร์หลายตัว จุดชาร์จ EV หลายจุด หรืออุปกรณ์ 3 เฟส (แนวทาง กฟน.)

ขนาดมิเตอร์ไม่ได้เปลี่ยนราคาค่าไฟต่อหน่วย — อัตราขึ้นกับประเภทผู้ใช้ไฟและจำนวนหน่วย (โครงสร้างอัตราค่าไฟบ้าน) และไม่มี “อัตรา 3 เฟส” แยกต่างหาก (อ่านเรื่องค่าไฟ 3 เฟส) ส่วนตัวเลข kW ในตารางเป็นค่าคำนวณจาก P = V × I เพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่สเปกทางการของการไฟฟ้า — บนจานหน้าปัดมิเตอร์จริงจะพิมพ์ขนาดไว้ อ่านวิธีดูได้ที่วิธีอ่านมิเตอร์ไฟฟ้า

คำนวณโหลดบ้านเองยังไง ให้รู้ว่ามิเตอร์พอไหม (4 ขั้นตอน)

ใช้วิธีบวกกำลังวัตต์แบบเดียวกับที่ช่างใช้ประเมินเบื้องต้น — ผลลัพธ์คือกระแสโหลดพร้อมกันสูงสุดของบ้านคุณ เอาไปเทียบกับตารางขนาดมิเตอร์ด้านบนได้ทันที:

  1. ลิสต์อุปกรณ์กำลังสูงทั้งหมด

    จดกำลังวัตต์จากฉลาก/เนมเพลตของอุปกรณ์ตัวหลัก: แอร์ทุกตัว เครื่องทำน้ำอุ่นทุกจุด เตาไฟฟ้า/เตาอบ ไมโครเวฟ กาต้มน้ำ เครื่องซักผ้า-อบผ้า ปั๊มน้ำ และ EV Charger (ถ้ามี) — อุปกรณ์เล็ก (ไฟ ทีวี ตู้เย็น พัดลม) รวมเผื่อเป็นก้อนราว 500–1,000 วัตต์

  2. เลือกเฉพาะชุดที่ “เปิดพร้อมกันจริง”

    นึกภาพช่วงพีกจริงของบ้าน เช่น หัวค่ำ: แอร์ 3 ตัว + น้ำอุ่น 1 เครื่อง + ครัว 1 อย่าง — ไม่ต้องบวกทุกเครื่องในบ้าน เพราะไม่มีบ้านไหนเปิดครบพร้อมกัน แต่ต้องซื่อสัตย์กับพฤติกรรมจริง (ถ้ามี EV Charger ตั้งเวลาชาร์จกลางคืน ให้คิดรวมกับแอร์ห้องนอนที่เปิดทั้งคืน)

  3. รวมวัตต์แล้วหารด้วย ~220

    กระแสรวม (แอมป์) ≈ วัตต์รวมของชุดพร้อมกัน ÷ 220 เช่น 2×1,200 + 1,800 + 4,500 + 1,000 (เบ็ดเตล็ด) = 9,700 วัตต์ ÷ 220 ≈ 44 แอมป์

  4. เทียบกับกระแสสูงสุดของมิเตอร์ + เผื่ออนาคต

    ถ้าผลลัพธ์จ่อเพดาน (เช่น 44 จาก 45 แอมป์) หรือกำลังจะซื้อเครื่องใหม่กำลังสูงในปีหน้า ให้วางแผนอัปไซซ์เลย — และให้ช่างไฟฟ้าตรวจว่าเมนเบรกเกอร์กับสายเมนเดิมรับได้จริง เพราะสองอย่างนั้นคือจุดที่ร้อน/ตัดก่อนมิเตอร์เสมอ

เมื่อไหร่ควรอัปเป็น 30(100) หรือไป 3 เฟส

เบรกเกอร์เมนตัดบ่อยช่วงใช้ไฟพร้อมกัน (หัวค่ำ/เช้าตรู่) ทั้งที่ช่างตรวจแล้วไม่มีไฟรั่ว — สัญญาณคลาสสิกว่าโหลดพร้อมกันชนเพดานระบบเดิม

กำลังจะติด EV Charger แบบติดผนัง — เครื่องชาร์จบ้านทั่วไปกินกระแสต่อเนื่อง 16–32 แอมป์ตามสเปกเครื่อง ซึ่งกินสัดส่วนใหญ่ของ 15(45) ทันที (ดูหัวข้อ EV ด้านล่าง)

เพิ่มเครื่องทำน้ำอุ่น/เครื่องใช้กำลังสูงอีกจุด — น้ำอุ่น 4,500–6,000 วัตต์ตัวเดียวคือ 20–27 แอมป์ สองจุดพร้อมกันแทบเต็ม 15(45) โดยยังไม่นับแอร์

บ้านใหญ่/รีโนเวตเพิ่มแอร์หลายตัว หรือมีอุปกรณ์ 3 เฟส — แนวทาง กฟน.: บ้านขนาดใหญ่ ใช้ไฟมาก มีจุดชาร์จ EV หลายจุด เหมาะกับระบบ 3 เฟส (380–400 โวลต์ 4 สาย) ซึ่งเฉลี่ยโหลดออก 3 เฟสและชาร์จ EV ได้เร็วกว่า (กฟน. ระบุ 1 เฟสชาร์จราว 6–8 ชม. เทียบ 3 เฟสราว 2–3 ชม.) และรองรับโซลาร์ได้เกิน 10 กิโลวัตต์ เทียบกับราว 5 กิโลวัตต์บน 1 เฟส

ค่าไฟต่อหน่วยไม่ได้ถูกลงหรือแพงขึ้นตามขนาดมิเตอร์หรือจำนวนเฟส — สิ่งที่ต่างคือค่าธรรมเนียมครั้งเดียวและงานสายเมน อ่านเรื่อง “ไม่มีอัตรา 3 เฟสแยก” แบบเต็ม ๆ ที่ค่าไฟ 3 เฟส หน่วยละกี่บาท

ชาร์จรถ EV ที่บ้าน ต้องเปลี่ยนขนาดมิเตอร์ไหม

ขึ้นกับวิธีชาร์จ: ชาร์จผ่านสายพกพากำลังต่ำกับแบตเตอรี่เล็ก กฟน. ระบุว่าระบบ 1 เฟสทำได้แต่ใช้เวลาราว 6–8 ชั่วโมง ส่วน Wall Charger ตัวเป็น ๆ (ตามสเปกทั่วไป 16–32 แอมป์ต่อเนื่อง ≈ 3.7–7.4 กิโลวัตต์) เมื่อบวกกับโหลดบ้านเดิมมักเกินความเหมาะสมของ 15(45) — เส้นทางที่ใช้กันคือ อัปเป็น 30(100) 1 เฟส หรือเปลี่ยนเป็น 3 เฟส 15(45) (แนวทางเดียวกับที่ กฟน. อธิบายเรื่องบ้าน 1 เฟส/3 เฟส) โดย กฟน. มีช่องทางเฉพาะ “ขอใช้ไฟฟ้า EV บ้านอยู่อาศัย” ใน MEA e-Service และอีกทางเลือกคือขอมิเตอร์ลูกที่สองแยกสำหรับ EV ในบ้านเลขที่เดียว (เงื่อนไขมิเตอร์ 2 ลูก)
ค่าไฟจากการชาร์จกลางคืนถูกลงได้อีกด้วยมิเตอร์ TOU — คุ้มไหม กี่เดือนคืนทุน มีคำนวณละเอียดที่ชาร์จรถ EV ที่บ้าน คุ้มกับมิเตอร์ TOU ไหม (หน้านั้นเป็นเจ้าของเรื่อง TOU — หน้านี้ดูเฉพาะเรื่องขนาดมิเตอร์)

เปลี่ยนขนาดมิเตอร์ ทำยังไง (ฉบับย่อ)

ยื่น “ขอเพิ่ม/ลดขนาดมิเตอร์” กับการไฟฟ้าเจ้าของพื้นที่: กฟน. (MEA) ผ่าน MEA e-Service หรือ 1130 · กฟภ. (PEA) ผ่านแอป PEA Smart Plus (เมนูขอใช้บริการออนไลน์ — ระบุ “เพิ่มลดขนาดมิเตอร์” ไว้ชัดเจน), เว็บ e-Service หรือสำนักงานการไฟฟ้าใกล้บ้าน ลำดับงานคือ ยื่นคำขอ+เอกสาร → ชำระค่าธรรมเนียมตามขนาดใหม่ → ช่างของคุณปรับสายเมน/ตู้เมนให้ได้มาตรฐานขนาดใหม่ → การไฟฟ้าเข้าตรวจแล้วสับเปลี่ยนมิเตอร์ เอกสาร ตารางค่าธรรมเนียมรายขนาด และจำนวนวันดำเนินการ ดูฉบับเต็มที่ขอมิเตอร์ไฟฟ้า ราคาเท่าไหร่ + ขั้นตอน — ส่วนบ้านที่เพิ่งถูกเปลี่ยนเป็นมิเตอร์ดิจิตอลแล้วสงสัยเรื่องบิล อ่านมิเตอร์ดิจิตอล เปลี่ยนแล้วค่าไฟแพงขึ้นจริงไหม

บ้านที่ยังใช้มิเตอร์ 5(15) และได้สิทธิไฟฟรี 50 หน่วย ควรรู้ว่าแนวทางตอบ FAQ ของ กฟภ. ผูกสิทธินั้นกับอัตรา 1115 ซึ่งระบุ “ขนาดมิเตอร์ 5(15) แอมป์” และการใช้ไฟไม่เกิน 50 หน่วยติดต่อกัน 3 เดือน — ก่อนอัปไซซ์ให้ยืนยันผลกระทบกับ 1129 (เงื่อนไขไฟฟรี 50 หน่วยฉบับเต็ม)

เกี่ยวกับผู้เขียน

เรียบเรียงโดยทีม CapSolar ภายใต้การดูแลของ Frank Lee (ผู้ก่อตั้ง) — CapSolar เป็นผู้ให้บริการโซลาร์ EPC/PPA เชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมในไทย ที่สรุปเรื่องมิเตอร์ ระบบไฟ และระเบียบการไฟฟ้าจากแหล่งทางการ เพื่อให้เจ้าของบ้านและธุรกิจตัดสินใจเรื่องพลังงานได้ง่ายขึ้น

FAQ

เลข 15 คือกระแสใช้งานปกติ (พิกัด) ไม่ใช่เพดาน — มิเตอร์ 15(45) ออกแบบให้รับได้ถึง 45 แอมป์ จึงใช้เกิน 15 แอมป์ได้ตามปกติ สิ่งที่ควรระวังคืออย่าให้โหลดพร้อมกันจ่อเพดาน 45 นาน ๆ (แนวเผื่อของช่างคือราว 80%) และเมนเบรกเกอร์กับสายเมนต้องได้มาตรฐานของขนาดมิเตอร์ ซึ่งจะตัดวงจรก่อนถึงจุดอันตรายเสมอ

บทความที่เกี่ยวข้อง

ขอมิเตอร์ไฟฟ้า ราคา + ขั้นตอน

ค่าธรรมเนียมรายขนาด เอกสาร และจำนวนวัน

ค่าไฟ 3 เฟส หน่วยละกี่บาท

ทำไมไม่มีอัตรา 3 เฟสแยก และค่าขอไฟ 3 เฟส

ชาร์จ EV ที่บ้าน คุ้มกับมิเตอร์ TOU ไหม

ค่าไฟต่อการชาร์จ และจุดคุ้มทุน TOU

มิเตอร์ดิจิตอล/สมาร์ทมิเตอร์

เปลี่ยนแล้วค่าไฟแพงขึ้นจริงไหม เช็กยังไง

โหลดใหญ่ระดับโรงงาน? นั่นคือขนาดที่โซลาร์เริ่มคุ้มจริง

บ้านคิดเป็นแอมป์ แต่โรงงานคิดเป็นร้อยกิโลวัตต์ — ถ้าอาคารหรือโรงงานของคุณจ่ายค่าไฟหลักหมื่นถึงหลักแสนต่อเดือน CapSolar ประเมินฟรีจากบิลจริงว่า EPC หรือ PPA ลดต้นทุนต่อหน่วยได้เท่าไร

ปรึกษาฟรีหรือโทร +66 2 124 5414