โรงงานติดโซลาร์บนหลังคา ต้องขอ รง.4 ไหม?
คำตอบล่าสุดตามกฎกระทรวงฉบับที่ 3 พ.ศ. 2567 (ราชกิจจานุเบกษา 27 ธ.ค. 2567) — พร้อมสรุปกฎใหม่เทียบกฎเก่า และสิ่งที่ยังต้องทำหลังได้รับยกเว้น
ตั้งแต่วันที่ 27 ธันวาคม 2567 โรงงานที่ติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคา ไม่ต้องขอใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงาน (รง.4) อีกต่อไป รวมถึงระบบที่มีกำลังเกิน 1 MW เพราะกฎกระทรวง กำหนดประเภท ชนิด และขนาดของโรงงาน (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2567 ได้ตัดโซลาร์รูฟท็อปออกจากนิยาม “โรงงาน” ไม่ว่าจะกำลังผลิตเท่าใด แต่การยกเว้นนี้ ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องทำอะไรเลย — ยังต้อง (1) แจ้งยกเว้นหรือขอใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงานกับ กกพ. ตามขนาดระบบ (2) ขอใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร และ (3) ขอเชื่อมต่อระบบ (ขนานไฟ) กับ PEA หรือ MEA ดูขั้นตอนขออนุญาตติดโซลาร์โรงงานครบทุกขั้นและกรอบกฎหมายโซลาร์ไทย 2569
กฎใหม่ vs กฎเก่า — เปลี่ยนอะไรในปี 2567?
ก่อนปลายปี 2567 โรงงานที่ติดโซลาร์กำลังเกิน 1 MW ต้องขอ/แก้ใบ รง.4 เพิ่มประเภทกิจการผลิตไฟฟ้า — ใช้เวลานานและมีค่าใช้จ่ายเอกสาร จนผู้พัฒนาบางรายจงใจจำกัดขนาดไว้ที่ 999 kW เพื่อเลี่ยง กฎกระทรวงฉบับที่ 3 พ.ศ. 2567 ตัดเงื่อนไขขนาดออกทั้งหมด
| ประเด็น | ก่อน 28 ธ.ค. 2567 | ตั้งแต่ 28 ธ.ค. 2567 |
|---|---|---|
| ระบบ ≤ 1 MW (ใช้ไฟเอง) | โดยทั่วไปไม่ต้อง รง.4 | ไม่ต้อง รง.4 |
| ระบบ > 1 MW บนหลังคา | ต้องขอ/แก้ รง.4 | ไม่ต้อง รง.4 (ตัดเงื่อนไขขนาดออก) |
| นิยาม “โรงงาน” | โซลาร์ > 1 MW = โรงงานผลิตไฟ | โซลาร์รูฟท็อปไม่ถือเป็นโรงงาน |
| ในนิคมอุตสาหกรรม (กนอ.) | ตามระเบียบ กนอ. + รง.4 เดิม | ยังต้องขอใบอนุญาตใช้ที่ดิน กนอ. 01/2 + แจ้งประกอบกิจการ |
หมายเหตุ: การยกเว้น รง.4 ใช้กับโซลาร์ที่ติดบนหลังคา/อาคาร นอกนิคมอุตสาหกรรมเป็นหลัก โครงการในนิคม กนอ. ยังต้องปฏิบัติตามระเบียบของ กนอ. แยกต่างหาก
ยกเว้น รง.4 แล้ว — แต่ยังต้องทำ 3 อย่าง
การยกเว้น รง.4 ลดขั้นตอนใหญ่ที่สุดออกไป แต่การติดโซลาร์โรงงานให้ถูกกฎหมายยังต้องผ่าน 3 หน่วยงาน ดังนี้
1. กกพ. (ERC) — แจ้งยกเว้น หรือ ขอใบอนุญาต
ตามขนาดกำลังผลิต: ระบบขนาดเล็ก (ทั่วไปต่ำกว่า 1,000 kVA) ยื่น “แจ้งยกเว้นไม่เป็นผู้ประกอบกิจการพลังงาน” ทางออนไลน์ ซึ่งง่ายและเร็ว ส่วนระบบขนาดใหญ่ (ตั้งแต่ 1,000 kVA ขึ้นไป) ต้องขอใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน หากเชื่อมต่อกับการไฟฟ้า มักให้การไฟฟ้าส่งเรื่องต่อ กกพ. แทน (โปรดยืนยันเกณฑ์ kVA ปัจจุบันกับ กกพ. เพราะอาจมีการปรับ)
2. ใบอนุญาตดัดแปลงอาคาร (อ.1 / อ.6)
การติดแผงบนหลังคามักถือเป็นการดัดแปลงอาคารตาม พ.ร.บ. ควบคุมอาคาร จึงต้องขอใบอนุญาต อ.1/อ.6 จากท้องถิ่น ทั้งนี้มีมติคณะรัฐมนตรี (พ.ค. 2568) ที่จะยกเว้นระบบหลังคาน้ำหนักเบา (ไม่เกินประมาณ 20 กก./ตร.ม. และพื้นที่ไม่เกิน 160 ตร.ม.) ไม่ให้ถือเป็นการดัดแปลงอาคาร แต่ยังรอกฎกระทรวงบังคับใช้ — ควรยืนยันสถานะล่าสุดกับเจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือผู้รับเหมา EPC
3. เชื่อมต่อระบบ (ขนานไฟ) กับ PEA / MEA
ทุกระบบที่ขนานกับกริดต้องขออนุญาตเชื่อมต่อกับการไฟฟ้านครหลวง (MEA — กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ) หรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA — จังหวัดอื่น) พร้อมยื่น single-line diagram และอุปกรณ์ป้องกัน anti-islanding หากไม่ขายไฟออกต้องมีอุปกรณ์กันไฟไหลย้อน ดูคู่มือ Zero Export โซลาร์โรงงาน
ข้อมูลนี้เป็นบทสรุปทั่วไป ณ เดือนมิถุนายน 2569 ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายเฉพาะกรณี เกณฑ์และขั้นตอนอาจต่างกันตามพื้นที่และขนาดโครงการ ควรยืนยันกับ กกพ. / การไฟฟ้า / เทศบาลในพื้นที่ หรือให้ผู้รับเหมา EPC ดำเนินการแทน
รู้แล้วว่าไม่ต้องขอ รง.4 ลองคำนวณขนาดระบบ ผลตอบแทน และระยะคืนทุนของโรงงานคุณได้เลย
แยกตามขนาดและสถานการณ์
| กรณี | รง.4 | ต้องทำอะไร |
|---|---|---|
| หลังคา ≤ 1 MW นอกนิคม | ไม่ต้อง | แจ้งยกเว้น กกพ. (ออนไลน์) + อ.1/อ.6 + ขนานไฟ PEA/MEA |
| หลังคา > 1 MW นอกนิคม | ไม่ต้อง | ใบอนุญาตประกอบกิจการพลังงาน กกพ. + อ.1/อ.6 + ขนานไฟ |
| ในนิคมอุตสาหกรรม กนอ. | ไม่ต้อง* | ใบอนุญาตใช้ที่ดิน กนอ. 01/2 + แจ้งประกอบกิจการ + ขั้นตอน กกพ./ขนานไฟ |
| ติดตั้งบนพื้นดิน (ground-mount) | อาจต้องพิจารณา | การยกเว้นเน้นที่ “หลังคา/อาคาร” ระบบบนพื้นดินขนาดใหญ่ควรตรวจสอบสถานะใบอนุญาตเป็นรายกรณี |
* การยกเว้น รง.4 ใช้กับโซลาร์บนหลังคา/อาคารทุกขนาด แต่โครงการในนิคม กนอ. ยังต้องผ่านระเบียบของ กนอ. แยกต่างหาก
CapSolar ดำเนินเรื่อง กกพ., ใบอนุญาตอาคาร และขนานไฟ PEA/MEA ให้ลูกค้า EPC และ PPA ทุกรายแบบครบจบ ด้วยผลงานติดตั้งมากกว่า 80+ MWp และ 150+ โครงการในไทย ดูคู่มือติดโซลาร์โรงงานฉบับเต็มหรือสิทธิประโยชน์ BOI โซลาร์ 2026
ผู้เขียน
เรียบเรียงโดยทีม CapSolar นำโดย Frank Lee (Founder) ผู้เชี่ยวชาญด้าน EPC และ PPA โซลาร์โรงงานในไทย เนื้อหาอ้างอิงกฎกระทรวงฉบับที่ 3 พ.ศ. 2567 และแนวปฏิบัติของ กกพ. / การไฟฟ้า ตรวจทานล่าสุดมิถุนายน 2569
FAQ
อยากให้ CapSolar จัดการใบอนุญาตให้?
เราดูแลตั้งแต่ กกพ. · ใบอนุญาตอาคาร · ขนานไฟ PEA/MEA จนจบ คุยกับทีมวิศวกรของเราได้เลย