เปลี่ยนมิเตอร์ TOU คุ้มไหม? คำนวณจุดคุ้มทุนก่อนตัดสินใจ (2569)
TOU ทำให้ค่าไฟช่วง Off-Peak (กลางคืน/วันหยุด) ถูกลงมาก แต่ช่วง On-Peak (กลางวันวันธรรมดา) แพงขึ้นมาก จะ “คุ้ม” หรือ “ขาดทุน” ขึ้นกับว่าคุณใช้ไฟช่วงไหนมากกว่ากัน หน้านี้คำนวณจุดคุ้มทุนให้ พร้อมตัวอย่างบ้านที่คุ้มและไม่คุ้ม เพื่อให้คุณตัดสินใจจากตัวเลขจริง ไม่ใช่การเดา
เปลี่ยนมิเตอร์ TOU จะ “คุ้ม” ก็ต่อเมื่อคุณใช้ไฟส่วนใหญ่ราว 60% ขึ้นไปในช่วง Off-Peak (กลางคืน 22:00–09:00 วันธรรมดา และวันเสาร์–อาทิตย์/วันหยุดทั้งวัน) เพราะ TOU คิดค่าไฟ Off-Peak ถูกกว่าอัตราปกติทุกขั้น (2.6369 บาท/หน่วย) แต่คิดค่า On-Peak (กลางวันวันธรรมดา) แพงกว่าอัตราปกติทุกขั้น (5.7982 บาท/หน่วย) บ้านที่ชาร์จรถ EV กลางคืนหรือใช้ไฟหนักช่วงดึก/วันหยุด มักคุ้ม ส่วนบ้านที่ทำงานที่บ้าน/เปิดแอร์ทั้งวันกลางวัน มักขาดทุน ก่อนตัดสินใจ ดูตารางอัตรา TOU เต็ม ๆ เทียบกับค่าไฟบ้านอัตราปกติ แล้วคำนวณจุดคุ้มทุนตามด้านล่างนี้
TOU ต่างจากค่าไฟปกติยังไง? (จุดชี้ขาดในหนึ่งประโยค)
มิเตอร์ปกติคิดค่าไฟตามจำนวนหน่วยแบบขั้นบันได ไม่สนใจเวลา ส่วน TOU คิดคนละอัตราตามช่วงเวลา จุดชี้ขาดคือ: TOU ทำให้ไฟกลางคืน/วันหยุดถูกลงมาก (2.64 บาท/หน่วย ถูกกว่าอัตราปกติทุกขั้น) แต่ทำให้ไฟกลางวันวันธรรมดาแพงขึ้นมาก (5.80 บาท/หน่วย แพงกว่าอัตราปกติทุกขั้น) คุณจะคุ้มก็ต่อเมื่อย้ายการใช้ไฟไป Off-Peak ได้มากพอ ดูอัตราต่อหน่วยและช่วงเวลาแบบละเอียดที่ตารางอัตรา TOU On/Off-Peak และเช็กว่าวันไหน/ชั่วโมงไหนเป็น Off-Peak
อัตราข้างต้นเป็นค่าพลังงานก่อนบวก Ft (+0.1623 บาท/หน่วย งวด พ.ค.–ส.ค. 2569) และ VAT 7% ซึ่งบวกเท่ากันทั้ง TOU และอัตราปกติ จึงไม่เปลี่ยนว่า “แบบไหนคุ้มกว่า” ค่าบริการรายเดือนของ TOU คือ 24.62 บาท
คุ้มเมื่อไหร่? กฎ “ใช้ไฟกลางคืน ~60%”
หลักคิดง่าย ๆ: ทุกหน่วยที่ย้ายไป Off-Peak คุณประหยัดได้ประมาณ 1.3–1.4 บาท แต่ทุกหน่วยที่ยังอยู่ On-Peak คุณจ่ายแพงขึ้นประมาณ 1.8 บาท ดังนั้นจุดคุ้มทุนอยู่ที่ราว 57% ของหน่วยต้องอยู่ในช่วง Off-Peak — เพื่อความปลอดภัยจึงมักพูดกันว่า ต้องใช้ไฟ Off-Peak ราว 60% (โดยประมาณ) ขึ้นไปถึงจะเริ่มคุ้ม (นี่คือกฎหยาบ ๆ ไม่ใช่ตัวเลขทางการ ตัวเลขจริงขึ้นกับว่าบ้านคุณใช้ไฟกี่หน่วยและอยู่ในขั้นราคาไหน) และนี่ยังเป็นแค่จุดคุ้มทุน “ค่าไฟ” เท่านั้น ยังไม่รวมค่าเปลี่ยนมิเตอร์ที่ต้องจ่ายครั้งเดียว บ้านที่ใช้ไฟน้อย (ต่ำกว่า 150 หน่วย/เดือน) อัตราปกติมักถูกอยู่แล้ว (2.3–3.7 บาท) จึงมัก ไม่ควรเปลี่ยน
ตัวอย่างคำนวณ — บ้านที่คุ้ม vs บ้านที่ไม่คุ้ม
สมมติทั้งสองบ้านใช้ไฟ 500 หน่วย/เดือนเท่ากัน ต่างกันแค่ “ใช้ตอนไหน” (คิดเฉพาะค่าพลังงาน ยังไม่รวม Ft/VAT ที่บวกเท่ากันทั้งคู่) เทียบกับอัตราปกติบ้าน >150 หน่วย (3.2484 / 4.2218 / 4.4217):
บ้าน A — คุ้ม (ใช้ไฟกลางคืน/วันหยุดเยอะ เช่น มี EV)
ใช้ไฟ 70% Off-Peak (350 หน่วย) / 30% On-Peak (150 หน่วย):
• TOU = 350×2.6369 + 150×5.7982 = 922.9 + 869.7 = 1,792.6 บาท
• อัตราปกติ (500 หน่วย) = 150×3.2484 + 250×4.2218 + 100×4.4217 = 1,984.9 บาท
• ประหยัดราว 192 บาท/เดือน → ค่าเปลี่ยนมิเตอร์ MEA 3,350 บาท คืนทุนราว 17–18 เดือน หลังจากนั้นประหยัดล้วน ๆ (ถ้าชาร์จ EV กลางคืน สัดส่วน Off-Peak มักสูงถึง 75–85% คืนทุนเร็วกว่านี้)
บ้าน B — ไม่คุ้ม (ทำงานที่บ้าน/ใช้ไฟกลางวันเยอะ)
ใช้ไฟ 30% Off-Peak (150 หน่วย) / 70% On-Peak (350 หน่วย):
• TOU = 150×2.6369 + 350×5.7982 = 395.5 + 2,029.4 = 2,424.9 บาท
• อัตราปกติ (500 หน่วย) = 1,984.9 บาท (เท่าเดิม)
• TOU แพงกว่าราว 440 บาท/เดือน → บ้านแบบนี้ควรอยู่กับมิเตอร์ปกติ เปลี่ยนไป TOU จะขาดทุนทุกเดือน แถมเสียค่าเปลี่ยนมิเตอร์ 3,350 บาทไปฟรี ๆ
อยากคำนวณของบ้านคุณเอง? ลองใส่ตัวเลขที่ วิธีคิดค่าไฟฟ้า + เครื่องคำนวณ
ใครควรเปลี่ยน / ใครไม่ควร
สรุปสั้น ๆ เอาไปเช็กตัวเองก่อนตัดสินใจ:
ชาร์จรถ EV ที่บ้านตอนกลางคืน — EV กินไฟมาก ตั้งชาร์จหลัง 22:00 ทุกคืน สัดส่วน Off-Peak พุ่งสูง TOU คุ้มชัดเจน
ใช้ไฟหนักช่วงดึกหรือวันหยุด — เปิดแอร์ทั้งคืน กลับบ้านดึก อยู่บ้านใช้ไฟมากเสาร์–อาทิตย์ (Off-Peak ทั้งวัน)
ตั้งเวลาเครื่องใช้ไฟได้ — ซักผ้า อบผ้า ปั๊มน้ำ ฮีตเตอร์ เครื่องอุ่นน้ำ ตั้ง timer ให้ทำงานหลัง 22:00 หรือวันหยุด
ไม่ควรเปลี่ยนถ้า: บ้านใช้ไฟหนักช่วงกลางวันวันธรรมดา (ทำงานที่บ้าน เปิดแอร์ทั้งวัน มีผู้สูงอายุ/เด็กเล็กอยู่บ้านกลางวัน) หรือใช้ไฟน้อย (ต่ำกว่า 150 หน่วย/เดือน อัตราปกติถูกอยู่แล้ว) — บ้านแบบนี้กลางวันคือ On-Peak ที่ TOU แพงกว่ามิเตอร์ปกติ การ ติดโซลาร์หลังคา มักคุ้มกว่าเปลี่ยน TOU เพราะแดดกลางวันตรงกับช่วง On-Peak พอดี ผลิตไฟใช้เองลดหน่วยที่ต้องซื้อแพงที่สุด ดู Net Metering / ขายไฟคืน ประกอบ
ค่าเปลี่ยนมิเตอร์ + คืนทุนกี่เดือน
การเปลี่ยนมิเตอร์เดิมมาเป็นอัตรา TOU มีค่าใช้จ่ายครั้งเดียว — สำหรับ MEA (กรุงเทพฯ–นนทบุรี–สมุทรปราการ) ค่าบริการขอเปลี่ยนเป็นอัตรา TOU (รวม VAT แล้ว) คือ มิเตอร์บ้านทั่วไป (ต่ำกว่า 50(150)A) ~3,350 บาท และ ขนาด 50(150)–400A ~4,600 บาท (ค่านี้ MEA ลดลงกว่า 50% มีผลตั้งแต่ 16 ต.ค. 2568) เมื่อรู้ค่าเปลี่ยนแล้ว เอามาหารด้วยเงินที่ประหยัดได้ต่อเดือนจะได้ระยะคืนทุน เช่น บ้าน A ข้างบนประหยัด ~192 บาท/เดือน → คืนทุน ~17–18 เดือน สำหรับ PEA (ต่างจังหวัด) อัตราต่างออกไป — โทรยืนยัน 1129 ตัวเลขทั้งหมดเป็นไปตามประกาศและอาจเปลี่ยนได้ ตรวจสอบล่าสุดที่ MEA 1130 / PEA 1129 / erc.or.th
เปลี่ยนแล้วเปลี่ยนกลับได้ไหม?
ได้ — อัตรา TOU เป็นทางเลือกโดยสมัครใจ ถ้าเปลี่ยนแล้วพบว่าไม่คุ้ม สามารถยื่นขอกลับไปใช้อัตราปกติกับการไฟฟ้าได้ แต่การเปลี่ยนกลับก็มีค่าบริการอีกครั้ง จึงไม่ควรสลับไปมาบ่อย ๆ ควรตัดสินใจจากรูปแบบการใช้ไฟที่ค่อนข้างคงที่ ไม่ใช่จากบิลเดือนเดียว ค่าบริการเปลี่ยนกลับและระยะเวลาที่แน่นอนเป็นไปตามประกาศของการไฟฟ้า สอบถาม MEA 1130 / PEA 1129 หากต้องการเปลี่ยนเป็น TOU ดูขั้นตอนขอเปลี่ยนมิเตอร์ TOU
ผู้เรียบเรียง
เรียบเรียงโดยทีม CapSolar นำโดย Frank Lee (ผู้ก่อตั้ง) ตัวเลขอัตรา TOU และค่าเปลี่ยนมิเตอร์ตรวจสอบกับประกาศ MEA ตัวอย่างคำนวณเป็นการอธิบายหลักการ ค่าจริงขึ้นกับพฤติกรรมการใช้ไฟและประเภทผู้ใช้ไฟของแต่ละบ้าน หน้านี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะราย ค่าใช้จ่ายและอัตราที่แน่นอนเป็นไปตามประกาศของการไฟฟ้า โปรดยืนยันกับการไฟฟ้าในพื้นที่ (MEA 1130 / PEA 1129 / erc.or.th) ก่อนตัดสินใจ
FAQ
ใช้ไฟกลางวันเยอะ? โซลาร์อาจคุ้มกว่าเปลี่ยน TOU
แดดกลางวันตรงกับช่วง On-Peak ที่แพงพอดี CapSolar ประเมินว่าบ้าน/อาคารของคุณติดโซลาร์คุ้มไหม ฟรี