ไฟไหม้จากไฟฟ้าในบ้าน เกิดจากอะไร ป้องกันยังไง ดับด้วยอะไร
สาเหตุที่ทำให้บ้านไฟไหม้จากไฟฟ้า ส่วนใหญ่ป้องกันได้: ลัดวงจร ใช้ไฟเกินขนาด จุดต่อสายหลวมจนร้อน และปลั๊กพ่วงคุณภาพต่ำ หน้านี้รวมวิธีป้องกัน ถังดับเพลิงที่ใช้กับไฟฟ้าได้จริง ขั้นตอนตัดไฟเมื่อเกิดเหตุ และเรื่องประกัน — อ้างอิงคำแนะนำความปลอดภัยของการไฟฟ้าและ วสท. ไม่มีตัวเลขที่เดาเอง
ไฟไหม้จากไฟฟ้าในบ้านส่วนใหญ่มาจาก ไฟฟ้าลัดวงจร ใช้ไฟเกินขนาดสาย/เบรกเกอร์ จุดต่อสายหลวมจนร้อน และปลั๊กพ่วงคุณภาพต่ำ/เสียบซ้อนกัน ป้องกันได้ด้วยการใช้เบรกเกอร์และสายไฟให้ถูกขนาด เลือกอุปกรณ์มี มอก. และให้ช่างมีใบอนุญาตตรวจสายเก่าเป็นระยะ ถ้าเกิดเพลิงจากไฟฟ้า ให้ตัดไฟที่ตู้เมนก่อนถ้าทำได้อย่างปลอดภัย ห้ามสาดน้ำใส่ไฟที่ยังมีกระแส ใช้ถังดับเพลิงชนิด ผงเคมีแห้งหรือ CO₂ แล้วโทรแจ้งเหตุเพลิงไหม้ 199 — รายละเอียดทั้งหมดอยู่ด้านล่าง (ไฟฟ้าลัดวงจรคืออะไร ต่างจากไฟรั่วยังไง อ่านแยกได้)
ไฟไหม้จากไฟฟ้าในบ้าน เกิดจากอะไรบ้าง?
1) ไฟฟ้าลัดวงจร (สายสัมผัสกันจนเกิดประกายไฟ)
ฉนวนสายเสื่อม/แตก หนูกัดสาย น้ำเข้า หรือต่อสายผิด ทำให้สายไฟสองเส้นแตะกันแล้วเกิดกระแสสูงมากในเสี้ยววินาที ประกายไฟจุดวัสดุติดไฟได้ทันที เบรกเกอร์ที่ดีจะตัดก่อน — ดูรายละเอียดที่ไฟฟ้าลัดวงจร
2) ใช้ไฟเกินขนาดสาย/เบรกเกอร์ (โหลดเกิน)
เสียบเครื่องใช้ไฟฟ้ากำลังสูงหลายตัวในวงจรเดียว หรือใช้สายเล็กกว่าที่ควร ทำให้สายร้อนสะสมจนฉนวนละลาย เครื่องกำลังสูง (เครื่องทำน้ำอุ่น เตารีด แอร์) ควรแยกวงจรและใช้เบรกเกอร์เฉพาะ — เทียบขนาดที่มิเตอร์-เบรกเกอร์กี่แอมป์
3) จุดต่อสายหลวมหรือหลุด (เกิดความร้อนที่ข้อต่อ)
ขั้วปลั๊ก เต้ารับ หรือจุดต่อในสวิตช์บอร์ดที่ขันไม่แน่น จะเกิดความต้านทานสูงและร้อนขึ้นเรื่อย ๆ สังเกตได้จากเต้ารับเหลือง ปลั๊กอุ่น ๆ หรือมีกลิ่นไหม้จาง ๆ — เจอแบบนี้ให้เลิกใช้และเรียกช่างทันที
4) ปลั๊กพ่วงคุณภาพต่ำ / เสียบพ่วงซ้อนกัน
ปลั๊กพ่วงไม่มี มอก. สายเล็ก ไม่มีเบรกเกอร์กันโหลดเกิน คือจุดเริ่มไฟไหม้ที่พบบ่อยมาก ยิ่งเอาปลั๊กพ่วงเสียบต่อกันหลายชั้นยิ่งอันตราย เลือกปลั๊กพ่วงมี มอก. มีสวิตช์ตัดไฟ และไม่เสียบเครื่องกำลังสูงรวมในรางเดียว
5) สายไฟเก่า/เดินสายไม่ได้มาตรฐาน
บ้านเก่าที่ใช้สายมาหลายสิบปี ฉนวนกรอบแตกง่าย และการเดินสายที่ไม่ได้มาตรฐาน วสท. (ต่อพ่วงลวก ๆ ไม่มีท่อร้อยสาย) เพิ่มความเสี่ยงมาก ควรให้ช่างที่มีใบอนุญาตตรวจสภาพสายทุกไม่กี่ปี โดยเฉพาะก่อนต่อเติมบ้าน
ป้องกันไฟไหม้จากไฟฟ้าที่บ้าน ทำยังไง?
ใช้เบรกเกอร์และสายไฟให้ถูกขนาด ตามโหลดจริง และแยกวงจรเครื่องกำลังสูง (เครื่องทำน้ำอุ่น แอร์ เตารีด)
ติดเครื่องตัดไฟรั่ว (RCD/RCBO) และสายดิน เพื่อตัดไฟทันเมื่อเกิดไฟรั่ว/ลัดวงจร — วิธีเดินสายดินดูที่สายดินในบ้าน
เลือกอุปกรณ์มี มอก. ทั้งปลั๊กพ่วง เต้ารับ และเครื่องใช้ไฟฟ้า และไม่เสียบปลั๊กพ่วงต่อกันหลายชั้น
ถอดปลั๊กเครื่องกำลังสูงเมื่อไม่ใช้ โดยเฉพาะเตารีด เครื่องทำน้ำอุ่น หม้อต้ม และไม่ทิ้งไว้ตอนออกจากบ้าน
สังเกตสัญญาณเตือน เต้ารับเหลือง ปลั๊กอุ่น กลิ่นไหม้ เบรกเกอร์ตัดบ่อย ไฟกะพริบ — เจอแล้วอย่ามองข้าม (เบรกเกอร์ตัดบ่อยแก้ยังไง)
ให้ช่างมีใบอนุญาตตรวจสายทุกไม่กี่ปี โดยเฉพาะบ้านเก่าและก่อนต่อเติม — งานเดินสายตามมาตรฐาน วสท.
ไฟไหม้จากไฟฟ้า ใช้ถังดับเพลิงชนิดไหน?
| ชนิดถังดับเพลิง | ใช้กับไฟฟ้าได้ไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ผงเคมีแห้ง ABC (Dry chemical) | ได้ | ใช้ได้ทั่วไปในบ้าน ดับได้หลายประเภท แต่ทิ้งคราบผงต้องทำความสะอาด |
| คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) | ได้ | เหมาะกับอุปกรณ์ไฟฟ้า/อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ทิ้งคราบ แต่ใช้ในที่อับอากาศต้องระวัง |
| สารสะอาด (Clean agent) | ได้ | ไม่ทิ้งคราบ เหมาะกับห้องอุปกรณ์สำคัญ ราคาสูงกว่าชนิดอื่น |
| น้ำ / โฟม (Water / foam) | ห้ามใช้ (กับไฟที่มีกระแส) | นำไฟฟ้า เสี่ยงไฟช็อต ใช้ได้ต่อเมื่อตัดไฟเรียบร้อยและเป็นไฟธรรมดาแล้ว |
ไฟไหม้จากไฟฟ้าแล้ว ต้องทำยังไง — 4 ขั้นตอน
ลำดับสำคัญกว่าความเร็ว: ตัดไฟก่อนเสมอถ้าทำได้อย่างปลอดภัย ถ้าเพลิงลามเร็วหรือควบคุมไม่ได้ ให้ออกจากพื้นที่แล้วโทรแจ้งทันที ชีวิตสำคัญกว่าทรัพย์สิน
ตัดไฟที่ตู้เมน (ถ้าทำได้อย่างปลอดภัย)
สับเบรกเกอร์เมนลงเพื่อตัดกระแสทั้งบ้าน จะเปลี่ยนไฟฟ้าให้เป็นไฟธรรมดาที่ดับปลอดภัยขึ้น อย่าแตะอุปกรณ์ที่กำลังไหม้ด้วยมือเปล่า และอย่าเสี่ยงเข้าใกล้ถ้าควันหนาหรือไฟลามแล้ว
ดับด้วยถังที่ถูกชนิด — ห้ามใช้น้ำ
ถ้าเพลิงยังเล็กและตัดไฟแล้ว ใช้ถังผงเคมีแห้งหรือ CO₂ เล็งที่ฐานของเปลวไฟ ถ้ายังไม่ได้ตัดไฟและไฟยังมีกระแส ห้ามใช้น้ำเด็ดขาด เพราะนำไฟฟ้าและเสี่ยงไฟช็อต
ออกจากพื้นที่ + โทรแจ้ง 199
ถ้าดับเองไม่ได้ในไม่กี่วินาที ให้ออกจากอาคารทันที ปิดประตูเพื่อชะลอไฟ แล้วโทร 199 (ดับเพลิง) หรือ 1669 (การแพทย์ฉุกเฉิน) หากมีผู้บาดเจ็บ — ปภ. สายด่วน 1784
หลังเหตุ: ให้ช่างตรวจก่อนเปิดไฟกลับ + แจ้งประกัน
อย่าเพิ่งสับเบรกเกอร์กลับเอง ให้ช่างมีใบอนุญาตตรวจสายและอุปกรณ์ที่เสียหายก่อน ถ่ายรูปความเสียหายไว้เป็นหลักฐาน และแจ้งบริษัทประกันอัคคีภัยโดยเร็วเพื่อเปิดเคลม
ประกันอัคคีภัย ครอบคลุมไฟไหม้จากไฟฟ้าไหม?
หน้านี้ตอบเรื่อง "ไฟไหม้" — เรื่อง "ลัดวงจร/ไฟรั่ว" อยู่อีกหน้า
ใครเขียนหน้านี้
เรียบเรียงโดยทีม CapSolar ผู้ให้บริการโซลาร์ภาคธุรกิจในไทย ตรวจทานโดย Frank Lee (Founder) เนื้อหาความปลอดภัยอ้างอิงคำแนะนำของการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ. — SafeSaveThai) และวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) ที่ตรวจการเข้าถึงแล้ว ณ ส.ค. 2569 จุดที่ไม่มีตัวเลขทางการเรากำกับให้โทรสายด่วน — ไม่มีเรตติ้งถังหรือวงเงินประกันที่แต่งขึ้นเอง กรณีฉุกเฉินยึดคำสั่งเจ้าหน้าที่ดับเพลิง 199 เป็นหลัก
FAQ
ค่าไฟธุรกิจสูง อยากลดที่ต้นเหตุ + ติดตั้งได้มาตรฐาน?
สำหรับอาคารและโรงงาน CapSolar ออกแบบและติดตั้งโซลาร์ตามมาตรฐาน ลดค่าไฟระยะยาว — ประเมินฟรี ไม่มีข้อผูกมัด