ไฟดับทำไงดี? แจ้งที่ไหน เช็คประกาศดับไฟ ของพังเคลมได้ไหม
เบอร์และแอปที่ใช้แจ้งไฟดับของ กฟน./กฟภ. วิธีเช็คว่าเป็นการดับไฟตามแผนหรือเหตุขัดข้อง กรอบเวลาที่การไฟฟ้า "ต้อง" จ่ายไฟคืนตามมาตรฐาน กกพ. และคำตอบตรง ๆ ว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าพังเพราะไฟดับ-ไฟกระชากเรียกร้องอะไรได้บ้าง — ทุกตัวเลขอ้างอิงเอกสารทางการ ไม่มีตัวเลขที่เดาเอง
ไฟดับให้ทำ 3 อย่างตามลำดับ: ①เช็กว่าดับเฉพาะบ้านเราหรือทั้งซอย (มองไฟบ้านข้าง ๆ / ไฟถนน แล้วดูเบรกเกอร์ตัวเมน) ②แจ้งการไฟฟ้าทันที — กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ โทร กฟน. 1130 ตลอด 24 ชม. หรือแอป MEA Smart Life · ต่างจังหวัด โทร กฟภ. 1129 ตลอด 24 ชม. หรือแอป PEA Smart Plus ③เช็กประกาศดับไฟ ว่าเป็นงานตามแผนที่แจ้งล่วงหน้าหรือไม่ ตามมาตรฐานที่ กกพ. กำหนด ไฟดับเป็นวงกว้างต้องจ่ายไฟคืนภายใน 3 ชม. (เขต กฟน.) / 4 ชม. (เขต กฟภ.) ไฟดับเฉพาะบ้านภายใน 24 ชม. ส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้าที่พัง ไม่มี "ตารางค่าชดเชย" ในเอกสารทางการใด ๆ — เรียกร้องได้ตามหลักละเมิดเมื่อพิสูจน์ได้ว่าเกิดจากความบกพร่องของการไฟฟ้า และพิจารณาเป็นรายกรณี (รายละเอียดด้านล่าง)
แจ้งไฟดับการไฟฟ้านครหลวง (แจ้งไฟดับ กทม. นนทบุรี สมุทรปราการ) ทำยังไง?
แจ้งไฟดับ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (ต่างจังหวัด) โทรเบอร์อะไร?
| ช่องทาง | กฟน. (MEA) — กทม. นนทบุรี สมุทรปราการ | กฟภ. (PEA) — อีก 74 จังหวัด |
|---|---|---|
| โทรศัพท์ | 1130 ตลอด 24 ชม. | 1129 ตลอด 24 ชม. |
| แอปทางการ | MEA Smart Life → เมนู "แจ้งไฟดับ" (แนบรูปได้) | PEA Smart Plus → แจ้งปัญหาไฟฟ้าขัดข้อง |
| LINE | MEA Connect (@MEAthailand) | @PEAThailand |
| เว็บ / อีเมล | MEA e-Service · callcenter@mea.or.th | chat.pea1129.com · 1129@pea.co.th |
| ประกาศดับไฟล่วงหน้า | หน้า "ประกาศดับไฟ" บน mea.or.th + แจ้งเตือนรายบุคคลในแอป | eservice.pea.co.th/PowerOutage (ค้นตามจังหวัด) + แจ้งเตือนในแอป |
ไม่แน่ใจว่าบ้านอยู่เขตไหน: กฟน. ดูแลเฉพาะ กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ ที่เหลือทั้งประเทศเป็น กฟภ. — อ่านความต่างของสองการไฟฟ้าได้ที่กฟภ. vs กฟน.
ไฟดับทั้งหมู่บ้าน กับไฟดับบ้านเดียว ต่างกันยังไง — เช็กอะไรก่อนโทร?
- ก่อนโทร เตรียมข้อมูล: ที่อยู่/หมู่บ้าน/ซอย, เลขบัญชีแสดงสัญญา (CA) หรือรหัสเครื่องวัดจากบิล, เบอร์ติดต่อกลับ, อาการ (ดับหมด / ไฟหรี่ / มีเสียงระเบิดหรือประกายไฟที่เสา) และตอบให้ได้ว่าดับเฉพาะบ้านหรือเป็นวงกว้าง — ขั้นตอนรับแจ้งของ กฟภ. ระบุว่าเจ้าหน้าที่จะถามเรื่องเหล่านี้เพื่อจ่ายงานให้ทีมแก้ไฟ
- อย่าแตะสายไฟที่ขาดตกพื้นหรือเสาล้มเด็ดขาด ถ้าเห็นให้กันคนออกห่างและแจ้ง 1130/1129 ทันที (แอป MEA Smart Life ให้ถ่ายรูปจุดเกิดเหตุแนบได้) — นี่คือกรณีที่การไฟฟ้าอยากได้รายงานจากคุณมากที่สุด
- ระหว่างรอไฟมา ปิดสวิตช์เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีมอเตอร์/คอมเพรสเซอร์ (แอร์ ตู้เย็น ปั๊มน้ำ) และถอดปลั๊กคอมพิวเตอร์ ทีวี เราเตอร์ เพราะจังหวะไฟกลับมาคือจังหวะที่แรงดันแกว่งได้ — สาเหตุของ "ไฟดับแล้วของพัง" ส่วนใหญ่อยู่ตรงนี้ ไม่ใช่ตอนดับ (อ่านต่อที่หน้าไฟตก ไฟกระชาก)
มาตรฐานที่การไฟฟ้า "ต้อง" ทำได้ (ระเบียบ กกพ. 2558 + มาตรฐานคุณภาพบริการ กฟภ. 2567)
ระเบียบ กกพ. ว่าด้วยมาตรฐานการให้บริการ (ใบอนุญาตจำหน่ายไฟฟ้า พ.ศ. 2558) ซึ่งบังคับทั้ง กฟน. และ กฟภ. แยกเป็นสองกรณี: "ระบบจำหน่ายไฟฟ้าขัดข้อง" คือไฟดับวงกว้าง เช่น ทั้งหมู่บ้าน/ทั้งถนน ต้องจ่ายไฟคืนภายใน 3 ชั่วโมงในเขต กทม. นนทบุรี สมุทรปราการ และภายใน 4 ชั่วโมงในพื้นที่อื่น (ไม่น้อยกว่า 90% ของเหตุ) ส่วน "ไฟฟ้าดับ" คือดับเฉพาะราย ต้องแก้ไขได้ภายใน 24 ชั่วโมง 100% ทั้งสองพื้นที่ นับตั้งแต่ได้รับแจ้ง — ทั้งสองกรณีไม่รวมเหตุสุดวิสัย เอกสารมาตรฐานของ กฟภ. ปี 2567 ใช้ตัวเลขชุดเดียวกัน
เช็คประกาศดับไฟล่วงหน้าได้ที่ไหน และการไฟฟ้าต้องแจ้งก่อนกี่วัน?
ไฟดับ คอมพังไหม? เครื่องใช้ไฟฟ้าพังเพราะไฟดับ-ไฟกระชาก เคลมการไฟฟ้าได้ไหม?
ขั้นตอนเรียกร้องค่าเสียหายเครื่องใช้ไฟฟ้าจากการไฟฟ้า — 5 ขั้น
เรียงตามลำดับที่ทำให้เรื่องมีน้ำหนักที่สุด: หลักฐานต้องเกิดก่อน การพิสูจน์สาเหตุต้องมาจากคนกลาง และทุกอย่างต้องเป็นลายลักษณ์อักษร
เก็บหลักฐานทันทีในวันเกิดเหตุ
ถ่ายรูป/วิดีโอเครื่องที่พัง ร่องรอยไหม้ จอมิเตอร์ และสภาพหน้าบ้าน จดวัน-เวลาที่ไฟดับ/ไฟกระชาก ถามเพื่อนบ้านว่าของพังเหมือนกันไหม (หลายบ้านพังพร้อมกัน = สัญญาณว่าเหตุอยู่ฝั่งระบบจำหน่าย) และโทรแจ้ง 1130/1129 ในวันนั้น เพื่อให้มีบันทึกรับแจ้งที่ระบุเวลา
ให้ช่างประเมินและออกเอกสารสาเหตุ
ส่งเครื่องให้ศูนย์บริการหรือช่างที่มีใบอนุญาตตรวจ ขอใบประเมินซ่อม/ใบเสนอราคาที่ระบุสาเหตุ (เช่น "บอร์ดไหม้จากแรงดันเกิน") เก็บใบเสร็จทุกบาทที่จ่ายไป เอกสารจากคนกลางคือสิ่งที่ทำให้คำร้องต่างจากคำบอกเล่า
ยื่นคำร้องเป็นหนังสือที่การไฟฟ้าในพื้นที่
ยื่นที่การไฟฟ้านครหลวงเขต หรือสำนักงาน กฟภ. ในพื้นที่ พร้อมสำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน/หลักฐานผู้ใช้ไฟ บิลค่าไฟ รูปถ่าย ใบประเมินช่าง และเลขที่รับแจ้งจากขั้นที่ 1 — ฝั่ง กฟน. ยังยื่นร้องเรียนและติดตามสถานะผ่านแอป MEA Smart Life ได้ ส่วนการไฟฟ้าจะส่งช่างตรวจว่าเหตุเกิดจากอุปกรณ์ของการไฟฟ้า ระบบในบ้าน หรือเหตุสุดวิสัย ขอสำเนาผลตรวจไว้ด้วย
รอผลพิจารณา — เป็นรายกรณี ไม่มีตารางตายตัว
ถ้าผลตรวจชี้ว่าเหตุอยู่ฝั่งการไฟฟ้า การชดใช้มักเป็นค่าซ่อมตามจริงหรือมูลค่าเครื่องตามสภาพ ตามที่การไฟฟ้าแต่ละแห่งพิจารณา — เราไม่ใส่ตัวเลขแทนเพราะไม่มีเอกสารสาธารณะกำหนด ระหว่างนี้ใช้สิทธิ์ตามระเบียบ กกพ.: ข้อร้องเรียนเป็นหนังสือต้องได้รับคำตอบภายใน 30 วันทำการ (100%) และทางโทรศัพท์ต้องได้รับการตอบสนองภายใน 10 นาที (ไม่น้อยกว่า 90%)
ถูกปฏิเสธหรือเงียบ → ร้อง กกพ. / สคบ. / ศาลผู้บริโภค
สำนักงาน กกพ. รับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับบริการไฟฟ้า (Call Center 1204) · สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค สายด่วน 1166 · และคดีผู้บริโภคฟ้องได้เองที่ศาลโดยไม่เสียค่าธรรมเนียมศาลในชั้นต้น — ใช้หลักฐานชุดเดียวกับขั้นที่ 1–3 ระเบียบ กกพ. ยังให้การไฟฟ้าต้องเก็บข้อมูลผลการดำเนินงานย้อนหลังไม่น้อยกว่า 5 ปี จึงขอตรวจสอบย้อนหลังได้
ไฟดับบ่อย ควรเตรียมอะไรไว้ที่บ้าน? (คำแนะนำทางการ ไม่ใช่โฆษณาสินค้า)
- สายดิน + อุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก (SPD): กฟน. ร่วมกับ ปภ. แนะนำให้ "ป้องกันอุปกรณ์ไฟฟ้าจากฟ้าผ่าและไฟกระชาก โดยติดตั้งระบบสายดินและอุปกรณ์ป้องกันไฟกระชาก" เป็นข้อแรก ๆ ของความปลอดภัยช่วงพายุฤดูร้อน — งานของช่างไฟที่มีใบอนุญาต ไม่ใช่ของซื้อมาเสียบเอง
- ถอดปลั๊กตอนฝนฟ้าคะนอง: คำแนะนำฤดูฝนของ กฟน. ข้อ 2 คือ "ถอดปลั๊กอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ไม่จำเป็นขณะฝนฟ้าคะนอง เพื่อป้องกันแรงดันไฟฟ้ากระชาก" และ กฟภ. แนะ "ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าทันทีเมื่อเกิดไฟตก / ถอดปลั๊กหลังใช้งานเสมอ" — ฟรี และกันของพังได้มากกว่าอุปกรณ์ใด ๆ
- UPS สำหรับคอม/เราเตอร์/กล้องวงจรปิด: กฟภ. อธิบายว่า UPS "จ่ายพลังงานต่อเมื่อเจอปัญหาไฟดับ ไฟกระชาก หรือไฟตก เพื่อควบคุมแรงดันไม่ให้เกิดการกระชากจนเครื่องใช้ไฟฟ้าเสียหาย" — เลือกขนาดตามโหลดที่จะต่อจริง ไม่ต้องทั้งบ้าน
- เครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/ELCB) + ปิดตู้เย็นไว้: กฟน. แนะนำติดตั้งสายดินและเครื่องตัดไฟรั่วเพื่อตัดไฟอัตโนมัติเมื่อไฟรั่วโดยเฉพาะจุดชื้น ส่วนตู้เย็น/ตู้แช่ระหว่างไฟดับให้ปิดฝาไว้ — เปิดบ่อยความเย็นหาย และอย่าเสียบเครื่องปั่นไฟเข้าปลั๊กบ้านโดยตรงเด็ดขาด (ย้อนไฟเข้าระบบ อันตรายต่อช่างที่กำลังแก้ไฟ) ถ้าจะใช้ต้องให้ช่างทำสวิตช์สับเปลี่ยนแหล่งจ่าย
- สำหรับกิจการ/โรงงาน ต้นทุนของไฟดับเป็นอีกเรื่องและใหญ่กว่ามาก — ตัวเลขความเสียหายต่อชั่วโมงและทางเลือกโซลาร์+แบตเตอรี่สำรองอยู่ที่หน้าไฟดับโรงงานเสียหายเท่าไหร่ หน้านี้ไม่พูดเรื่องนั้นซ้ำ
หน้านี้ตอบเรื่อง "ไฟดับจากเหตุขัดข้อง" — "โดนตัดไฟเพราะค้างค่าไฟ" อยู่อีกหน้า
ใครเขียนหน้านี้
เรียบเรียงโดยทีม CapSolar ผู้ให้บริการโซลาร์ภาคธุรกิจในไทย ตรวจทานโดย Frank Lee (Founder) ทุกตัวเลขและกติกาในหน้านี้อ้างอิงระเบียบ/ประกาศ กกพ. เอกสารมาตรฐาน กฟภ. และหน้าทางการของ กฟน./กฟภ. ที่ตรวจการเข้าถึงแล้ว ณ ส.ค. 2569 (ลิงก์ท้ายหน้า) จุดที่เอกสารสาธารณะไม่ระบุ — โดยเฉพาะจำนวนเงินชดเชยเครื่องใช้ไฟฟ้า — เราเขียนตรง ๆ ว่าไม่ระบุ ไม่มีตัวเลขที่แต่งขึ้นเอง
FAQ
อ่านต่อ
ไฟตก ไฟกระชาก เกิดจากอะไร
สาเหตุ วิธีเช็กเอง และเมื่อไหร่ต้องขอเพิ่มมิเตอร์/หม้อแปลง
ค้างค่าไฟกี่วันโดนตัดไฟ
ใบเตือน ผ่อนผัน ต่อไฟกลับ — คนละเรื่องกับไฟดับจากเหตุขัดข้อง
ไฟดับโรงงานเสียหายเท่าไหร่
ต้นทุนต่อชั่วโมง และโซลาร์+แบตเตอรี่สำรองสำหรับกิจการ
วันหยุดการไฟฟ้า
สำนักงานปิดวันไหน — คนละเรื่องกับประกาศดับไฟ
กิจการของคุณหยุดทุกครั้งที่ไฟดับ?
สำหรับโรงงานและอาคารธุรกิจ โซลาร์+แบตเตอรี่ช่วยทั้งลดค่าไฟและสำรองไฟ — CapSolar ประเมินฟรี ไม่มีข้อผูกมัด